हरिकेन सायमन आणि ट्रॉपिकल स्टॉर्म रेचेलमुळे मेक्सिकोच्या प्रशांत किनाऱ्यावर जीवघेणा पूर, धोकादायक समुद्री लाटा आणि सुरू असलेली आपत्कालीन मदतकारवाई निर्माण झाली आहे. सोमवारपर्यंत पाच जणांचा मृत्यू झाल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले. दक्षिणेकडील ग्युरेरो राज्यापासून बाजा कॅलिफोर्नियापर्यंतची समुदाये या हवामान प्रणालींमुळे प्रभावित झाली आहेत. वादळाच्या मध्यवर्ती मार्गापासून बराच दूरपर्यंत धोके पोहोचू शकतात, हे यावरून स्पष्ट होते.
ग्युरेरोतील चिल्पान्सिंगो येथे एका व्यक्तीचा मृत्यू झाला. भिंत कोसळून 71 वर्षीय व्यक्तीचा मृत्यू झाल्याचे गव्हर्नर एव्हलिन सालगाडो यांनी सांगितले. बाजा कॅलिफोर्नियामधील चार मृत्यूंसाठी ट्रॉपिकल स्टॉर्म रेचेलला जबाबदार धरले आहे. एन्सेनाडाच्या बाहेर दोन मुलांसह एकाच कुटुंबातील चार सदस्यांचे मृतदेह सापडले.
बाजा कॅलिफोर्नियामध्ये पाच जण बेपत्ता असल्याचे सरकारी वकिलांच्या कार्यालयाने सांगितले. सुरक्षा दलांनी हेलिकॉप्टरच्या मदतीने 32 जणांना वाचवले. प्रभावित भागांमध्ये पोहोचणे आणि तेथून स्थलांतर करणे काही ठिकाणी कठीण झाले होते, हे यावरून दिसते.
पूर आणि समुद्री लाटा अजूनही मोठे धोके
सायमनने किनाऱ्यावर धडक दिली नसली तरी मिचोआकान आणि कोलिमा येथील नद्या व ओढ्यांजवळील समुदायांवर पाऊस आणि पुराचा परिणाम झाला असल्याचे मेक्सिकोच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले. अधिकाऱ्यांनी पावसाचा इशारा कायम ठेवला आणि किनाऱ्याच्या काही भागांत पाच मीटरपर्यंत उंच लाटा सुरू राहू शकतात, असा इशारा दिला.
वादळाने किनाऱ्यावर धडक देणे आणि धोका निर्माण करणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. वादळाचे केंद्र समुद्रातच राहिले तरी उष्णकटिबंधीय चक्रीवादळ मोठ्या परिसरात मुसळधार पाऊस, पूर आणि किनारी लाटा आणू शकते. त्यामुळे पावसामुळे होणारे भूस्खलन, नदीचा पूर आणि उग्र समुद्री लाटा रहिवासी तसेच स्थानिक आपत्कालीन व्यवस्थापन अधिकाऱ्यांसाठी तातडीचा धोका बनू शकतात.
पाच स्तरांच्या सॅफिर-सिम्पसन मापनपट्टीवर सायमन कमकुवत होऊन श्रेणी 2 चे वादळ राहिले असून किनाऱ्यापासून दूर जात असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले. त्याच वेळी, हे हवामान तंत्र बुधवार ते गुरुवारदरम्यान मेक्सिकोच्या पश्चिम-मध्य किनाऱ्याजवळ पोहोचण्याची शक्यता असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले. राष्ट्रीय नागरी संरक्षण समन्वयक लॉरा वेलास्केज यांनी सांगितले की, ताज्या अधिकृत अहवालानुसार ते सिनालोआतील मझात्लानवर श्रेणी 1 चे हरिकेन म्हणून धडकणार आहे.

मदतकारवाई सुरूच
नोंदवण्यात आलेल्या बचावकार्यामुळे आणि बेपत्ता व्यक्तींच्या शोधामुळे सुरुवातीच्या परिणामांनंतरही मदतकारवाई सक्रिय राहण्याची शक्यता आहे. वेगाने बदलणाऱ्या परिस्थितींचा अधिकाऱ्यांना सामना करावा लागेल: वादळ गेल्यानंतरही पावसामुळे जलमार्गांतील पाणी वाढू शकते आणि आकाश स्वच्छ झाल्यानंतरही उंच लाटा कायम राहू शकतात.
तीव्र हवामानाच्या तयारीत असलेल्या प्यूर्टो वल्लार्टामध्ये सोमवारी परिस्थिती निवळली आणि इंद्रधनुष्य दिसल्याचे AFPच्या पथकाने सांगितले. लाटा जोराने किनाऱ्यावर आदळत असतानाही रहिवासी समुद्रकिनाऱ्यालगतच्या मार्गावर परतले. चक्रीवादळाचा परिणाम सर्वत्र सारखा नसतो, हे दृश्य अधोरेखित करते: एका किनारी शहरातील सुधारणा म्हणजे इतरत्र धोका संपला असे नाही.
हवामानाच्या भीतीने प्यूर्टो वल्लार्टातील व्यवसाय बंद ठेवण्यात आले होते. ते पुन्हा कधी उघडतील हे स्थानिक परिस्थिती, अधिकृत मार्गदर्शन आणि कायम असलेल्या समुद्री लाटांच्या धोक्यावर अवलंबून असेल. नद्या, ओढे आणि अस्थिर उतारांजवळील समुदायांसमोर वेगळे निर्णय आहेत—मार्ग सुरक्षित आहेत का आणि घरे किंवा सार्वजनिक पायाभूत सुविधा नुकसानग्रस्त झाल्या आहेत का, हे ठरवण्याचे.
वादळाचा अंदाज महत्त्वाचा का आहे
उबदार प्रशांत महासागरातील पाण्याशी संबंधित हवामान पद्धती असलेला एल निनो या प्रदेशातील अधिक तीव्र हरिकेन हंगामाला हातभार लावत असल्याचे अहवालात म्हटले आहे. हा व्यापक संदर्भ कोणत्याही एका वादळाचा परिणाम ठरवत नाही; मात्र किनारी भागांची तयारी आणि विश्वासार्ह इशारा प्रणाली नुकसान कमी करण्यासाठी का महत्त्वाच्या आहेत, हे समजण्यास मदत करतो.
सायमन आणि रेचेलमुळे प्रभावित भागांसाठी तातडीचे लक्ष व्यावहारिक बाबींवर आहे: बेपत्ता व्यक्तींचा शोध घेणे, बचाव पथकांसाठी मार्ग खुले ठेवणे, जलमार्गांवर लक्ष ठेवणे आणि लोकांना धोकादायक किनाऱ्यांपासून दूर ठेवणे. पश्चिम-मध्य मेक्सिकोच्या दिशेने वादळ सरकण्याचा अंदाज असल्याने किनाऱ्यावरील पुढील भागांतील अधिकारी आणि रहिवाशांनीही इशाऱ्यांचे पालन करत राहणे आवश्यक आहे.
सोमवारी नोंदवलेले मृत्यू हे आठवण करून देतात की हरिकेन किनारा ओलांडते त्या क्षणापुरताच तीव्र हवामानाचा धोका मर्यादित नसतो. पाऊस, पूर, कोसळलेल्या संरचना आणि शक्तिशाली लाटा मोठ्या व विविध प्रदेशात गंभीर परिणाम घडवू शकतात. हवामान प्रणाली बदलत असताना संभाव्य प्रभावित भागांतील लोकांसाठी अधिकृत इशारे आणि स्थानिक आपत्कालीन सूचना हेच सर्वाधिक संबंधित मार्गदर्शक राहतील.
हा लेख Phys.orgच्या वृत्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.
Originally published on phys.org







