कोळसा-प्रधान grid कथेत एक नवीन storage model प्रवेश करतो
दक्षिण आफ्रिकेची राज्य-स्वामित्वाची utility Eskom, Energy Vault सोबतच्या नव्या कराराद्वारे grid-scale gravity storageचा शोध घेत आहे. यामुळे power sector मधील अधिक unconventional long-duration technologies पैकी एकासाठी एक महत्त्वाचे proving ground मिळते. pv magazine नुसार, कंपन्यांनी Mpumalanga मधील Hendrina Power Station येथे संभाव्य 25 megawatt, 100 megawatt-hour gravity energy storage system साठी strategic development agreement केला आहे.
हा deal महत्त्वाचा आहे कारण तो एका demonstration site पर्यंत मर्यादित नाही. Southern African Development Community मधील 16 states मध्ये 4 gigawatt-hours पर्यंत long-duration storage deployments साठी license, co-develop आणि partner करण्यासाठीचा framework तो उभा करतो. हा regional scope एका pilot ला विस्तृत commercial beachhead मध्ये रूपांतरित करतो.
प्रस्तावित system कसे काम करेल
Energy Vault Hendrina येथे आपला EVx 2.0 gravity platform वापरण्याची योजना आखत आहे; हे Eskom च्या सर्वात जुन्या coal stations पैकी एक आहे. ही system waste coal ash पासून बनवलेल्या मोठ्या blocks वर अवलंबून असेल, आणि प्रत्येक block चे वजन 25 to 30 tons पर्यंत असू शकते. संकल्पना तत्त्वतः सोपी आहे, जरी प्रत्यक्षात engineering गुंतागुंतीची असली तरी: जड mass वर उचलून आणि खाली सोडून gravity ला storage medium म्हणून वापरणे, ज्यातून energy शोषली आणि सोडली जाते.
कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, या platform मध्ये software orchestration, mechanical operations आणि construction automation मध्ये सुधारणा आहेत. cost, reliability आणि deployment speed या दृष्टीने gravity systems स्थापित storage options शी स्पर्धा करू शकतात का, यासाठी हे घटक मध्यवर्ती आहेत. जिथे long-duration storage ची गरज आहे आणि जुनी industrial sites उपलब्ध आहेत, तिथे waste materials आणि existing power infrastructure पुन्हा वापरण्याची क्षमता हा या प्रस्तावाचा भाग ठरू शकतो.
दक्षिण आफ्रिका का एक महत्त्वाचे test case आहे
अशा प्रयोगासाठी दक्षिण आफ्रिका विशेषतः महत्त्वाचे ठिकाण आहे. Eskom अशा grid च्या केंद्रस्थानी आहे, जो aging assets, वाढत्या clean-energy integration गरजा आणि infrastructure transition च्या व्यावहारिक वास्तवांमध्ये सतत समतोल राखण्याच्या दबावाखाली आहे. प्रस्तावित storage system ला coal station वर ठेवणे, देशाच्या जुन्या energy base आणि वेगळ्या भविष्याला आधार देणाऱ्या technologies यांच्यातील symbolic तसेच operational overlap अधोरेखित करते.
waste coal ash चा वापरही लक्षवेधी आहे. project पुढे गेल्यास, तो fossil era मधील industrial byproducts ला low-carbon grid transition साठी बाजारात आणलेल्या storage technology शी जोडेल. यामुळे coal dependence शी संबंधित आव्हाने दूर होत नाहीत, पण legacy material streams मधून केवळ disposal burden म्हणून न पाहता अतिरिक्त value मिळवण्याचा दृष्टिकोन दिसतो.
फक्त एक contract नाही, regional ambition
Eskom agreement भोवतीचा मोठा framework कदाचित अधिक महत्त्वाचा business signal आहे. Southern Africa मध्ये 4 gigawatt-hours पर्यंतची possible long-duration storage activity हे दर्शवते की Energy Vault gravity storage ला केवळ niche demonstration technology न ठेवता regional infrastructure option म्हणून मांडू इच्छित आहे. source मध्ये नमूद केलेल्या countries मध्ये Zimbabwe, Mozambique, Angola, Botswana, Tanzania आणि Zambia यांचा समावेश आहे.
या ambition सोबत स्पष्ट प्रश्नही आहेत. gravity storage, lithium-ion batteries च्या तुलनेत खूप कमी स्थापित आहे, आणि long-duration storage markets procurement, bankability आणि system planning च्या बाबतीत अजून विकसित होत आहेत. पण utilities increasingly short-burst balancing पेक्षा अधिक करू शकणाऱ्या storage types शोधत आहेत. Eskom जर या technology चे grid scale वर मूल्यांकन करण्यास तयार असेल, तर तो sector साठी एक महत्त्वाचा validation point ठरतो.
पुढे काय पाहायचे
या agreement मुळे संपूर्ण regional buildout निश्चित झाला असे नाही. तात्काळ reference point म्हणजे प्रस्तावित 25 MW / 100 MWh Hendrina installation. हा project पुढे जातो का, त्याचे finance कसे होते, आणि तो कसा काम करतो, यावर region मधील gravity storage च्या prospects विषयीची धारणा ठरेल.
तरीही ही घोषणा एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. ती gravity energy storage ला अशा utility conversation मध्ये आणते जिथे सामान्यतः batteries, pumped hydro आणि thermal options यांचे वर्चस्व असते. Eskom साठी, grid flexibility मजबूत करण्याचा आणखी एक मार्ग. Energy Vault साठी, gravity-based long-duration storage संकल्पनेच्या पातळीवरील लक्षातून बाहेर पडून जगातील सर्वात महत्त्वाच्या power-transition वातावरणांपैकी एका मध्ये गंभीर utility planning मध्ये येऊ शकते, हे सिद्ध करण्याची संधी.
हा लेख PV Magazine च्या रिपोर्टिंगवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.
Originally published on pv-magazine.com


