X गुणसूत्राचा नाश नैसर्गिक गर्भधारणेच्या कमी शक्यतेशी जोडला गेला

वंध्यत्व मूल्यांकनात एक संभाव्य नवीन निर्देशक म्हणून संशोधकांनी नवा मुद्दा मांडला

रक्तपेशींमध्ये X गुणसूत्राचा नाश नैसर्गिक गर्भधारणेची शक्यता कमी होण्याशी संबंधित असू शकतो, असे ओसाका मेट्रोपॉलिटन विद्यापीठातील संशोधकांच्या नेतृत्वाखालील एका अभ्यासात आढळले. हा अभ्यास महिलांमधील वयाशी संबंधित, कमी चर्चिलेला जनुकीय बदल समोर आणतो आणि विद्यमान फलप्रजनन निर्देशकांसोबत तो उपयुक्त ठरू शकतो, असे सूचित करतो.

या अभ्यासात 20 ते 45 वयोगटातील महिलांच्या पांढऱ्या रक्तपेशींची तुलना करण्यात आली. त्यात 123 महिला अशा होत्या ज्या नैसर्गिकरीत्या गर्भधारणा केलेल्या होत्या आणि 381 अशा ज्या गर्भधारणा करू शकल्या नव्हत्या. वंध्यत्व असलेल्या महिलांमध्ये X गुणसूत्राचा नाश, म्हणजेच LOX, दाखविणाऱ्या पेशींचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या जास्त असल्याचे संशोधकांना आढळले. त्यांनी हेही नोंदवले की LOX पेशींचा वाटा सुमारे 0.9% पेक्षा जास्त झाल्यावर नैसर्गिक गर्भधारणेची शक्यता कमी झाली.

हे निष्कर्ष Reproductive BioMedicine Online मध्ये प्रकाशित झाले, आणि दिलेल्या स्रोताच्या माहितीनुसार हा पेपर peer reviewed आहे.

Y गुणसूत्राच्या नाशाचा कमी परिचित समकक्ष

लिंग गुणसूत्रांबद्दल बहुतेक लोक एक सोपे मॉडेल शिकतात, ज्यात महिलांमध्ये साधारणतः दोन X गुणसूत्रे आणि पुरुषांमध्ये एक X आणि एक Y असते. परंतु वय वाढत गेल्यावर काही रक्तपेशींमध्ये ही गुणसूत्रेही हरवू शकतात, हे कमी ज्ञात आहे. पुरुषांमध्ये Y गुणसूत्राचा नाश आधीच अल्झायमर, मधुमेह मेलिटस, आणि हृदयरोग यांसह अनेक आजारांशी जोडला गेला आहे. महिलांमध्ये X गुणसूत्राचा नाश पूर्वीच्या संशोधनात acute myeloid leukemia आणि न्यूमोनिया यांसारख्या स्थितींशी संबंधित आढळला आहे.

तथापि, त्याची प्रजननातील भूमिका अद्याप फारशी स्पष्ट नव्हती. ओसाका मेट्रोपॉलिटन विद्यापीठाच्या पथकाने हेच तपासण्याचा प्रयत्न केला. नैसर्गिकरीत्या गर्भधारणा झालेल्या आणि न झालेल्या महिलांवर लक्ष केंद्रित करून संशोधकांनी LOX मोजता येईल इतक्या प्रमाणात कमी फलप्रजननाशी संबंधित आहे का, हे पाहिले.

या डेटासेटच्या आधारे उत्तर होकारार्थी दिसते. वंध्यत्व गटात LOX पेशींचे प्रमाण अधिक होते, यावरून हा गुणसूत्रीय बदल उपचारांशिवाय गर्भधारणा करण्यात अडचण येण्याशी संबंधित असू शकतो असे सूचित होते.

0.9% ही मर्यादा महत्त्वाची का वाटते

नमूद केलेली ही मर्यादा अभ्यासातील सर्वात ठोस निष्कर्षांपैकी एक आहे. दिलेल्या सारांशानुसार, पांढऱ्या रक्तपेशींमध्ये LOX सुमारे 0.9% पेक्षा जास्त झाल्यावर नैसर्गिक गर्भधारणेची शक्यता कमी झाली. याचा अर्थ LOX एकट्याने फलप्रजननाचे परिणाम ठरवते, असा होत नाही, आणि अभ्यासाच्या सारांशातही याला स्वतंत्र निदान चाचणी म्हटलेले नाही. पण तो एक मोजता येण्याजोगा टप्पा नक्की दाखवतो, ज्याच्या पुढे हा संबंध अधिक ठळक झाला.

हे महत्त्वाचे आहे, कारण वंध्यत्व मूल्यांकनात बहुतेकदा एकच निर्णायक उत्तर शोधण्यापेक्षा अनेक निर्देशक एकत्र पाहिले जातात. नेहमीच्या चाचण्यांत न दिसणारा प्रजनन-वयस्कत्व किंवा जनुकीय बदलाचा एखादा पैलू पकडणारा निर्देशक, नैसर्गिक गर्भधारणेची शक्यता अधिक अचूकपणे मोजण्यास मदत करू शकतो.

तो सामान्य फलप्रजनन निर्देशक आणि प्रत्यक्ष परिणाम यांत पूर्ण जुळण न होणारी प्रकरणेही स्पष्ट करण्यात मदत करू शकतो. LOX सध्याच्या पद्धतींना न दिसणारी माहिती देऊ शकतो, असे अभ्यासकांचे मत आहे.

तो anti-Mullerian hormone शी कसा तुलना होतो

संशोधकांनी anti-Mullerian hormone, म्हणजे AMH, याचाही अभ्यास केला, जो सामान्यतः ovarian reserve चा निर्देशक म्हणून वापरला जातो. दिलेल्या अहवालात, अभ्यासात वापरलेल्या LOX मोजमापांशी AMH पातळ्यांचा कोणताही संबंध आढळला नाही.

हा फरक महत्त्वाचा आहे. AMH आणि LOX जर एकाच जैविक संकेताचा मागोवा घेत नसतील, तर ते पुनरुक्ती न करता पूरक माहिती देऊ शकतात. पहिल्या लेखिका Taiki Kikuchi यांनी सांगितले की AMH ला LOX विश्लेषणासोबत जोडल्यास नैसर्गिक गर्भधारणा शक्य आहे का, याचा अधिक अचूक अंदाज लावता येऊ शकतो.

ही मांडणी अभ्यासाला स्वतःमध्ये एखादी क्रांतिकारी चाचणी म्हणून पाहण्यापेक्षा अधिक सावध आणि उपयुक्त आहे. स्रोतात LOX विद्यमान फलप्रजनन मूल्यांकन साधनांची जागा घेते, असा दावा केलेला नाही. त्याऐवजी, हा अतिरिक्त अंतर्दृष्टीचा एक थर सुचवतो, जो अधिक लवकर किंवा अधिक लक्षित निर्णयांना मदत करू शकतो.

फलप्रजनन उपचाराच्या वेळेबाबत संभाव्य परिणाम

या अभ्यासातील एक अधिक व्यावहारिक परिणाम वेळेशी संबंधित आहे. वंध्यत्वाचा अनुभव घेणाऱ्या लोकांमध्ये LOX मोजल्यास नैसर्गिक गर्भधारणा शक्य आहे का, किंवा in vitro fertilization सहित फलप्रजनन उपचार लवकर सुरू करावा का, हे ठरविण्यास मदत होऊ शकते, असे Kikuchi यांनी सांगितले.

हा वैद्यकीयदृष्ट्या महत्त्वाचा मुद्दा आहे, कारण उपचारात उशीर झाल्यास परिणाम होऊ शकतो, विशेषतः वयाशी संबंधित जैविक बदल आधीपासून सुरू असतील तर. भविष्यातील संशोधनात LOX विश्वासार्ह ठरल्यास, तो नैसर्गिकरीत्या प्रयत्न सुरू ठेवू शकणाऱ्या रुग्णांना आणि सहाय्यक प्रजननाकडे लवकर वळण्याचा फायदा होणाऱ्यांना वेगळे ओळखण्यात मदत करू शकतो.

तरीही, दिलेल्या अहवालात LOX-आधारित निर्णयांसाठी कोणतीही क्लिनिकल मार्गदर्शक तत्त्वे, हस्तक्षेप मर्यादा किंवा उपचार परिणाम निश्चित केलेले नाहीत. त्यासाठी अधिक पडताळणी आणि कदाचित मोठ्या अभ्यासांची गरज भासेल.

हे निष्कर्ष काय सिद्ध करतात आणि काय सिद्ध करत नाहीत

दिलेल्या स्रोतावर आधारित मुख्य निष्कर्ष असा आहे की पांढऱ्या रक्तपेशींमधील LOX वंध्यत्वाशी आणि नमूद केलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त असल्यास नैसर्गिक गर्भधारणेच्या कमी शक्यतेशी संबंधित आहे. हा महत्त्वाचा निष्कर्ष आहे, पण दिलेल्या माहितीनुसार तो कारण-परिणाम सिद्ध करणारा नाही, तर संबंध दर्शवणारा म्हणून पाहायला हवा.

अहवालात LOX थेट वंध्यत्व निर्माण करतो, असे म्हटलेले नाही, तसेच LOX कमी केल्याने प्रजनन परिणाम बदलतील का, हेही दाखवलेले नाही. त्या निष्कर्षाची लागूयोग्यता अभ्यासलेल्या गटाबाहेरील लोकसंख्यांवर कितपत होते, हेही सांगितलेले नाही.

तरीही, हा अभ्यास प्रजनन वैद्यकशास्त्रात एक उपयुक्त संकल्पना जोडतो. फलप्रजनन मूल्यांकनात दीर्घकाळापासून हार्मोनल, शारीरिक आणि वेळ-आधारित मोजमापांवर भर दिला जातो. रक्तात शोधता येणारा गुणसूत्र-नाश सिग्नल या साधनसंचाचा विस्तार करू शकतो, आणि तो ovarian reserve निर्देशकांपेक्षा जीवशास्त्रीयदृष्ट्या वेगळा असू शकतो.

• संशोधकांनी 20 ते 45 वयोगटातील नैसर्गिकरीत्या गर्भधारणा केलेल्या आणि न केलेल्या महिलांची तुलना केली.
• वंध्यत्व असलेल्या महिलांमध्ये X गुणसूत्र नष्ट झालेल्या रक्तपेशींचे प्रमाण अधिक होते.
• सुमारे 0.9% पेक्षा जास्त LOX प्रमाण नैसर्गिक गर्भधारणेच्या कमी शक्यतेशी संबंधित होते.
• LOX चा AMH शी संबंध आढळला नाही, त्यामुळे तो ovarian reserve तपासणीपेक्षा वेगळी माहिती देऊ शकतो.

भविष्यातील अभ्यासांनी हा निष्कर्ष पुष्टी केल्यास, LOX अधिक सूक्ष्म फलप्रजनन मूल्यांकन धोरणाचा भाग होऊ शकतो. सध्या या अभ्यासाचे योगदान म्हणजे नैसर्गिक गर्भधारणेच्या शक्यतेशी संबंधित दिसणारा एक मोजता येणारा जनुकीय संकेत ओळखणे; भविष्यात वंध्यत्व उपचार कधी आणि कसे सुरू करावेत यावरही त्याचा प्रभाव पडू शकतो.

हा लेख Medical Xpress च्या अहवालावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.