ईशान्य थायलंडमधून एक मोठा डायनासोर शोध
थायलंडमध्ये सापडलेल्या जीवाश्मांमधून एक नवा, लांब मान असलेला डायनासोर समोर आला आहे, ज्याला संशोधक आग्नेय आशियात आतापर्यंत ओळखलेला सर्वात मोठा सॉरोपॉड म्हणतात. Nagatitan chaiyaphumensis असे नाव दिलेली ही प्रजाती आजच्या थायलंडच्या प्रदेशात सुमारे 120 दशलक्ष ते 100 दशलक्ष वर्षांपूर्वी राहत होती आणि सुरुवातीच्या क्रिटेशस परिसंस्थांमधील एक प्रचंड वनस्पतीभक्षक असावी असे मानले जाते.
दिलेल्या रिपोर्टिंगनुसार, हा प्राणी सुमारे 90 फूट लांब आणि सुमारे 30 टन वजनाचा असावा. तो जागतिक स्तरावरचा सर्वात मोठा सॉरोपॉड नसला तरी, प्रादेशिक नोंदीत तो वरच्या स्थानावर नेण्यासाठी आणि प्राचीन आशियात महाकाय डायनासोर कसे पसरले होते याचे चित्र विस्तृत करण्यासाठी पुरेसा आहे.
जीवाश्म काय दाखवतात
हे अवशेष चायाफुम प्रांतातील Khok Kruat Formation मधून मिळाले. 2016 मध्ये एका स्थानिक रहिवाशाने कोरड्या पडत असलेल्या तळ्याच्या काठावर असलेल्या हाडांच्या साठ्यात हे जीवाश्म प्रथम पाहिले, ज्यातून नंतर महत्त्वपूर्ण पुराजीवशास्त्रीय शोध घडला.
मिळालेल्या साहित्यामध्ये vertebrae, श्रोणीची हाडे, पायाची हाडे, आणि तुटलेली उजवी femur यांचा समावेश होता. तुकडे तुकडे असूनही, ती मांडीची हाड सुमारे 6.5 फूट लांब असल्याचे अंदाजित करण्यात आले. हा एकच माप त्या प्राण्याच्या आकाराची जाणीव करून देतो. माणसाइतकी उंच femur ही प्रजाती आग्नेय आशियाई सॉरोपॉड्समध्ये वेगळी का दिसते हे दाखवते.
वैज्ञानिकदृष्ट्या हा शोध का महत्त्वाचा आहे
दिलेल्या अहवालात या डायनासोरला somphospondylan sauropod असे ओळखले आहे. अशा शोधांना महत्त्व असते कारण ते शास्त्रज्ञांना विशिष्ट प्रदेशात कोणते डायनासोर समूह होते आणि काळानुसार शरीराचा आकार, रचना, आणि वितरण कसे बदलत गेले हे मोजण्यास मदत करतात. आग्नेय आशियाने दक्षिण अमेरिकेसारखे जागतिक ख्यातीचे महाकाय सॉरोपॉड फारसे दिलेले नाहीत, त्यामुळे प्रत्येक चांगला जतन झालेला शोध प्रादेशिक जीवाश्म नोंदीला मोठ्या प्रमाणावर स्पष्ट करू शकतो.
ही नवी प्रजाती हेही दाखवते की सुरुवातीच्या क्रिटेशस काळात आजच्या थायलंडच्या परिसरात खूप मोठे वनस्पतीभक्षक डायनासोर फोफावत होते. त्या वेळी हा प्रदेश अर्ध-कोरडा होता, असे रिपोर्टिंग सांगते; त्यामुळे शोधाला पर्यावरणीय संदर्भ मिळतो आणि हे प्राणी आपल्या अधिवासात कसे जगत आणि फिरत होते हे समजण्यास मदत होते.
मोठा, पण जगातील सर्वात मोठा नाही
संशोधकांनी आकाराबाबत सावधगिरी बाळगली. अभ्यासाचे लेखक Thitiwoot Sethapanichsakul यांनी सांगितले की हा डायनासोर प्रसिद्ध Diplodocus नमुना Dippy पेक्षा किमान 10 टन जास्त जड असावा, पण तो अजूनही Patagotitan आणि Argentinosaurus सारख्या प्रचंड दक्षिण अमेरिकन दैत्यांपेक्षा खूपच लहान दिसतो. ही तुलना उपयुक्त आहे, कारण ती शोधाला अतिशयोक्ती न करता जागतिक क्रमवारीत ठेवते.
म्हणजेच, Nagatitan chaiyaphumensis चे महत्त्व डायनासोरच्या आकाराची अंतिम मर्यादा पुन्हा लिहिण्यात नाही. त्याचे महत्त्व आग्नेय आशियातील महाकाय डायनासोरांची ज्ञात विविधता आणि व्याप्ती वाढवण्यात आहे, अशा प्रदेशात जिथे प्रत्येक मोठा शोध वैज्ञानिक नकाशा बदलू शकतो.
प्रादेशिक नोंद, व्यापक परिणामांसह
नवीन डायनासोर प्रजाती फक्त यादीत आणखी एक नाव जोडत नाहीत. त्या उत्क्रांतीसंबंध स्पष्ट करण्यास, प्रमुख वंशांचा प्रसार निश्चित करण्यास, आणि प्राचीन परिसंस्था एका खंडातून दुसऱ्यात कशा भिन्न होत्या हे दाखवण्यास मदत करतात. हा थाय शोध ही तिन्ही कामे करतो. तो जीवाश्म नोंदीत एक नवा महाकाय जोडतो, आग्नेय आशियातील मोठ्या सॉरोपॉड्ससाठी पुरावा मजबूत करतो, आणि या प्रदेशाच्या प्रागैतिहासिक जीवनाचे अधिक स्पष्ट चित्र पुरवतो.
हा लेख Live Science च्या रिपोर्टिंगवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.
Originally published on livescience.com