आक्रमक स्तनाच्या कर्करोगाच्या उपप्रकाराशी संबंध NIH अभ्यासात आढळला

National Institutes of Health ने वर्णन केलेल्या नव्या अभ्यासानुसार, मोठ्या प्रमाणावर वापरल्या जाणाऱ्या दोन per- आणि polyfluoroalkyl substances, किंवा PFAS, यांच्या रक्तातील अधिक प्रमाण असलेल्या महिलांना estrogen receptor-negative स्तनाचा कर्करोग होण्याची शक्यता अधिक होती. ही दोन रसायने म्हणजे perfluorooctanoic acid, ज्याला PFOA म्हणतात, आणि perfluorooctanesulfonic acid, ज्याला PFOS म्हणतात.

नोंदवलेला संबंध ER-निगेटिव्ह स्तनाच्या कर्करोगापुरताच मर्यादित आहे. या उपप्रकारात ट्यूमर पेशींमध्ये estrogen कर्करोगाची वाढ उत्तेजित करते त्या receptors नसतात. NIH च्या सारांशानुसार, हे कर्करोग अनेकदा अधिक आक्रमक असतात आणि estrogen ला प्रतिसाद देणाऱ्या ट्यूमरच्या तुलनेत त्यांचे परिणाम सामान्यतः अधिक खराब असतात. कोणत्याही एका रसायनाचा आणि एकूण स्तनाच्या कर्करोगाच्या जोखमीचा स्पष्ट संबंध संशोधकांना आढळला नाही.

हा फरक महत्त्वाचा आहे. PFAS च्या संपर्कामुळे स्तनाचा कर्करोग होतो, असे हा निष्कर्ष सिद्ध करत नाही; तसेच सर्व स्तनाच्या कर्करोगाच्या प्रकरणांमध्ये सर्वसाधारण वाढ आढळली, असाही त्याचा अर्थ नाही. उलट, काही टिकून राहणारी पर्यावरणीय रसायने एका विशिष्ट, वैद्यकीयदृष्ट्या महत्त्वाच्या उपप्रकाराच्या जोखमीशी संबंधित असू शकतात, याचे आणखी पुरावे तो देतो.

PFOA आणि PFOS कडे लक्ष का वेधले जाते

PFOA आणि PFOS हे अनेक ग्राहक उत्पादनांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या रसायनांच्या विस्तृत PFAS कुटुंबाचा भाग आहेत. पर्यावरणात त्यांचे विघटन होत नसल्यामुळे त्यांना अनेकदा “forever chemicals” म्हटले जाते. ही रसायने मानवी शरीरात साचू शकतात आणि अनेक वर्षे तिथे राहू शकतात, असेही NIH च्या सारांशात नमूद आहे.

PFAS वरील संशोधन हा पर्यावरणीय आरोग्याचा महत्त्वाचा मुद्दा बनण्याचे एक कारण म्हणजे दीर्घकाळ टिकणारा संपर्क. परिसंस्थांमध्ये आणि माणसांच्या शरीरात दीर्घकाळ टिकणारी रसायने, शरीरातून लवकर बाहेर टाकल्या जाणाऱ्या संयुगांपेक्षा वेगळे संशोधनात्मक आव्हान निर्माण करतात. संपर्क, जीवशास्त्र, ठिकाण, वर्तन आणि इतर जोखीम घटकांचे परिणाम वेगळे करणे कठीण असू शकते, विशेषतः दीर्घकाळात विकसित होणाऱ्या आजारांचा अभ्यास करताना.

स्तनाचा कर्करोग हा एकसारखा आजार मानण्याऐवजी ट्यूमरच्या उपप्रकाराचा अभ्यास करून या नव्या कामाने प्रश्न अधिक नेमका केला आहे. ER-निगेटिव्ह स्तनाचा कर्करोग estrogen ला प्रतिसाद देणाऱ्या आजारापेक्षा जैविकदृष्ट्या वेगळा आहे आणि त्याच्या विकासाशी संबंधित घटक एकूण स्तनाच्या कर्करोगाशी संबंधित घटकांशी पूर्णपणे जुळतीलच असे नाही.

संबंध, अंतिम उत्तर नाही

NIH चे निष्कर्ष संबंध म्हणून वाचले पाहिजेत. अभ्यासात PFOA आणि PFOS यांच्या रक्तातील अधिक प्रमाण असलेल्या महिलांमध्ये ER-निगेटिव्ह स्तनाच्या कर्करोगाचे दर अधिक होते; मात्र दिसून आलेला संबंध स्वतःहून थेट कारणात्मक मार्ग सिद्ध करत नाही.

पर्यावरणीय संपर्कांवरील सार्वजनिक चर्चेत ही सावधगिरी विशेषतः महत्त्वाची आहे. रक्तातील पातळी अनेक परिस्थिती प्रतिबिंबित करू शकते आणि पुनरावृत्ती, काळजीपूर्वक अभ्यासरचना व संभाव्य यंत्रणांची चाचणी करणाऱ्या संशोधनातून वैज्ञानिक विश्वास वाढतो. Meta-analysis वापरून परिणामांची पुष्टी झाल्याचे आणि पुढील तपासाची गरज असल्याचे NIH च्या सारांशात म्हटले आहे.

तरीही, नोंदवलेल्या संबंधाचे प्रमाण हा निष्कर्ष उल्लेखनीय बनवते. या दोन रसायनांची पातळी अधिक असलेल्या महिलांमध्ये आक्रमक उपप्रकाराचे दर 93% पर्यंत अधिक असल्याचे अभ्यासात आढळले. टिकून राहणारी रसायने स्तनाच्या जीवशास्त्राशी कशी परस्परक्रिया करू शकतात आणि विशिष्ट लोकसंख्या किंवा संपर्काच्या पद्धतींकडे अधिक बारकाईने लक्ष देण्याची गरज आहे का, याचा अभ्यास करण्याचे कारण यामुळे संशोधकांना मिळते.

या निष्कर्षामुळे काय बदलू शकते

हा निष्कर्ष भविष्यातील PFAS संशोधनाला अधिक अचूक रोगविषयक प्रश्नांकडे वळवण्यास मदत करू शकतो. एखादे रसायन एकूण स्तनाच्या कर्करोगाशी संबंधित आहे का, एवढेच विचारण्याऐवजी receptor status आणि ट्यूमरच्या इतर वैशिष्ट्यांनुसार संबंध बदलतात का, याचा अभ्यास संशोधक करू शकतात.

एखादा पर्यावरणीय संकेत एका उपप्रकारात दिसतो, पण सर्व स्तनाच्या कर्करोगांमध्ये दिसत नाही, असे का असू शकते हेही या दृष्टिकोनातून स्पष्ट होण्यास मदत होऊ शकते. एखाद्या व्यक्तीला ER-निगेटिव्ह आजार होण्याची शक्यता कशामुळे वाढते, याबद्दल तुलनेने कमी माहिती आहे, असे NIH च्या सारांशात म्हटले आहे. त्यामुळे संभाव्य योगदान देणारे घटक ओळखणे हे प्रतिबंधात्मक संशोधनासाठी तसेच जोखमीतील विषमता समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.

सध्या हा अभ्यास वैयक्तिक निदानाचे साधन म्हणून नव्हे, तर महत्त्वाचा संशोधन संकेत म्हणून समजणे योग्य ठरेल. एखाद्या महिलेच्या PFAS पातळीवरून तिला कर्करोग होईल की नाही, याचा अंदाज येतो असे हा अभ्यास सांगत नाही; तसेच कोणत्याही वैयक्तिक प्रकरणाचे कारण ठरवण्यासाठी तो आधार देत नाही. दोन सामान्य रसायने आणि गंभीर वैद्यकीय परिणाम असलेल्या स्तनाच्या कर्करोगाच्या उपप्रकारावर पुढील संशोधनाला दिशा देणे, हेच त्याचे महत्त्व आहे.

व्यापक पर्यावरणीय आरोग्याचा प्रश्न

PFAS च्या टिकाऊपणामुळे त्यांचा अचूक अभ्यास करणे कठीण आहे. अनेक उत्पादनांमध्ये त्यांना उपयुक्त बनवणारेच गुणधर्म त्यांचे पर्यावरणीय आणि जैविक अस्तित्वही टिकवून ठेवू शकतात. विशेषतः जेव्हा एखाद्या रसायनाचा संपर्क सामान्य असतो आणि रोगाचा उपप्रकार आक्रमक असतो, तेव्हा या टिकाऊपणाच्या संभाव्य आरोग्यविषयक परिणामांबद्दल NIH चे संशोधन चिंता वाढवते.

विविध लोकसंख्यांमध्ये हा संबंध किती ठोस आहे, कोणत्या जैविक यंत्रणा यात सहभागी असू शकतात आणि संपर्क कमी केल्याने जोखीम बदलते का, हे ठरवण्यासाठी अधिक संशोधन आवश्यक आहे. हे प्रश्न येथे दिलेल्या उत्तरापेक्षा वेगळे आहेत.

या अभ्यासातून सिद्ध होणारी बाब मर्यादित असली तरी महत्त्वाची आहे: तपासलेल्या महिलांमध्ये PFOA आणि PFOS यांच्या रक्तातील अधिक पातळीचा ER-निगेटिव्ह स्तनाच्या कर्करोगाच्या अधिक दरांशी संबंध होता; मात्र एकूण स्तनाच्या कर्करोगाशी स्पष्ट संबंध आढळला नाही. ही विशिष्टता पुढील वैज्ञानिक प्रश्नांना तसेच या निष्कर्षाच्या सार्वजनिक अर्थ लावण्याला दिशा देऊ शकते.

हा लेख Science Daily च्या वृत्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.

Originally published on sciencedaily.com