स्वस्त खोल समुद्री रोबोट समुद्र-अन्वेषण किती प्रमाणात विस्तारू शकते हे तपासणार आहेत

पृथ्वीवरील सर्वात कमी अभ्यासलेल्या वातावरणांपैकी एका क्षेत्रात कमी खर्चाची झेप

पॅसिफिकमध्ये सुरू असलेली एक मोहीम एक सोपी पण महत्त्वाकांक्षी कल्पना तपासत आहे: खोल समुद्राचे अन्वेषण अत्यंत महागडेच असले पाहिजे असे नाही. MIT Technology Review नुसार, अमेरिकेचे संशोधन जहाज Rainier 8,000 square nautical miles पेक्षा जास्त समुद्रतळाचे महत्त्वाच्या खनिज साठ्यांच्या शोधात नकाशांकन करत आहे, आणि त्या मोहिमेच्या एका भागात ते Orpheus Ocean ने बनवलेले दोन तेजस्वी, लंबवर्तुळाकार submersibles तैनात करणार आहे.

कंपनीची मांडणी सरळ आहे. सहसंस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी जेक रसेल यांच्या शब्दांत, तिची वाहने “deep for cheap” पद्धतीने काम करण्यासाठी डिझाइन केलेली आहेत. हाच दावा या बातमीच्या महत्त्वाचा केंद्रबिंदू आहे. विद्यमान खोल समुद्री प्रणालींची किंमत $5 दशलक्ष ते $10 दशलक्ष दरम्यान असू शकते, तर Orpheus म्हणते की तिची वाहने बनवण्यासाठी फक्त काही लाख डॉलर्स लागतात.

ही रोबोट्स काय करण्यासाठी तयार आहेत

हे submersibles सुमारे 6,000 मीटर खोल, कठीण आणि कमी-अभ्यासलेल्या पट्ट्यासाठी तयार केले गेले आहेत, जिथे समुद्रतळावर विपुल जीवनाबरोबरच copper, cobalt, nickel, आणि manganese यांसारख्या धातूंचे mineral nodules आढळतात. आधुनिक तंत्रज्ञानात ही द्रव्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरली जात असल्याने त्यांना महत्त्व आहे.

Orpheus ची वाहने केवळ वरून सर्वेक्षण करण्यापुरती नाहीत. अहवालानुसार, ती समुद्रतळात घुसून त्यातील जीवांसह sediment cores गोळा करू शकतात. प्रतिमा घेणे आणि नमुने गोळा करणे यांचा हा संगम या प्लॅटफॉर्मला एकाच वेळी अनेक गटांसाठी उपयुक्त बनवतो: सरकारी संस्था, शास्त्रज्ञ, आणि संसाधन-अन्वेषणात रस असलेल्या कंपन्या.

सध्याच्या मोहिमेत, प्रत्येक वाहन एका वेळी 10 किलोमीटरपर्यंत जाईल, दर सेकंदाला एक high-resolution प्रतिमा घेईल, आणि समुद्रतळातून जास्तीत जास्त आठ physical samples गोळा करेल अशी अपेक्षा आहे. तुलनेने कमी किमतीच्या एका autonomous system साठी ही एक लक्षणीय कार्यात्मक चाचणी आहे.

ही चाचणी वेगळी का आहे

WHOI, NOAA, आणि NASA यांच्यासोबत अनेक वर्षे काम केल्यानंतर Orpheus 2024 मध्ये Woods Hole Oceanographic Institution मधून बाहेर पडले. त्याच्या prototype आवृत्त्यांना 11,000 मीटरपर्यंत, म्हणजे Mariana Trench इतक्या खोलवर, डुबकी मारण्यासाठी रेट केले गेले होते. कंपनीने आधीच दोन commercial deployments पूर्ण केले आहेत, पण या expedition ला तिची आतापर्यंतची सर्वात मोठी चाचणी म्हटले जात आहे, कारण त्यात अनेक आठवड्यांचे ऑपरेशन्स, मोठे अंतर आणि अनेक instruments आहेत.

हा फरक महत्त्वाचा आहे. एक हुशार prototype एक गोष्ट; विश्वासार्ह field tool दुसरी. वाहनांनी अनेक आठवडे आणि विस्तृत क्षेत्रात अपेक्षेनुसार काम केल्यास, कमी खर्चात खोल समुद्रातील ऑपरेशन्स फक्त एक प्रदर्शन न राहता पुन्हा पुन्हा करता येणारी पद्धत बनू शकतात, असा अधिक मजबूत दावा Orpheus करू शकेल.

विज्ञान आणि खाणकाम समांतरपणे पुढे जात आहेत

ही कथा केवळ शोधाची नाही. ती प्रवेश आणि प्रोत्साहनांचीही आहे. संशोधकांना खोल समुद्री परिसंस्था अभ्यासायला मदत करू शकणारी तीच वाहने व्यावसायिक वापरासाठी खनिज साठे ओळखणेही सुलभ करू शकतात. या लेखाचे शीर्षक ही द्वैती भूमिका थेट दर्शवते: हे submersibles विज्ञान आणि खाणकाम दोन्हीला चालना देऊ शकतात.

हा overlap खोल समुद्री उत्खननाभोवतीच्या वादांना अधिक तीव्र करू शकतो. चांगला डेटा पर्यावरणीय समज वाढवू शकतो, पण तो औद्योगिक कृतींसाठीची अडथळेही कमी करू शकतो. साधने स्वतःची राजकारणं ठरवत नाहीत. ती शक्यतांचा विस्तार करतात, आणि मग सरकारे, संशोधक, आणि कंपन्या त्या क्षमतेचे काय करायचे ते ठरवतात.

वेळ का महत्त्वाचा आहे

महत्त्वाच्या खनिजांवरील रस झपाट्याने वाढला आहे, कारण ती धोरणात्मक तंत्रज्ञान आणि औद्योगिक पुरवठा साखळ्यांशी जोडलेली आहेत. त्याच वेळी, खोल समुद्र हा ग्रहावरील सर्वात कमी नकाशांकित आणि सर्वात कमी समजलेला पर्यावरणांपैकी एक आहे. खूपच कमी खर्चात प्रतिमा घेणारी, नमुने गोळा करणारी, आणि मोठ्या प्रमाणावर कार्य करणारी प्रणाली या शोधात कोण सहभागी होऊ शकते हे बदलू शकते.

Orpheus या मोहिमेत यशस्वी झाले, तर तो फक्त आणखी एक ocean-robotics टप्पा ठरणार नाही. तो खोलात जाण्याच्या अर्थशास्त्रात बदल सुरू झाल्याचा पुरावा ठरेल. त्यामुळे अधिक विज्ञान, नाजूक परिसंस्थांवर अधिक देखरेख, अधिक व्यावसायिक prospecting, आणि प्रवेश सामान्य होण्यापूर्वी खोल समुद्राचे प्रशासन कसे असावे यावर अधिक दबाव निर्माण होऊ शकतो.

हा लेख MIT Technology Review च्या रिपोर्टिंगवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.