जर्मनी आणि स्पेन युरोपच्या सहाव्या पिढीच्या लढाऊ विमान उपक्रमाला पुन्हा चालना देण्याचा प्रयत्न करत आहेत

जर्मनी आणि स्पेन युरोपच्या पुढील पिढीच्या लढाऊ विमान उपक्रमाला पुन्हा सुरू करण्याच्या दिशेने जात आहेत

जर्मनी आणि स्पेनमधील संरक्षण व एरोस्पेस कंपन्यांच्या आघाडीसह Airbus ने Team Gen 6 नावाचा एक नवा उपक्रम सुरू केला आहे. मूळ Franco-German-नेतृत्वाखालील New Generation Fighter प्रयत्न आपल्या आधीच्या स्वरूपात प्रत्यक्षात कोसळल्यानंतर सहाव्या पिढीच्या लढाऊ विमानाच्या विकासाला पुन्हा सुरुवात करण्याचा हा प्रयत्न आहे.

युरोपच्या भविष्यातील लढाऊ विमान योजनांना आता एक नवीन टप्पा येत असल्याचे हे आतापर्यंतचे सर्वात स्पष्ट संकेतांपैकी एक आहे. मूळ New Generation Fighter, किंवा NGF, हा व्यापक Future Combat Air System, म्हणजेच FCAS, चा crewed केंद्रबिंदू म्हणून काम करण्यासाठी आखण्यात आला होता. ती व्यापक FCAS चौकट अजूनही पुढे जात असल्याचे म्हटले जाते, पण लढाऊ जेट घटकासाठी आता वेगळी, अधिक चपळ औद्योगिक रचना आवश्यक असल्याचे Airbus म्हणते.

व्यवहारात, Team Gen 6 हा पॅरिस आणि बर्लिनमधील ताणामुळे मागील व्यवस्था विस्कळीत झाल्यानंतर गती टिकवून ठेवण्याचा Airbus चा प्रयत्न आहे. कंपनीने या उपक्रमाला युरोपीय सार्वभौमत्वाकडे एक पाऊल म्हणून सादर केले, जी या कार्यक्रमाभोवतीच्या राजकीय तसेच औद्योगिक दाव्यांचे प्रतिबिंब आहे.

Team Gen 6 मध्ये काय आहे

दिलेल्या स्रोत मजकुरानुसार, प्रारंभात आठ जर्मन कंपन्यांनी एक धोरणात्मक स्थानपत्रावर स्वाक्षरी केली: Autoflug, Diehl Defense, Hensoldt, Liebherr, MBDA Germany, MTU Aero Engines, Rohde and Schwarz, आणि Airbus. Airbus ने सांगितले की या कंपन्या आता GMV, Grupo Oesia, Indra, ITP Aero, आणि Sener यांसह स्पॅनिश कंपन्यांशी घट्टपणे एकत्रित आहेत.

ही रचना महत्त्वाची आहे, कारण सहाव्या पिढीचे लढाऊ विमान कार्यक्रम एकाच कंत्राटदारासाठी किंवा अगदी एकाच देशासाठीही एकट्याने पेलणे खूप मोठे असतात. त्यांना एअरफ्रेम डिझाइन, propulsion, सेन्सर्स, नेटवर्किंग, शस्त्र एकत्रीकरण, सुरक्षित संवाद, आणि दीर्घकालीन सहाय्य नियोजन यांची गरज असते. त्यामुळे तयार होणारी आघाडी ही पूर्ण कार्यक्रमापेक्षा जास्त, जर्मनी आणि स्पेन युरोपच्या पुढील हवाई लढाऊ वास्तुकलेत मध्यवर्ती खेळाडू राहण्याचा औद्योगिक जाहीरनामा आहे.

पुढे काय करायचे याबद्दल Airbus चे सार्वजनिक संदेश ठाम होते: कंपन्यांकडे क्षमता आणि सामर्थ्य आहे, पण आता धोरणकर्त्यांशी आणि हवाई दलांशी जवळचे संरेखन आवश्यक आहे. म्हणजेच राजकीय मान्यता, सातत्यपूर्ण सार्वजनिक निधी, आणि स्पष्ट गरज-निर्धारण प्रक्रिया या अजूनही नसलेल्या गोष्टी आहेत.

युरोपसाठी हे का महत्त्वाचे आहे

मागील व्यवस्था कोसळली हे महत्त्वाचे आहे, कारण सहाव्या पिढीचे कार्यक्रम हे केवळ जुनी लढाऊ ताफे बदलण्याबद्दल नसतात. ते दशकानुदशके औद्योगिक पुरवठा साखळ्या, निर्यात प्रभाव, तांत्रिक सार्वभौमत्व, आणि लष्करी परस्परसुसंगतता घडवतात. एअरफ्रेम आणि mission system बाजूने नेतृत्व करणारा देश साधारणपणे नोकऱ्या, संशोधन खर्च, आणि भविष्यातील सुधारणा मार्ग यांनाही आपल्याकडेच केंद्रीत करतो.

उच्च श्रेणीच्या बाजारात युरोपबाह्य लढाऊ विमानांवर जास्त अवलंबित्व टाळण्याचा युरोपचा दीर्घकालीन प्रयत्न आहे. विश्वासार्ह स्थानिक पुढील पिढीचे लढाऊ विमान हे त्या महत्त्वाकांक्षेचा भाग आहे. पण नेतृत्व, बौद्धिक संपदा, workshare, आणि धोरणात्मक नियंत्रण यावरून राष्ट्रीय स्पर्धांशी तोच उद्देश वारंवार भिडला आहे.

Team Gen 6 म्हणूनच एक पुनर्प्राप्तीचा प्रयत्नही आहे आणि इशाराही. युरोपच्या भविष्यातील लढाऊ विमानाबाबतची इच्छा अजूनही टिकून आहे, पण राजकीय संबंध बिघडले तर बहुराष्ट्रीय संरक्षण कार्यक्रम किती नाजूक ठरू शकतात हेही ते स्पष्ट करते.

FCAS टिकून आहे, पण केंद्र सरकत आहे

मूळ मजकुरातील एक महत्त्वाचा तपशील म्हणजे Airbus चा दावा की व्यापक FCAS “system of systems” अजूनही पुढे जात आहे. यावरून सूचित होते की जोडलेल्या हवाई युद्धाबद्दलची युरोपची व्यापक दृष्टी सोडलेली नाही. FCAS हे केवळ एका लढाऊ विमानाभोवती न राहता, crewed आणि uncrewed घटकांमधील नेटवर्किंग आणि सहकार्य यांवर केंद्रित आहे.

मूळात संदर्भित Airbus प्रतिमाही remote-carrier प्रकारच्या ड्रोनसोबत कार्य करणाऱ्या भविष्यातील लढाऊ विमानाकडे निर्देश करतात. हे सहाव्या पिढीच्या हवाई लढाईची सर्वसाधारण कल्पना जशी आहे त्याच्याशी सुसंगत आहे: स्वतंत्र जेट म्हणून नव्हे, तर जोडलेल्या प्लॅटफॉर्म्स आणि परिणामांच्या मोठ्या कुटुंबातील कमांड नोड म्हणून.

जर व्यापक FCAS वास्तुकला टिकून राहिली आणि crewed विमान घटकाचे पुनर्रचना झाली, तर Team Gen 6 पुढे जाऊन उर्वरित प्रणाली पुन्हा जोडली जाण्याचा केंद्रबिंदू ठरू शकते. पण तो निकाल निश्चित नाही. औद्योगिक आघाडी हेतू दर्शवू शकते, पण सरकारी बांधिलकीशिवाय ती वित्तपोषित कार्यक्रम न होता फक्त एक प्रारंभिक पाऊल राहते.

पुढील धोके

स्रोत मजकूर स्पष्टपणे सांगतो की नवीन आघाडीला अजूनही राजकीय पाठबळ, मोठा निधी, आणि कदाचित आणखी भागीदारांची गरज आहे. हीच मुख्य मर्यादा आहे. सहाव्या पिढीचा विकास महाग, मंद, आणि राजकीयदृष्ट्या संवेदनशील आहे. तो अशा काळात घडत आहे जेव्हा युरोपीय सरकारांना संरक्षण, ऊर्जा, आणि औद्योगिक धोरण यांतील स्पर्धात्मक मागण्यांचा सामना करावा लागत आहे.

एकात्मतेचा प्रश्नही आहे. जर्मन आणि स्पॅनिश नेतृत्वाखाली पुनरारंभ केल्याने प्रकल्पाचा काही भाग स्थिर होऊ शकतो, पण मागील प्रयत्न अडखळण्यामागील व्यापक प्रश्न आपोआप सुटत नाहीत. नेतृत्व, प्रशासकीय रचना, आणि औद्योगिक जबाबदाऱ्यांचे विभाजन हे सरकारांनी सुरुवातीलाच निश्चित केले नाही तर वादग्रस्तच राहतील.

तरीही, Team Gen 6 च्या लाँचमुळे युरोपचा भविष्यातील लढाऊ विमानांवरील वाद कोसळल्यानंतरच्या अनिश्चिततेतून बाहेर पडून पुढील चौकट कोण ठरवेल यावरच्या नव्या स्पर्धेत गेला आहे. जर्मनी आणि स्पेन यांनी ती उत्तरे तयार होण्याची वाट न पाहता ती स्वतः घडवावीत यासाठी Airbus आणि त्याच्या भागीदार कंपन्या प्रयत्न करत आहेत.

• Airbus ने आधीचा NGF प्रयत्न कोसळल्यानंतर Team Gen 6 सुरू केले.
• जर्मन आणि स्पॅनिश कंपन्यांनी सहाव्या पिढीच्या लढाऊ जेटभोवती नवी औद्योगिक आघाडी तयार केली आहे.
• व्यापक FCAS संकल्पना अजूनही सुरू असल्याचे म्हटले जाते, पण लढाऊ विमान घटकाला आता नव्या रचनेची गरज आहे.
• राजकीय मान्यता, निधी, आणि संभाव्य नव्या भागीदारांचा प्रश्न अद्याप सुटलेला नाही.

हा लेख twz.com च्या वृत्तावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.