कृमीच्या मेंदूवरील अभ्यासात neural activityमधील लैंगिक फरकांचा शोध

एक छोटा गोलकृमी nervous systemमधील sex-linked फरक एखादा जीव जगाला कसा प्रतिसाद देतो हे कसे घडवतात, या मोठ्या जैविक प्रश्नाचा अभ्यास करण्यास मदत करत आहे. Northeastern Universityचे biophysicists Caenorhabditis elegansमधील neural activityचा अभ्यास करून नियंत्रित पर्यावरणीय संकेतांदरम्यान male wormsची hermaphroditesशी तुलना करत आहेत.

C. elegans सुमारे 1 मिलीमीटर लांबीचा असून जीवशास्त्रातील सर्वाधिक अभ्यासलेल्या जीवांपैकी एक आहे. त्याचे neurons ओळखता येतात आणि निश्चित stimuliवरील प्रतिसाद पाहता येतात.

रिपोर्टनुसार brain activityमधील sex differences खोलवर दिसतात. हे फरक वर्तन, प्रजनन आणि agingवर कसा परिणाम करू शकतात, याचा अभ्यास सुरू आहे.

गुंतागुंतीच्या प्रश्नाचे छोटे मॉडेल

Hermaphrodite कृमी अंडी आणि sperm दोन्ही तयार करतात आणि स्वतःच्या अंड्यांचे fertilization करू शकतात. या speciesमध्ये male wormsही असतात, त्यामुळे दोन sexची तुलना करता येते. Hermaphroditeमध्ये नेमके 302 neurons असतात, तर maleमध्ये सुमारे 387 neurons असतात.

केवळ neuronची संख्या एखादा जीव वातावरण कसे समजतो हे स्पष्ट करत नाही. त्यामुळे टीमने नियंत्रित परिस्थितीत brain activity पाहिली आणि food odors तसेच धोका दर्शवणारे chemical cues वापरले.

शरीररचनेपासून activityपर्यंत

नियंत्रित संकेतांवरील प्रतिसादांचा अभ्यास केल्याने nervous systemच्या स्थिर वर्णनापासून activity patternsकडे लक्ष जाते. समान stimulusसमोर male आणि hermaphrodite कृमींच्या neural responsesमध्ये कुठे फरक आहे हे पाहता येते.

रिपोर्टमध्ये कोणत्याही विशिष्ट cellला एखाद्या विशिष्ट वर्तनाशी जोडलेले नाही आणि activity differencesचे पूर्ण मोजमापही दिलेले नाही. त्यामुळे मानवांबाबत थेट निष्कर्ष काढणे घाईचे ठरेल. मात्र sex distinction कृमींच्या nervous systemsच्या कार्यपद्धतीत खोलवर दिसते, हा मुख्य निष्कर्ष आहे.

C. elegansचा वापर का केला जातो

C. elegansचा fertility आणि agingसारख्या जैविक प्रश्नांच्या अभ्यासासाठी दीर्घकाळ वापर केला जातो. chromosome divisionमधील चुका miscarriage, infertility आणि birth defectsशी कशा संबंधित आहेत, हे समजून घेण्यासही तो मदत करू शकतो.

Model organisms ही मानवांची छोटी रूपे नाहीत. इतर जीवांवरील पुढील संशोधनाला दिशा देणारी biological mechanisms आणि principles शोधण्यात त्यांचे महत्त्व आहे.

वर्तन, प्रजनन आणि agingशी संभाव्य संबंध

nervous systemमधील sex-specific differences वर्तन, प्रजनन आणि agingवर परिणाम करू शकतात, असे संशोधक मानतात. food odor किंवा धोक्याचा chemical cue यावरील activityची तुलना करून या संबंधांचा अभ्यास करता येतो.

पुढे काय

पुढील संशोधनात activity patternsचे अधिक तपशीलवार मॅपिंग, त्यांचा वर्तनाशी संबंध आणि इतर प्राण्यांमध्ये लागू होणारे निष्कर्ष तपासावे लागतील. सध्या 1 मिलीमीटर लांबीचा हा कृमी मूलभूत जैविक फरक स्पष्टपणे पाहण्यासाठी महत्त्वाचे वैज्ञानिक साधन ठरतो.

This article is based on reporting by Phys.org. Read the original article.