चीन आता ‘नियर पीअर’ नाही, तर अमेरिकेचा पूर्ण लष्करी समकक्ष आहे, असे मरीन जनरल म्हणाले

मरीन लॉजिस्टिक्स प्रमुखांचा चीनबाबत कठोर इशारा

अमेरिकन मरीन कॉर्प्समधील एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने अमेरिकन नियोजनकर्त्यांनी चीनला केवळ “near-peer” प्रतिस्पर्धी म्हणून संबोधणे थांबवावे, असे आवाहन केले आहे. वॉशिंग्टन, D.C. येथे झालेल्या 2026 Modern Day Marine Expo मध्ये बोलताना ले. जनरल स्टीफन स्क्लेंका म्हणाले की पीपल्स रिपब्लिक ऑफ चायना हा राष्ट्रीय प्रभावाच्या जवळपास प्रत्येक मापदंडावर अमेरिकेशी बरोबरी करणारा peer adversary आहे.

The War Zone ने दिलेल्या अहवालानुसार या टिप्पणी केवळ कठोर असल्यामुळेच नव्हे तर त्या कोणी केल्या यामुळेही महत्त्वाच्या आहेत. स्क्लेंका मरीन कॉर्प्सचे deputy commandant for installations and logistics आहेत, म्हणजेच सैन्याला टिकवून ठेवणे आणि मोठ्या संघर्षासाठी आवश्यक असलेली भौतिक पायाभूत सुविधा तयार करणे याशी थेट संबंधित पदावर ते आहेत. दुसऱ्या शब्दांत, ही केवळ सैद्धांतिक चेतावणी नव्हती. अमेरिकन फौजा दीर्घ, कठीण युद्धात तग धरू शकतील की नाही, याशी थेट जोडलेल्या अधिकाऱ्याकडून आलेली ही लॉजिस्टिक्स चेतावणी होती.

“Don’t listen to this garbage”

दिलेल्या स्रोत मजकुरात स्क्लेंकाचा युक्तिवाद अत्यंत थेट भाषेत मांडला आहे. चीनपेक्षा मोठा धोका दुसरा नाही, आणि बीजिंगला पूर्ण peer पेक्षा कमी समजण्याची कल्पना त्यांनी फेटाळली, असे त्यात म्हटले आहे. स्रोत मजकुरानुसार, राष्ट्रीय प्रभावाच्या जवळपास प्रत्येक मापदंडावर चीन अमेरिका बरोबरी करतो, असा त्यांचा दावा होता.

“near-peer” हा शब्द बराच काळ अशा शक्तिशाली लष्करी प्रतिस्पर्ध्यांसाठी shorthand म्हणून वापरला जातो जे अमेरिकेच्या क्षमतेच्या जवळ पोहोचतात, पण त्याच्या बरोबरीचे नसतात. स्क्लेंकांचा मुद्दा असा आहे की हे label आता आव्हान कमी करून दाखवत आहे. धोरणकर्ते आणि नियोजनकर्ते चीनला खऱ्या peer पेक्षा कमी मानत असतील, तर पॅसिफिक संघर्षाचा आवाका, कालावधी आणि गुंतागुंत यासाठी पुरेशी तयारी होणार नाही.

पॅसिफिक युद्ध हे परवानगी दिलेल्या deployment सारखे नसेल

स्क्लेंकांनी आपली चेतावणी पॅसिफिकमधील आधुनिक युद्धाच्या प्रत्यक्ष गरजांशी जोडली. दिलेल्या अहवालानुसार, त्यांनी U.S. Indo-Pacific Command मधील माजी deputy commander म्हणून घालवलेल्या काळाचा आणि Xi Jinping च्या धोरणात्मक विचारांशी असलेल्या ओळखीचा उल्लेख केला. Xi यांची दृष्टी आंतरराष्ट्रीय रचना उलथवून टाकण्याची आणि अमेरिकेला जागतिक नेतेपदावरून हटवण्याची आहे, असे त्यांनी सांगितले.

त्या दृष्टीने चीन हा केवळ प्रादेशिक लष्करी प्रश्न नाही. तो जागतिक महत्त्वाकांक्षा असलेला systemic competitor आहे, आणि त्यामुळे अमेरिकेला basing, sustainment, resilience याबद्दल विचार करण्याची पद्धत बदलावी लागते. पॅसिफिक संघर्ष supply lines ताणेल, स्थिर पायाभूत सुविधा उघड्यावर येतील, आणि combat power टिकवून ठेवणाऱ्या logistics network वर विलक्षण ताण येईल.

म्हणूनच तळे harden करण्यावर लेखाने दिलेला भर महत्त्वाचा आहे. Hardening हा केवळ rhetorical फुलोरा नाही. याचा अर्थ installations अधिक टिकाऊ, अधिक redundant आणि हल्ल्यापासून कमी असुरक्षित करणे असा ठोस कामाचा निर्देश आहे. दिलेल्या मजकुरात विशिष्ट अभियांत्रिकी उपाय सांगितलेले नाहीत, पण आशय स्पष्ट आहे. तयारी संकट येईपर्यंत थांबू शकत नाही.

अलीकडच्या लढाईतून धडे

The War Zone च्या अहवालात स्क्लेंकांनी इराणशी सुरू असलेल्या, सध्या थांबलेल्या संघर्षाचा, जो स्रोत मजकुरात “Epic Fury” असा दिला आहे, एक सावध करणारा तुलनात्मक मुद्दा म्हणून उल्लेख केला. आकाश आणि समुद्र मोठ्या प्रमाणावर आव्हानरहित असतानाही, युद्धादरम्यान इराणने अमेरिका आणि तिच्या सहयोगींना इजा पोहोचवू शकली, असे त्यांनी सांगितले. स्रोत मजकुरात Strait of Hormuz सतत बंद राहिल्याने आर्थिक बिघाड सुरूच असल्याचेही नमूद आहे.

हा दाखला त्यांच्या मध्यवर्ती दाव्याला अधिक तीक्ष्ण करतो. इराण जर अमेरिकेसाठी अधिक अनुकूल परिस्थितीतही गंभीर लष्करी आणि आर्थिक परिणाम घडवू शकत असेल, तर चीनसोबतचा युद्धप्रसंग त्याहून कितीतरी कठोर असेल. ही तुलना शांतताकालीन गृहितकांपासून औद्योगिक स्तरावरील, contested warfare च्या वास्तवाकडे चर्चा वळवण्यासाठी आहे.

लॉजिस्टिक्स चेतावणी का महत्त्वाची आहे

लष्करी चर्चा बहुतेक वेळा जहाजे, क्षेपणास्त्रे, विमाने आणि धोरणात्मक कागदपत्रांवर केंद्रित असते. पण मोठी युद्धे sustained operations, repair capacity, dispersal, fuel, transport, आणि installations च्या survivability यांच्या जोरावर जिंकली किंवा हरली जातात. installations आणि logistics सांभाळणारा मरीन अधिकारी जर म्हणत असेल की अमेरिकेने आता तळे मजबूत करणे सुरू करायला हवे, तर त्याचा अर्थ पायाभूत सुविधा अजून आवश्यक पातळीवर नाहीत.

या चेतावणीचे मूल्य तिच्या विशिष्ट चिंतेत आहे. स्क्लेंका फक्त चीन धोकादायक आहे, असे सांगत नाहीत. ते असे सांगत आहेत की चीनविरुद्धचे operational environment इतके वेगळे आणि कठीण असेल की सध्याचे assumptions अपुरे ठरतील. यामुळे लष्करी नियोजन आणि बजेट प्राधान्यांवर दबाव येतो.

धोक्याबरोबरच वेळेचा संदेशही

दिलेला लेख हा मुद्दा urgent म्हणून मांडतो. Hardening आत्ताच सुरू झाले पाहिजे, भविष्यातील एखाद्या राजकीय trigger नंतर किंवा संघर्ष सुरू झाल्यानंतर नाही. लष्करी पायाभूत सुविधांमध्ये वेळ हा strategic घटक असतो. Construction, dispersal, stockpiling, आणि resilience planning या सगळ्या संथ गतीने होणाऱ्या प्रक्रिया आहेत. त्या उशिरा सुरू झाल्या, तर संकटाच्या वेगाने त्यांना तत्क्षणी उभे करणे शक्य नसते.

म्हणूनच स्क्लेंकांची वक्तव्ये threat assessment आणि timetable warning दोन्ही आहेत. चीन peer adversary आहे एवढेच नाही, तर prudent preparation साठीची संधीची खिडकी आधीच उघडी आहे, असे ते सांगत आहेत. वाट पाहणे म्हणजे नंतर अधिक operational risk स्वीकारणे.

या टिप्पणी काय सूचित करतात

वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची सार्वजनिक विधाने लगेच धोरणबदल घडवत नाहीत. पण त्यातून दलामध्ये कोणत्या दिशेने दबाव वाढतो आहे, याचा संकेत मिळू शकतो. इथे संकेत असा आहे की किमान एका वरिष्ठ मरीन नेत्याला चीनभोवतीची terminology आणि planning assumptions वास्तवाच्या मागे आहेत, असे वाटते.

दिलेला मजकूर हा दृष्टिकोन स्पष्टपणे मांडतो. स्क्लेंकांच्या मते चीन अमेरिकेला व्यापक अर्थाने टक्कर देतो, धोरणात्मकदृष्ट्या तिला हटवण्याचा प्रयत्न करतो, आणि भविष्यातील कोणत्याही युद्धात अलीकडच्या अमेरिकन प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा खूपच धोकादायक समस्या ठरेल. लष्करी तंत्रज्ञान, Indo-Pacific सुरक्षा, आणि base resilience मध्ये रस असलेल्या वाचकांसाठी हा महत्त्वाचा संदेश आहे.

निचोड

स्क्लेंकांच्या टिप्पणी संरक्षणातील नेहमीच्या सावध भाषेला छेद देतात. चीनकडे near-peer म्हणून न पाहता peer म्हणून पाहिले पाहिजे, आणि भविष्यातील पॅसिफिक संघर्षात ऑपरेशन्स टिकवून ठेवायचे असतील तर अमेरिकेने आता तळे मजबूत केली पाहिजेत, असे ते म्हणाले. वॉशिंग्टन ही चेतावणी किती वेगाने स्वीकारते, हा अजूनही उघडा प्रश्न आहे. पण दिलेल्या रिपोर्टिंगच्या आधारावर, या चेतावणीची गंभीरता निर्विवाद आहे.

हा लेख twz.com च्या अहवालावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.