नव्या शस्त्रवर्गाचा वेगवान उभारणीप्रकल्प
अमेरिकी मरीन कॉर्प्सने सांगितले की ऑक्टोबर 2025 मध्ये एकही फर्स्ट-पर्सन व्ह्यू हल्ला ड्रोन नसलेल्या स्थितीतून काही महिन्यांतच सेवेत 3,500 हून अधिक ड्रोनपर्यंत पोहोचले आहे. Weapons Training Battalion चे कमांडिंग ऑफिसर कर्नल स्कॉट क्यूमो यांनी उघड केलेली ही संख्या, सेवेतील एका नव्या शस्त्रवर्गाच्या अलीकडील सर्वात वेगवान विस्तारांपैकी एक दाखवते.
फर्स्ट-पर्सन व्ह्यू ड्रोन, किंवा FPV, ऑपरेटरांना गॉगल्स किंवा स्क्रीनद्वारे विमानाच्या दृष्टीकोनातून लाइव्ह फीड देतात. दिलेल्या स्रोत मजकुरानुसार, यांपैकी अनेकांचे वजन काही पाउंड असते, ते स्फोटके वाहून नेऊ शकतात, आणि जवळपास 100 मैल प्रतितास वेगाने जाऊ शकतात. अलीकडच्या संघर्षांमध्ये, विशेषतः युक्रेन युद्धात, कमी खर्च, लवचिकता, आणि रणांगणातील प्रभाव यांमुळे या प्रकाराकडे मोठे लक्ष गेले आहे.
वरून आलेल्या निर्देशापासून झपाट्याने तैनातीपर्यंत
क्यूमो यांनी या उभारणीच्या वेगाचे श्रेय वरिष्ठ नेतृत्वाच्या स्पष्ट निर्देशांना आणि संपूर्ण दलातील अनुकूलतेला दिले. त्यांनी कालरेषा स्पष्ट शब्दांत मांडली: “ऑक्टोबरकडे तुमचा मेंदू परत नेऊन बघा. तेव्हा अमेरिकेत आमच्याकडे शून्य FPV हल्ला ड्रोन होते. आत्ताच आमच्याकडे 3,500 हून अधिक आहेत.” एवढ्या प्रमाणातील वाढ असामान्य आहे, केवळ संख्येमुळेच नाही, तर कारण ती अशा तंत्रज्ञान-वर्गाला सैन्याने आत्मसात करण्याचा प्रयत्न दर्शवते जो अलीकडेच मुख्य प्रवाहातील दल-नियोजन चर्चांच्या केंद्रस्थानी आला आहे.
स्रोत मजकुरानुसार, हा बदल जानेवारी 2025 मध्ये औपचारिक वेगाने सुरू झाला, जेव्हा Training Command आणि Marine Corps Warfighting Laboratory च्या कमांडिंग जनरल्सनी Marine Corps Attack Drone Team सुरू केला. युक्रेन युद्धातील FPV ड्रोनच्या प्रसारानंतर त्यांची गरज ओळखून हे पाऊल उचलण्यात आले. ही टीम Marine Corps Base Quantico येथे आहे आणि Warfighting Laboratory सोबत काम करून हे सिस्टम्स Fleet Marine Force मध्ये एकत्रित करते.
मरीन कॉर्प्स इतक्या वेगाने का पुढे सरकत आहे
या स्वीकाराच्या वेगातून अनेक सशस्त्र दलांनी आत्मसात केलेला एक व्यापक आधुनिकीकरण धडा दिसतो: लहान, चपळ, आणि तुलनेने स्वस्त मानवरहित प्रणाली असाधारण तांत्रिक परिणाम घडवू शकतात. FPV जलद गतीने वाढवण्याचा मरीन कॉर्प्सचा निर्णय दाखवतो की सेवेने त्यांना आता कोनाड्यातील क्षमता किंवा प्रयोगात्मक जोड म्हणून पाहणे थांबवले आहे. ती त्यांना आज Marines ना गरजेची असलेली व्यावहारिक स्ट्राइक टूलकिटचा भाग मानते.
स्रोत मजकूर हेही स्पष्ट करतो की वरिष्ठ स्तरावरील पाठबळ महत्त्वाचे होते. Marine Corps Commandant Gen. Eric Smith हे FPV ड्रोन त्वरेने Marines च्या हातात पोहोचवण्याचे ठाम समर्थक असल्याचे वर्णन केले आहे. मोठ्या संस्थांमध्ये, विशेषतः लष्करी संस्थांमध्ये, अशा उच्चस्तरीय मान्यतेमुळे अनेकदा ठरते की एखादी नवी क्षमता चाचण्यांतच अडकून राहील की प्रत्यक्ष साठ्यात जाईल. इथे परिणाम गती वाढल्याचा दिसतो.
कार्यात्मक आणि संस्थात्मक अर्थ
ही उभारणी दोन कारणांसाठी महत्त्वाची आहे. पहिले, ती साठा बदलते. 3,500 हून अधिक प्रणालींचा साठा केवळ प्रतीकात्मक नाही. तो प्रशिक्षण, सिद्धांत, आणि खरेदी प्राधान्ये आकारण्याइतका मोठा आहे. दुसरे, तो संस्थात्मक अपेक्षा बदलतो. एकदा एखादी सेवा थोड्या काळात हजारो प्रणाली तैनात करते, तेव्हा चर्चा क्षमता महत्त्वाची आहे का यावरून हटून ती कशी संघटित, टिकवून, आणि एकात्मिक करायची याकडे वळते.
मरीन कॉर्प्स अजून त्या एकत्रीकरण टप्प्यात आहे. दिलेल्या स्रोत मजकुरात पुढील टप्प्यातील ड्रोन तैनातीचे नमुने, युनिटनिहाय वितरण, किंवा खरेदी तपशील दिलेले नाहीत. पण आणखी हजारो येणार आहेत, असे त्यात सांगितले आहे, ज्याचा अर्थ सध्याची संख्या अंतिम नाही. सेवा एकाच वेळी साठा उभारत आहे आणि त्याभोवतीची संस्थात्मक यंत्रणाही तयार करत आहे.
युक्रेनचा अमेरिकेच्या दलरचनेवर परिणाम
स्वस्त, वापरून संपणाऱ्या, मोठ्या प्रमाणातील मानवरहित प्रणालींबाबत पाश्चात्त्य लष्करे कसे विचार करतात यावर युक्रेन युद्धाचा प्रभाव सतत पडत आहे. दिलेल्या लेखसमूहात मरीन कॉर्प्सचा FPV विस्तार याचे सर्वात स्पष्ट संस्थात्मक उदाहरणांपैकी एक आहे. रणांगणाचे फुटेज आणि युद्धकाळातील नवकल्पना दूरची निरीक्षणे म्हणून न पाहता, सेवा ते धडे थेट प्रशिक्षण आणि दल-विकासात समाविष्ट करताना दिसते.
हे महत्त्वाचे आहे कारण FPV स्वायत्तता, कमी खर्चातील मोठ्या प्रमाणातील तैनाती, आणि तात्काळ रणतांत्रिक परिणाम यांच्या संगमावर आहेत. मोठ्या ड्रोनच्या तुलनेत ही प्रणाली तुलनेने सोपी असली तरी, रणांगणातील वर्तनावर तिचा परिणाम खोलवर होऊ शकतो. स्रोत मजकूर असे म्हणत नाही की मरीन कॉर्प्सने प्रत्येक सिद्धांतात्मक किंवा तांत्रिक प्रश्न सोडवला आहे, पण तो दाखवतो की ही क्षमता आता मोठ्या प्रमाणावर तैनात करण्याइतकी तातडीची मानली गेली आहे.
पुढे काय
पुढचा टप्पा सुर्ख्यांमधील आकड्यांपेक्षा एकत्रीकरणाच्या गुणवत्तेबद्दल असेल. हजारो प्रणाली तैनात करणे एक समस्या आहे. त्यांच्या भोवती प्रशिक्षण प्रवाह, देखभाल दिनक्रम, पुरवठा साखळ्या, आणि कार्यपर संकल्पना उभारणे ही दुसरी. Attack Drone Team आणि Warfighting Laboratory यांच्या भूमिकांमधून वेगवान खरेदीला पुनरावृत्ती होणाऱ्या लष्करी प्रथेत रूपांतर करण्याचे काम दिसते.
सध्या, ही बातमी दुर्लक्षिणे कठीण आहे. काही महिन्यांतच मरीन कॉर्प्सने शून्य FPV हल्ला ड्रोनपासून 3,500 हून अधिकपर्यंत झेप घेतल्याचे सांगितले आहे, आणि आणखी येणार आहेत. नेतृत्व एकमतात असताना आणि गरज तातडीची मानली जात असताना रणांगणातील धडे खरेदी प्राधान्ये किती वेगाने बदलू शकतात, याचे हे स्पष्ट द्योतक आहे.
हा लेख Defense News च्या वार्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.
Originally published on defensenews.com







