इस्रायल नवीन F-35 आणि F-15IA स्क्वॉड्रन्ससह आपला लढाऊ ताफा वाढवणार

इस्रायलची मोठी लढाऊ विमान खरेदी मोहीम

इस्रायलच्या संरक्षण मंत्रालयाने सांगितले की देश F-35 Joint Strike Fighters चा चौथा स्क्वॉड्रन आणि F-15IA लढाऊ विमानांचा दुसरा स्क्वॉड्रन खरेदी करेल, ज्यामुळे Israeli Air Force मध्ये प्रत्येक प्रकारची 25 विमाने जोडली जातील. ही घोषणा इस्रायलच्या युद्ध विमान ताफ्याच्या लक्षणीय नियोजित विस्ताराचे निदर्शक आहे आणि स्रोताच्या वर्णनानुसार ती इराण मोहिमेनंतर आली आहे.

दोन्ही स्क्वॉड्रनमध्ये एकूण 50 विमाने समाविष्ट असल्याने, ही प्रस्तावित खरेदी इस्रायलच्या स्टेल्थ लढाऊ विमानांचा आणि जड वायु-श्रेष्ठता तसेच स्ट्राइक विमानांचा साठा लक्षणीयरीत्या वाढवेल. मंत्रालयाने या करारांची किंमत दहापट अब्ज शेकेल्समध्ये असल्याचे सांगितले आणि त्यात Israeli Air Force मध्ये एकत्रीकरण, तसेच देखभाल, स्पेअर पार्ट्स, आणि लॉजिस्टिक्स समर्थन समाविष्ट असल्याचे नमूद केले. दिलेल्या मजकुरात नेमकी किंमत आणि डिलिव्हरी वेळापत्रक उघड केले गेले नाही.

ही खरेदी कशासाठी आहे, असे इस्रायल म्हणते

आपल्या निवेदनात, इस्रायलच्या संरक्षण मंत्रालयाने ही खरेदी “बदलत्या प्रादेशिक धोक्यां”शी आणि इस्रायलची धोरणात्मक हवाई श्रेष्ठता टिकवण्याच्या उद्दिष्टाशी जोडलेली दीर्घकालीन दल-विकासात्मक पायरी म्हणून मांडली. ही भाषा महत्त्वाची आहे. ती या निर्णयाला नेहमीच्या ताफा नूतनीकरणाच्या श्रेणीत न ठेवता, पाचव्या पिढीच्या स्टेल्थ क्षमतेसह आणि प्रगत चौथ्या पिढीच्या जड लढाऊ विमानांच्या मिश्रणाद्वारे गुणात्मक आघाडी कायम ठेवण्याचा जाणीवपूर्वक प्रयत्न म्हणून सादर करते.

दोन्ही विमानप्रकार एकत्र खरेदी केले गेले तरी वेगवेगळ्या भूमिका बजावतात. Lockheed Martin-निर्मित F-35 हे या पॅकेजमधील स्टेल्थ प्लॅटफॉर्म आहे. Boeing-निर्मित F-15EX, जो इस्रायली सेवेत F-15IA म्हणून ओळखला जातो, हा वेगळ्या दृष्टिकोनाचे प्रतिनिधित्व करतो: मोठे, जड शस्त्रसज्ज विमान, ज्यात पोहोच, पेलोड, आणि लवचिकता आहे. त्यामुळे संयुक्त ऑर्डर सूचित करते की इस्रायल एका एकमेव प्लॅटफॉर्मवर सर्वकाही अवलंबून न राहता, विविध मोहिमांमध्ये ताफ्याची खोली राखू इच्छित आहे.

कराराभोवतीचे राजकीय संदेश

पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी त्याच दिवशी नियोजित खरेदींचा सार्वजनिक उल्लेख केला आणि गरज पडल्यास इराणविरुद्ध इस्रायलच्या हवाई शक्तीच्या वापराच्या क्षमतेशी त्यांना थेट जोडले. दिलेल्या स्रोत मजकुरात, त्यांनी म्हटले की इस्रायली वैमानिक इराणी आकाशाच्या कोणत्याही भागात पोहोचू शकतात आणि नवीन विमाने “प्रचंड हवाई श्रेष्ठता” अधिक बळकट करतात, जी त्यांनी अलीकडील कारवाईत आधीच दाखवली गेल्याचे सांगितले.

या विधानामुळे खरेदीला दुहेरी अर्थ मिळतो. एका स्तरावर, हा अजूनही एक खरेदी कार्यक्रम आहे, जो वॉशिंग्टनसोबतच्या अंतिम तपशीलांची आणि पुढील पावलांची वाट पाहत आहे. दुसऱ्या स्तरावर, हा प्रतिबंध, तयारी, आणि प्रादेशिक समतोलाबाबत इस्रायली सरकारच्या दृष्टीकोनाचा संदेश आहे. इतक्या मोठ्या प्रमाणातील लढाऊ विमान खरेदी नेहमीच क्षमतेविषयी असते, पण ती संदेश देण्याविषयीही असते. या प्रकरणात, स्रोत सामग्री स्पष्ट करते की मंत्रालय आणि पंतप्रधान दोघेही हा करार धोरणात्मक भाषेत मांडत आहेत.

विमानांच्या मिश्रणाचे महत्त्व काय

F-35 आणि F-15IA दोन्हींवर आधारित दल एक स्तरित रचना देते. F-35 स्टेल्थ आणि सेन्सर फ्युजन आणते. F-15IA, F-15EX रेषेवर आधारित, पेलोड आणि टिकाव यांवर केंद्रित एक पूरक प्रोफाइल देते. दिलेल्या मजकुरात मंत्रालयाने मिशन विभागणी स्पष्ट केली नाही, पण दोन्ही प्रकार विकत घेण्याचा निर्णयच दाखवतो की इस्रायल एका लढाऊ विमान कुटुंबावर मर्यादित न होता, मिश्र उच्चस्तरीय ताफा राखण्यात मूल्य पाहतो.

प्रमाणही महत्त्वाचे आहे. 25 विमानांचा स्क्वॉड्रन-आकाराचा खरेदी आदेश काहीही किरकोळ नाही. वेगवेगळ्या लढाऊ विमान प्रकारांतील असे दोन स्क्वॉड्रन मोठ्या आधुनिकीकरण आणि विस्तार प्रयत्नांकडे निर्देश करतात. हे वर्णन केल्याप्रमाणे पूर्ण झाले तर, ही खरेदी इस्रायलला दोन्ही श्रेणींमध्ये जगातील सर्वात मोठ्या ताफ्यांपैकी एक देईल, असे स्रोत म्हणतो.

पुढे काय

वॉशिंग्टनसोबतचा करार अंतिम करण्यासाठी आवश्यक पावले पुढे नेण्यासाठी अमेरिकेतील इस्रायली अधिकारी काम करणार असल्याचे संरक्षण मंत्रालयाने सांगितले. हे घोषणेमागील व्यावहारिक वास्तव अधोरेखित करते: धोरणात्मक कारण सार्वजनिकरीत्या मांडले गेले असले तरी, हा करार अजूनही प्रक्रियात्मक आणि द्विपक्षीय पुढील कार्यवाहीवर अवलंबून आहे. दिलेल्या मजकुरात डिलिव्हरी वेळापत्रक, वित्तपुरवठा रचना, किंवा उत्पादन कालावधी दिलेला नाही, आणि प्रकाशनाच्या वेळी Lockheed Martin आणि Boeing चे प्रवक्ते त्वरित टिप्पणीसाठी उपलब्ध नव्हते.

ही उणीव अल्पकालीन परिणाम मोजताना महत्त्वाची ठरते. खरेदीच्या घोषणा लगेच नियोजनावर परिणाम करू शकतात, पण कार्यात्मक परिणाम वेगळ्या वेळापत्रकात येतात. एकत्रीकरण, प्रशिक्षण, देखभाल, आणि लॉजिस्टिक्स हे सर्व मंत्रालयाने अधोरेखित केलेल्या पॅकेजचा भाग आहेत, म्हणजेच इस्रायल केवळ एअरफ्रेमबद्दल नव्हे तर त्यांना कसे आत्मसात आणि टिकवायचे याबद्दलही विचार करत आहे.

औद्योगिक वजन असलेली प्रादेशिक सुरक्षा कथा

ही केवळ लष्करी कथा नाही. ही मोठी एरोस्पेस आणि संरक्षण-औद्योगिक घडामोडही आहे. अशा प्रमाणातील ऑर्डर्स मित्रदेशांच्या दल-नियोजनात U.S.-निर्मित लढाऊ विमानांचे मध्यवर्ती स्थान अधोरेखित करतात, तसेच प्रादेशिक संकटे दीर्घकालीन खरेदी निर्णयांना कशी गती देऊ शकतात किंवा कडक करू शकतात हेही दाखवतात. हा करार प्रतिबंध, आघाडी व्यवस्थापन, संरक्षण उद्योग उत्पादन, आणि दल-डिझाइन यांच्या छेदबिंदूवर आहे.

दिलेल्या स्रोत मजकुरावर आधारित, मुख्य तथ्ये स्पष्ट आहेत. इस्रायल 25 F-35 आणि 25 F-15IA खरेदी करण्याची योजना आखत आहे, या पॅकेजची किंमत दहापट अब्ज शेकेल्समध्ये आहे, आणि सरकार ही हालचाल भविष्यातील दल-विकासाचा पाया म्हणून सादर करत आहे. उरलेले प्रश्न तेच आहेत जे अशा घोषणांनंतर सहसा येतात: वेळ, किंमत, आणि कागदावरची योजना प्रत्यक्ष तैनात क्षमतेत किती लवकर रूपांतरित होते.

हा लेख Breaking Defense च्या रिपोर्टिंगवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.