12 महिन्यांच्या कालावधीत UK EV विक्रीने पेट्रोल कारांना मागे टाकले

एका महत्त्वाच्या UK विक्री टप्प्यावर बॅटरी-इलेक्ट्रिक कारांनी पेट्रोलला मागे टाकले

मूळ मजकुरात उद्धृत केलेल्या Carbon Brief विश्लेषणानुसार, यूकेमध्ये बॅटरी-इलेक्ट्रिक वाहनांची विक्री पहिल्यांदाच रोलिंग 12 महिन्यांच्या कालावधीत पेट्रोल कार विक्रीपेक्षा पुढे गेली आहे. ही बदलाची मात्रा प्रत्यक्ष आकड्यांत लहान आहे, पण राजकीय आणि औद्योगिक दृष्ट्या ती महत्त्वाची आहे, कारण ती यूकेने आपला झिरो-एमिशन वाहन आदेश कमकुवत करावा का, या वादाच्या मध्यात घडते.

मे 2026 पर्यंतच्या 12 महिन्यांत, यूके ग्राहकांनी 516,490 नवीन बॅटरी-इलेक्ट्रिक वाहने खरेदी केली, तर 504,010 नवीन पेट्रोल कार खरेदी केल्या. हे पारंपरिक अंतर्गत-दहन मॉडेल्सपासून दूर जाणाऱ्या संक्रमणातील एक लक्षणीय टप्पा दर्शवते. याचा अर्थ इलेक्ट्रिक कार संपूर्ण बाजारात प्रमुख स्वरूप बनल्या आहेत असा नाही; मात्र शुद्ध EV ची मागणी या मोजमापावर पेट्रोलला मागे टाकण्याइतकी वाढली आहे, हे नक्की दिसते.

वेळ महत्त्वाची आहे. कार उत्पादक आणि काही कामगार संघटना यूकेच्या झिरो-एमिशन वाहन, किंवा ZEV, आदेशाला सौम्य करण्यासाठी दबाव आणत आहेत. या धोरणानुसार प्रत्येक वर्षी नव्या कार विक्रीतील वाढता हिस्सा झिरो-एमिशन वाहनांचा, प्रामुख्याने बॅटरी-इलेक्ट्रिक मॉडेल्सचा, असावा लागतो. टीकाकारांचे म्हणणे आहे की मागणी लक्ष्य पूर्ण करण्याइतकी मजबूत नाही. पण स्रोत मजकुरातील आकडे उलट सूचित करतात: EV मागणी वाढतच आहे, आणि उद्योगाने आतापर्यंत आदेशापेक्षा जास्तच पालन केले आहे.

डेटा का महत्त्वाचा आहे

मूळ स्रोतामधील विश्लेषण European Automobile Manufacturers’ Association, किंवा ACEA, या संस्थेच्या आकड्यांचा वापर करते. हा डेटासेट हायब्रिड्सना पेट्रोल आणि डिझेल कारांपासून स्वतंत्रपणे वर्गीकृत करतो. हा फरक महत्त्वाचा आहे, कारण कोणत्या संस्थेच्या व्याख्या वापरल्या जातात यावर UK बाजारावरील चर्चा वेगळी दिसू शकते.

मूळ मजकुरात नमूद केले आहे की UK Society of Motor Manufacturers and Traders हायब्रिडसाठी थोडी वेगळी वर्गवारी वापरते. ACEA हायब्रिड्सना स्वतंत्र गट मानते, तर SMMT तथाकथित माइल्ड हायब्रिड्सना पेट्रोलमध्ये मोजते आणि फुल हायब्रिड्सना दुसऱ्या श्रेणीत ठेवते. या फरकामुळे हेडलाइन तुलनेत पेट्रोल विभाग किती मोठा किंवा लहान दिसतो, ते बदलू शकते.

ही नोंद ठेवूनही, दिलेल्या आकड्यांमधून दिशादर्शक चित्र स्पष्ट आहे. यूकेमध्ये हायब्रिड विक्री अजूनही सर्वात मोठा विभाग आहे, पण तिथली वाढ तुलनेने मंद आहे. मे 2026 मध्ये 56,321 हायब्रिड्स विकले गेले, जे वर्षभरापूर्वीच्या तुलनेत 1,181 ने अधिक, म्हणजे सुमारे 2% वाढ. याउलट, त्याच महिन्यात EV विक्री 43,931 वर पोहोचली, जी वर्षानुवर्षे 34% वाढ आहे. पेट्रोल कार विक्री 14% घसरून 35,068 वर आली.

प्लग-इन हायब्रिड्सही वेगाने वाढले, मे 2026 मध्ये वर्षानुवर्षे 24% वाढून 22,167 वर पोहोचले. ही वाहने अजूनही पेट्रोल इंजिन वापरतात, पण त्यांना ग्रिडमधून चार्ज करता येते आणि त्यांच्या वापराचा काही भाग विद्युतावर चालवता येतो. एकत्रितपणे, हे आकडे सूचित करतात की खरेदीदार हळूहळू इलेक्ट्रिफाइड पॉवरट्रेनकडे वळत आहेत, जरी अनेक जण पूर्ण बॅटरी-इलेक्ट्रिक वाहनापेक्षा कमी पल्ल्याचे पर्याय निवडत असले तरी.

फक्त एका महिन्यातील उडीपेक्षा अधिक

सर्वात अलीकडील निकाल विशेष महत्त्वाचा आहे कारण तो एका उठून दिसणाऱ्या महिन्याऐवजी पूर्ण 12 महिन्यांच्या कालावधीत मोजला गेला आहे. यूकेने यापूर्वी डिसेंबर 2022 मध्ये एका महिन्यात बॅटरी-इलेक्ट्रिक विक्रीने पेट्रोल विक्रीला मागे टाकलेले पाहिले होते. अल्पकालीन उसळी हंगामी खरेदी पद्धती, मॉडेल लाँच किंवा नोंदणी वेळेमुळे दिसू शकतात. 12 महिन्यांची रोलिंग आघाडी केवळ एक क्षणिक घटना म्हणून फेटाळणे कठीण आहे.

मूळ स्रोत आणखी एका युरोपीय टप्प्याकडेही लक्ष वेधतो: संपूर्ण EU मध्ये, डिसेंबर 2025 मध्ये पेट्रोल कारांपेक्षा अधिक बॅटरी-इलेक्ट्रिक वाहने विकली गेली. यूकेचा निकाल या व्यापक बदलावर आधारलेला आहे, ज्यातून दिसते की इलेक्ट्रिफिकेशन ही केवळ खंडीय धोरणाची कथा नसून, अधिकाधिक मोजता येणारा ग्राहक-बाजार कल आहे.

यामुळे संक्रमणाच्या गतीवरील वाद संपत नाही. किंमतींचा दबाव अजूनही उत्पादकांवर आहे, चार्जिंग पायाभूत सुविधा ग्राहकांच्या विश्वासासाठी महत्त्वाची राहते, आणि सार्वजनिक चार्जिंगवर पूर्ण अवलंबून न राहता कमी इंधन वापर हवा असलेल्या खरेदीदारांना हायब्रिड वाहने आकर्षित करत राहतात. पण विक्रीचे आकडे EV साठी ग्राहक मागणी मूलतःच नाही, हा दावा कमकुवत करतात.

धोरणासाठी याचा अर्थ

ZEV आदेश हा यूके ऑटो बाजारातील प्रमुख धोरणात्मक संघर्षांपैकी एक बनला आहे. समर्थक त्याला गुंतवणूक भाग पाडणारी, मॉडेल पुरवठा सुरू ठेवणारी आणि उत्पादकांना संक्रमणासाठी पूर्वानुमेय मार्ग देणारी यंत्रणा मानतात. विरोधकांचे म्हणणे आहे की लक्ष्ये बाजारातील वास्तवाच्या पुढे जाऊ शकतात, आणि मागणी थांबली तर उद्योग आणि कामगारांवर खर्च लादू शकतात.

मूळातील डेटा दबाव कायम ठेवण्याच्या बाजूला असलेला युक्तिवाद मजबूत करतो. जर बॅटरी-इलेक्ट्रिक विक्री आधीच 12 महिन्यांच्या कालावधीत पेट्रोलपेक्षा पुढे जात असेल, तर धोरणकर्ते म्हणू शकतात की बाजार नियमन, मॉडेल उपलब्धता आणि बदलत्या खरेदीदार पसंती यांच्या संयोगाला प्रतिसाद देत आहे. त्या दृष्टीने, EV स्वीकार संरचनात्मकदृष्ट्या दिसू लागलेल्या वेळी आदेश कमकुवत करणे गतीमध्ये अडथळा आणू शकते.

त्याच वेळी, हे आकडे संक्रमण पूर्ण नसून असमतोल आहे, हे दाखवतात. ACEA वर्गीकरण वापरल्यास यूके बाजारात हायब्रिड्स अजूनही सर्वात लोकप्रिय वाहन प्रकार आहेत. याचा अर्थ कमी-उत्सर्जन रस्ते वाहतुकीकडे जाणारा व्यावहारिक मार्ग अजूनही पूर्णपणे इलेक्ट्रिक होण्यासाठी तयार नसलेल्या खरेदीदारांना सामावून घेतो. धोरणात्मक आव्हान म्हणजे EV वाढ जपणे, आणि त्याचबरोबर त्या मर्यादा दुर्लक्षित न करणे.

हे महत्त्वाचे वळण का आहे

या टप्प्याचे महत्त्व पेट्रोल कार अचानक बाजारातून गायब झाल्या म्हणून नाही. महत्त्व हे आहे की अलीकडेपर्यंत निच मानली गेलेली तंत्रज्ञान आता युरोपातील प्रमुख कार बाजारांपैकी एका बाजारात सातत्यपूर्ण कालावधीत पेट्रोल विक्रीपेक्षा पुढे गेली आहे. यामुळे कमकुवत मागणीबाबत उद्योगाच्या दाव्यांचे मूल्यमापन कसे करावे, ते बदलते.

यामुळे पुढील टप्प्यातील स्पर्धा कशी असेल, हेही बदलते. EV जेव्हा प्रतीकात्मक यशाच्या पुढे जाऊन रोलिंग विक्रीत पारंपरिक विभागांना मागे टाकू लागतात, तेव्हा लक्ष या श्रेणीला किती वेगाने मोठे करता येईल, आणि उत्पादक मार्जिन कसे वाचवतील, पुरवठा साखळी कशी सुरक्षित करतील, तसेच अधिक गर्दीच्या इलेक्ट्रिक बाजारात उत्पादनांना कसे वेगळे ठरवतील, याकडे वळते.

यूकेसाठी, दिलेल्या आकड्यांतून संदेश सरळ आहे. बॅटरी-इलेक्ट्रिक कारसाठीची ग्राहक मागणी आता काल्पनिक नाही. ती एका पूर्ण वर्षात पेट्रोल कारांना मागे टाकण्याइतकी मोठी आहे, हायब्रिड्सपेक्षा खूप जलद वाढते आहे, आणि पारंपरिक पेट्रोल मॉडेल्सच्या उलट दिशेने जात आहे. यामुळे ZEV आदेशावरील राजकीय लढाई संपत नाही, पण त्या लढ्याला नव्या तथ्यांचा संच मिळतो.

• मे 2026 पर्यंतच्या 12 महिन्यांत बॅटरी-इलेक्ट्रिक वाहन विक्री 516,490 झाली.
• त्याच कालावधीत पेट्रोल कार विक्री 504,010 होती.
• फक्त मे 2026 मध्ये EV विक्री वर्षानुवर्षे 34% वाढून 43,931 झाली.
• मे महिन्यात पेट्रोल विक्री वर्षानुवर्षे 14% घसरून 35,068 झाली.
• हायब्रिड विक्री सर्वात मोठा विभाग राहिला, पण मेमध्ये फक्त 2% वाढला.

हा लेख CleanTechnica च्या अहवालावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.