अमेरिकी लष्कराने $464.8 दशलक्ष करारासह लेझर हवाई संरक्षण उत्पादनात नेले

लष्कराचा लेझर कार्यक्रम prototype टप्प्यातून production कडे गेला

Directed-energy शस्त्रांमध्ये एक लक्षवेधी पाऊल टाकत, अमेरिकी लष्कराने Enduring-High Energy Laser कार्यक्रम, म्हणजेच E-HEL, साठी AeroVironment ला $464.8 दशलक्ष उत्पादन करार दिला आहे. Defense News ने दिलेल्या source text नुसार, कंपनीने याला अमेरिकी लष्करी इतिहासातील directed energy system साठीचा पहिला production contract असे म्हटले आहे. त्यामुळे हे counter-drone संरक्षणातील आणखी एक विकास टप्पा नसून, किमान एका प्रकारचा लष्करी लेझर प्रयोगातून बाहेर पडून नियोजित मोठ्या प्रमाणातील fielding कडे गेला आहे, असे सूचित होते.

हा करार या आठवड्यात Other Transaction Agreement अंतर्गत देण्यात आला असून, त्यात डझनभर 30-kilowatt LOCUST laser weapons पुरवण्याचा समावेश आहे. या प्रणाली लहान unmanned aircraft नष्ट करण्यासाठी तयार करण्यात आल्या आहेत, विशेषतः Defense Department class one ते class three मध्ये मोडणाऱ्या लक्ष्यांसाठी. source text नुसार, ही श्रेणी Air Force च्या Wasp III सारख्या miniature systems पासून Army च्या RQ-7B Shadow सारख्या मोठ्या drones पर्यंत जाते.

कमी खर्चात आणि अधिक टिकाऊ मार्गाने मोठ्या संख्येतील drones चा सामना करण्यासाठी लष्कर शोध घेत असताना, हा production decision वेगळाच दिसतो. missiles वापरून unmanned aircraft रोखण्याऐवजी, E-HEL एक laser beam वापरते आणि system च्या power supply द्वारे स्वतःची magazine पुन्हा भरू शकते. कमी shot cost, power-आधारित deep magazines, आणि महागड्या interceptors लवकर संपवावे लागू नयेत अशा रीतीने वारंवार येणाऱ्या drone threats हाताळण्याची क्षमता, ही directed energy ची अनेक वर्षांपासूनची आकर्षणाची कारणे आहेत.

आता हे का महत्त्वाचे आहे

battlefields आणि airspace security परिस्थितींमध्ये drone threats वाढत असताना lasers साठी लष्करी कारण अधिक तातडीचे झाले आहे. लहान आणि मध्यम unmanned aircraft दुर्लक्षित करणे कठीण आहे, कारण ती तुलनेने स्वस्त असतात, समूहात येऊ शकतात, आणि अधिक महागड्या missile-आधारित traditional air defense systems वर ताण आणू शकतात. लष्कर production कडे जात असल्याने, किमान एक laser configuration operational counter-drone defense मध्ये योगदान देण्यासाठी तयार आहे, असे ते मानत असल्याचे दिसते; हे आता फक्त technology demonstration नाही.

source text मध्ये Army Vice Chief of Staff Gen. Christopher LaNeve यांचे विधान आहे, ज्यांनी program ला operational terms मध्ये मांडत formations ला unmanned systems पराभूत करण्यास आणि adversaries विरुद्ध आघाडी टिकवण्यास मदत होईल असे म्हटले. हे लष्करासमोरच्या व्यापक आव्हानाचे द्योतक आहे: जलद बदलणाऱ्या drone threats विरुद्ध नवीन संरक्षण प्रणाली अशा रीतीने एकत्र करणे की त्या खऱ्या deployments मध्ये चालू शकतील.

E-HEL system ही व्यावहारिक गरज लक्षात घेऊन डिझाइन करण्यात आली आहे असे दिसते. काही आधीच्या laser प्रयत्नांप्रमाणे एखाद्या विशिष्ट vehicle शी घट्ट जोडलेली नसून, AeroVironment चे LOCUST X3 platform-agnostic असल्याचे वर्णन केले आहे आणि ते Army च्या Joint Light Tactical Vehicle, म्हणजे JLTV, वर बसवता येते. layered air defense मध्ये lasers कुठे बसतील आणि frontline units सोबत त्यांना कसे हलवायचे, हे ठरवताना ही लवचिकता महत्त्वाची ठरू शकते.

पूर्वीच्या निराशेनंतर आवश्यक असलेला विजय

हा production award अशा program क्षेत्रात आला आहे जिथे यशाचा मार्ग सोपा नव्हता. Defense News नोंदवते की Middle East मधील Army च्या Directed Energy Maneuver Short-Range Air Defense, म्हणजे DE M-SHORAD, च्या कामगिरीबाबत सैनिकांच्या निराशाजनक प्रतिक्रियेनंतर ही घोषणा एक अत्यावश्यक विजय ठरते. आधीचा तो प्रयत्न Stryker combat vehicle साठी तयार करण्यात आला होता, आणि त्याच्या मिश्र प्रतिसादामुळे तयारपणा, operational fit, आणि directed-energy promise ला विश्वासार्ह field capability मध्ये बदलता येईल का, याबद्दल प्रश्न निर्माण झाले.

त्या पार्श्वभूमीवर, E-HEL चे महत्त्व करार-मूल्यापलीकडे जाते. prototype-era मर्यादांमधून शिकून लष्कर अधिक वापरण्यायोग्य प्रणालीकडे जाऊ शकते का, याची ही चाचणी आहे. source text नवीन program ला Army Multi-Purpose High Energy Laser prototypes शी जोडते, जे सध्या U.S. सैनिक वापरत आहेत, त्यामुळे E-HEL हा पूर्णपणे नवीन leap नसून iterative development path चा भाग आहे.

ही continuity महत्त्वाची आहे, कारण military technology programs अनेकदा underlying physics अशक्य म्हणून नव्हे, तर realistic environments मधील performance, mobility requirements, logistics demands, operator expectations यांनी प्रारंभिक demos मध्ये लपलेल्या gaps उघड केल्यामुळे अपयशी ठरतात. या program साठी production contract देणे म्हणजे, आधीच्या experiments पेक्षा उच्च पातळी गाठली आहे असा लष्कराचा विश्वास दर्शवतो.

Testing आणि domestic airspace validation

ही घोषणा शक्य करणारा आणखी एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे काय झाले ते. source text म्हणते की White Sands Missile Range येथे Joint Interagency Task Force 401 आणि PAE Fires यांच्या नेतृत्वाखाली यशस्वी LOCUST testing झाल्यानंतर हा करार आला. त्या tests मध्ये अमेरिकेच्या airspace मध्ये सुरक्षित आणि प्रभावी counter-drone operations दाखवण्यात आल्या आणि थेट Department of Defense तसेच Federal Aviation Administration safety agreement शक्य झाले, ज्याने system ला domestic use साठी validate केले.

हा तपशील सहज लक्षात येत नाही, पण तो महत्त्वाचा आहे. Counter-drone weapons केवळ target hit करण्याच्या क्षमतेवर मोजले जात नाहीत. त्यांना नियंत्रित वातावरणात आणि airspace नियमांखाली, विशेषतः अमेरिकेत, सुरक्षितपणे काम करावे लागते. संरक्षण आणि विमानवाहतूक प्राधिकरणांना एकत्र करणारा validation pathway दर्शवतो की लष्कर आणि त्याचे भागीदार नवीन air defense systems समोरच्या कठीण transition समस्यांपैकी एक हाताळत होते: त्या नियमनबद्ध वातावरणात अस्वीकार्य धोके न निर्माण करता काम करू शकतात, हे सिद्ध करणे.

Directed-energy systems साठी असा validation raw power output इतकाच महत्त्वाचा ठरू शकतो. range वर काम करणारे पण वास्तवात वापरासाठी clear न होणारे weapon operationally constrained राहते. त्यामुळे White Sands testing आणि त्यानंतरचा safety agreement हा आशादायक prototype उत्पादनक्षम कार्यक्रमात रूपांतरित करण्यातील महत्त्वाचा टप्पा वाटतो.

Production काय सिद्ध करते आणि काय नाही

लष्कराचा निर्णय महत्त्वाचा आहे, पण combat lasers च्या भविष्यासंबंधी सर्व प्रश्न तो सोडवत नाही. production म्हणजे सेवेला पुरेशी किंमत दिसली आहे, म्हणून ती डझनभर systems खरेदी करून field करू शकते. याचा अर्थ lasers पारंपरिक air defense ची जागा घेतील, असा नाही, आणि सर्व deployment challenges सुटले आहेत अशी हमीही नाही. source text एक अरुंद निष्कर्ष समर्थन करते: लष्कराने 30-kilowatt laser ला counter-drone mission साठी procurement करण्याइतकी maturity प्राप्त झाली आहे, असे मानले आहे.

तेही लक्षणीयच आहे. defense technology बहुतेक वेळा व्यापक विस्तारापूर्वी mission-specific adoption द्वारे पुढे जाते. E-HEL अपेक्षेप्रमाणे काम केल्यास, अधिक directed-energy भूमिकांसाठीचा युक्तिवाद बळकट होईल. कमी कामगिरी केल्यास, lasers अजूनही niche आणि operationalize करणे कठीण आहेत, अशी धारणा अधिक मजबूत होईल. कोणत्याही परिस्थितीत, production award वादाला theory मधून fielded evidence कडे नेतो.

AeroVironment साठी हा मोठा industrial milestone आहे. लष्करासाठी, counter-drone warfare मध्ये missile-based defenses पुरेसे नाहीत, यावर केलेला strategic wager आहे. आणि व्यापक defense sector साठी, directed energy अधिक निर्णायक टप्प्यात प्रवेश करत असल्याचे हे सर्वात स्पष्ट संकेतांपैकी एक आहे: केवळ research agenda नव्हे, तर near-term operational demand शी जोडलेला acquisition program.

हा बदल अनेक वर्षांपासून अपेक्षित होता. E-HEL सह, lasers आधुनिक air defense चा टिकाऊ भाग बनू शकतात का, हे तपासण्यासाठी लष्कर आता प्रत्यक्ष production funding commit करत आहे.

हा लेख Defense News च्या रिपोर्टिंगवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.