पुस्तक प्रकाशनातील गुप्त AI वापराला कर्मचाऱ्यांचा विरोध

कार्यालयीन कामांमधून प्रकाशन क्षेत्रात प्रवेश करणारे AI

जनरेटिव्ह AI वरील चर्चांमध्ये अमेरिकी पुस्तक प्रकाशकांनी स्वतःला लेखक आणि कॉपीराइटचे रक्षक म्हणून मांडले आहे. मात्र तीन मोठ्या प्रकाशन कंपन्यांतील कर्मचाऱ्यांनी Wired ला सांगितले की साहित्यिक एजंटांशी पत्रव्यवहार, प्रचारात्मक मजकूर, मागील कव्हरवरील मजकूर, कव्हर-आर्ट डिझाइन आणि विपणन साहित्य अशा कामांसाठी मोठ्या भाषा-मॉडेलची साधने आधीच वापरली जात आहेत.

या माहितीतून उद्योगाच्या सार्वजनिक AI वादविवादांमधील आणि अंतर्गत प्रयोगांमधील वाढते अंतर दिसते. प्रकाशनाने मुलाखत घेतलेल्या दोन डझनहून अधिक कर्मचाऱ्यांच्या मते, HarperCollins, Simon & Schuster आणि Hachette यांनी सार्वजनिक घोषणा किंवा लेखकांची संमती न घेता कामाच्या काही भागांत AI साधने वापरली आहेत.

या कंपन्यांमध्ये एकसमान धोरण आहे किंवा प्रत्येक विभाग समान साधने वापरतो, असे या वृत्तांकनातून सिद्ध होत नाही. मात्र जनरेटिव्ह AI आता केवळ अमूर्त धोरणात्मक चर्चांपुरते मर्यादित नसून नियमित आणि स्पष्टपणे दिसणाऱ्या प्रकाशन कामांत येत आहे, हे यातून दिसते.

परवान्यांपासून “AI Champions” पर्यंत

HarperCollins मधील एका विद्यमान कर्मचाऱ्याने Wired ला सांगितले की वरिष्ठ नेत्यांनी काही महिन्यांपूर्वी Anthropic कडून Claude चे परवाने घेतले; त्यांची अंमलबजावणी कशी करायची हे आपल्याला माहीत नसल्याचे त्यांनी लवकरच ओळखले. त्यानंतर कंपनीने कनिष्ठ आणि वरिष्ठ स्तरावरील डझनभर कर्मचाऱ्यांना “AI Champions” म्हणून नेमले. कंपनीभरातील कर्मचाऱ्यांसोबतच्या मासिक विचारमंथन सत्रांत संभाव्य उपयोग शोधणे हे त्यांचे काम होते.

कामाच्या ठिकाणी AI स्वीकारण्यातील एक सामान्य पद्धत यात दिसते: आधी व्यापक प्रवेश विकत घ्यायचा, आणि नंतर हे तंत्रज्ञान कुठे उपयोगी ठरेल ते कर्मचाऱ्यांनी शोधायचे. प्रकाशन क्षेत्रात यामध्ये संपादकीय, प्रचार, विपणन आणि डिझाइन टीम्सचे पारंपरिक काम येऊ शकते.

या प्रक्रियेला कर्मचाऱ्यांनी विरोध केल्याचे सांगितले. HarperCollins च्या एका विचारमंथन बैठकीत कायदेशीर, नैतिक आणि पर्यावरणीय परिणामांबाबत चिंता मांडण्यात आली, असे एका कर्मचाऱ्याने सांगितले. Wired ने उद्धृत केलेल्या सहभागीच्या मते, बैठकीचे नेतृत्व करणाऱ्या व्यक्तीने या चिंतांना व्यवसाय करण्याची किंमत म्हटले. नंतर कर्मचारी पोर्टलच्या AI विभागात, बहुतेक व्यक्तींच्या एकूण डिजिटल कार्बन फूटप्रिंटच्या तुलनेत AI चा पर्यावरणीय परिणाम लहान असल्याचे विधान जोडण्यात आले.

पुस्तकांसाठी हा मुद्दा विशेष संवेदनशील का आहे

प्रकाशन क्षेत्र लेखक, एजंट, वाचक आणि हस्तलिखित मिळाल्यानंतर पुस्तक घडवणाऱ्या व्यावसायिकांमधील विश्वासावर अवलंबून असते. प्रचारभाषा, जॅकेट कॉपी आणि कव्हर आर्ट केवळ उत्पादनाचा वेळ कमी करत नाहीत; ते पुस्तकाबाबतच्या अपेक्षा ठरवतात आणि त्याची ओळख सांगतात. त्यामुळे या कामांत AI आणल्याने कार्यक्षमतेबरोबरच खुलासा, लेखकत्व, गुणवत्ता आणि संमती यांवरही प्रश्न निर्माण होऊ शकतात.

हस्तलिखितात AI वापरल्याचा संशय आल्यास लेखकांना सामोरे जावे लागणाऱ्या तपासणी आणि अंतर्गत AI वापरातील तीव्र तणावाचे वर्णनही कर्मचाऱ्यांनी केले. AI वापराच्या आरोपांमुळे रद्द झालेली प्रसिद्ध पुस्तके मोठ्या घटनेचा छोटा भाग असू शकतात, असे कर्मचाऱ्यांनी सांगितल्याचे Wired ने वृत्त दिले.

ही असमानता निराशेचे कारण आहे. पुस्तक लिहिताना जनरेटिव्ह साधन वापरल्याबद्दल लेखकाला सार्वजनिक परिणामांना सामोरे जावे लागू शकते; त्याच वेळी प्रकाशक विपणन, प्रशासकीय संवाद किंवा दृश्य डिझाइनमध्ये तत्सम प्रणाली वापरू शकतो. कंपन्यांनी सीमा कुठे आखावी, हे स्रोत वृत्तांकन ठरवत नाही. मात्र अधिक पारदर्शक आणि सुसंगत नियमांची गरज कर्मचारी पाहत आहेत, हे स्पष्ट आहे.

कामगारांच्या चिंता तंत्रज्ञानापलीकडे जातात

काही कर्मचाऱ्यांच्या हरकती आर्थिकही होत्या. अधिक चांगल्या वेतनासाठी कर्मचारी दीर्घकाळ व्यावसायिक कारणे मांडत होते, पण अनेकांना नको असलेल्या सॉफ्टवेअरवर पैसा खर्च करण्यात आला, असे HarperCollins च्या एका कर्मचाऱ्याने Wired ला सांगितले. ही चिंता केवळ AI नोकऱ्या घेईल या अंदाजापुरती नाही. तंत्रज्ञानाची निवड कोण करतो, त्याचा प्रसार करण्यास कोणाला सांगितले जाते आणि त्याची किंमत व फायदे कंपनीत कसे वाटले जातात, हा देखील मुद्दा आहे.

अंतर्गत चॅम्पियन्स तयार केल्याने हे प्रश्न अधिक तातडीचे होऊ शकतात. कर्मचाऱ्यांना अशा प्रणालींवर प्रयोग करावा लागू शकतो ज्या त्यांच्या भूमिका बदलतील, कामगिरीच्या नव्या अपेक्षा निर्माण करतील किंवा कोणत्या प्रकारच्या सर्जनशील आणि प्रशासकीय श्रमाला महत्त्व दिले जाते हे प्रभावित करतील. मदतीसाठी आणलेले साधनही कामाची गती आणि रचना बदलू शकते.

उद्योगासाठी पारदर्शकतेची परीक्षा

Wired ने दिलेल्या माहितीनुसार पुस्तक प्रकाशनातील AI संक्रमण एका घोषित बदलाऐवजी अनेक छोट्या निर्णयांतून पुढे जात असावे. त्यामुळे खुलासा करणे कठीण होते, पण त्याचे महत्त्व कमी होत नाही. आपल्या पुस्तकांशी संबंधित सामग्रीत AI वापरले आहे की नाही, हे लेखकांना जाणून घ्यायचे असू शकते. काय परवानगीचे आहे, काय अपेक्षित आहे आणि चिंता कशा हाताळल्या जातील, याबाबत कर्मचाऱ्यांना स्पष्ट मार्गदर्शन हवे असू शकते. पुस्तके त्यांच्यासमोर कशी मांडली जातात यावर स्वयंचलित प्रणालींचा किती प्रभाव आहे, हे वाचकांना जाणून घ्यायचे असू शकते.

प्रकाशकांसमोरील तातडीचे आव्हान म्हणजे प्रशासन आणि धोरण. प्रभावित लोकांना नियम समजले आणि ते ठरवण्यात त्यांची अर्थपूर्ण भूमिका राहिली, तरच अंतर्गत प्रयोग उपयुक्त ठरतील. जनरेटिव्ह AI प्रकाशनाच्या कामांना स्पर्श करेल की नाही, हा प्रश्न आता राहिलेला नाही. सर्जनशील काम, जबाबदारी आणि विश्वास यांबाबतच्या उद्योगाच्या सार्वजनिक बांधिलकीशी जुळणाऱ्या धोरणांसह ते आणता येईल का, हा खरा प्रश्न आहे.

हा लेख Wired च्या वृत्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.