पेंटागॉनची लहान ड्रोन मोहीम स्पर्धेतून वितरणाकडे वळते आहे
पेंटागॉनने आपल्या व्यापक “Drone Dominance” प्रयत्नांतर्गत लहान एकमार्गी हल्ला करणारे ड्रोन स्वीकारायला सुरुवात केली आहे, ज्यामुळे औद्योगिक-आधाराविषयीच्या वक्तृत्वापासून प्रत्यक्ष खरेदी प्रवाहाकडे झालेला महत्त्वाचा बदल दिसून येतो. दिलेल्या Breaking Defense स्रोत मजकुरानुसार, Department of Defense ने Gauntlet 1 स्पर्धेतून पुढे आलेल्या शीर्ष 11 विक्रेत्यांपैकी 10 कडून 20,000 लहान first-person-view, म्हणजेच FPV-शैलीतील, ड्रोन ऑर्डर केले आहेत.
ही संख्या स्वतःच मोठी आहे, पण तिचा अधिक महत्त्वाचा अर्थ वेळ आणि उद्देश यात आहे. हा उपक्रम आर्थिक वर्ष 2026 च्या अखेरीस प्रत्येक पथकाला या शस्त्रांनी सुसज्ज करण्याच्या योजनेशी जोडलेला आहे, ज्यातून स्वस्त, खर्चयोग्य ड्रोननी युद्धभूमीवरील अपेक्षा किती खोलवर बदलल्या आहेत हे दिसते. अमेरिकन सैन्य आता युक्रेनमधून मिळालेले धडे तात्पुरत्या जुळवून घेण्याऐवजी कायमस्वरूपी खरेदी कार्यक्रमात रूपांतरित करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
ही बातमी कार्यक्रमाची सद्यस्थितीही उपयुक्तरीत्या दाखवते. 20,000 ड्रोन ऑर्डर केले असले तरी ती संख्या आधी अंदाज केलेल्या ऑर्डर आकड्यापेक्षा अजूनही 10,000 नी कमी आहे. दुसऱ्या शब्दांत, प्रकल्प पुढे सरकत आहे, पण पूर्वीच्या अपेक्षांनी सूचित केलेल्या पातळीवर अजून पोहोचलेला नाही.
आता फक्त पाठवणी नव्हे, तर स्वीकार ही मुख्य मोजणी
Breaking Defense च्या अहवालानुसार, Archer नावाच्या लहान quadcopter चे निर्माते Neros यांनी वितरणात आघाडी घेतली आहे. कंपनीने आपल्या सर्व 2,400 ऑर्डर केलेल्या ड्रोन लष्कराकडे पाठवले आहेत, त्यापैकी 1,040 आधीच स्वीकारले गेले आहेत. उर्वरित विक्रेत्यांनी मिळून आणखी 560 ड्रोन पाठवले आहेत, मात्र अहवालाच्या वेळी त्यापैकी सर्वच स्वीकाराच्या प्रतीक्षेत होते.
हा फरक महत्त्वाचा आहे, कारण संरक्षण खरेदी केवळ कारखान्यातील उत्पादनाने मोजली जात नाही. पाठवणी औद्योगिक प्रगती दर्शवते; स्वीकार म्हणजे सरकार प्रत्यक्षात प्रणाली प्राप्त करत आहे आणि त्यांची पडताळणी करत आहे. जलद तैनातीसाठी आखलेल्या कार्यक्रमात, उत्पादित युनिट्स आणि औपचारिकरीत्या स्वीकारलेल्या युनिट्समधील दरी खरा अडथळा ठरू शकते.
FPV वर्गाला त्याच्या युद्धभूमीवरील भूमिकेमुळे तातडी प्राप्त झाली आहे. स्रोत मजकुरात म्हटले आहे की स्वस्त एकमार्गी ड्रोननी रशिया-युक्रेन युद्धातील दोन्ही बाजूंवरील लढाऊ वाहने युद्धभूमीवर जळत सोडली आहेत. त्या परिणामांमुळे सैन्यांनी कमी किमतीचे हल्ला करणारे ड्रोन हे विशेष साधनांपेक्षा मूलभूत उपकरणे म्हणून पाहू लागले आहेत.
संरक्षण सचिव Pete Hegseth यांनी गेल्या उन्हाळ्यात ड्रोन औद्योगिक आधाराला “unleash” करण्याचा दिलेला आदेश या मुद्द्याला स्पष्टपणे समोर आणतो. स्रोतामध्ये उद्धृत केलेल्या मेमोमध्ये त्यांनी असा युक्तिवाद केला की लाल फितीमुळे अमेरिकन तुकड्यांना आधुनिक युद्धभूमीसाठी आवश्यक असलेले घातक छोटे ड्रोन मिळू शकले नाहीत. त्यामुळे सध्या वितरित केलेल्या प्रणालींचा स्वीकार हा केवळ नेहमीचा खरेदी कार्यक्रम म्हणून नव्हे, तर विभाग आपल्या नेहमीच्या गतीपेक्षा जलद हालचाल करण्याचा प्रयत्न करत आहे याचा पुरावा म्हणून मांडला जात आहे.
प्रमाण आणि वेगावर $1 अब्जांचा डाव
पेंटागॉनची व्यापक योजना सुमारे $1 अब्ज दोन वर्षांच्या कालावधीत ड्रोन खरेदीवर खर्च करण्याची आहे. ही गुंतवणूक दाखवते की विभाग लहान ड्रोनकडे फेकून देण्याजोग्या पूरक खरेदी म्हणून पाहत नाही. तो देशांतर्गत पुरवठादारांना आधार देणारी, उत्पादन क्षमता वाढवणारी आणि जलद पुनरावृत्ती सामान्य करणारी सातत्यपूर्ण मागणी निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहे.
Gauntlet स्पर्धा या मॉडेलचे केंद्र आहे. सुरुवातीच्या फेरीत 25 कंपन्या स्पर्धेत होत्या, ज्यातून रँक केलेला गट तयार झाला आणि त्यातून शीर्ष 11 विक्रेते बाहेर आले. त्यापैकी 10 जणांना आता ऑर्डर मिळाल्या आहेत, तर तिसऱ्या क्रमांकावरील Napatree ला अहवालाच्या वेळी अद्याप करार मिळालेला नव्हता.
वेगळ्या उपक्रमात, संरक्षण विभागाने lethality challenge मध्ये आणखी पाच कंपन्या निवडल्या: Bravo Ordnance, Kela Defense, Kraken Kinetics, Mountain Horse, आणि Northrop Grumman. या कंपन्या Group 1 ड्रोनसाठी payloads देऊ शकतात, ज्यांची व्याख्या स्रोत मजकुरात 20 pounds किंवा त्यापेक्षा कमी वजनाच्या प्रणाली अशी केली आहे. FPV ड्रोनची परिणामकारकता केवळ airframe वर नाही तर warhead integration, mission reliability, आणि unit-level usability वरही अवलंबून असते, म्हणून हे महत्त्वाचे आहे.
पुढचा टप्पा आधीच उभा राहतो आहे
हा कार्यक्रम पहिल्या विक्रेता गटावर थांबत नाही. विभाग लांब पल्ल्याच्या हल्ल्यासाठी आणि जवळच्या अंतरावरील रणनीतिक कारवायांसाठी अधिक योग्य असलेल्या ड्रोनवर केंद्रित दुसरा Gauntlet इव्हेंट आखत आहे. कथेनुसार, Michigan मधील Camp Grayling येथे होणाऱ्या पात्रता इव्हेंटसाठी 49 कंपन्यांना 79 वेगवेगळे ड्रोन आणण्यास सांगितले आहे.
हा पुढचा टप्पा सूचित करतो की पेंटागॉनला एकदाच होणारी स्पर्धा नको आहे; त्याला pipeline हवी आहे. काही निवडक प्रणालींमध्ये वर्षानुवर्षे अडकून न राहता, तो नवीन विक्रेत्यांना पुढे आणू शकणारी आणि बदलत्या गरजांशी जुळवून घेऊ शकणारी पुनरावृत्ती प्रक्रिया उभारत आहे. उत्पादन चक्रे लहान असलेल्या आणि युद्धभूमीवरील शिकवण जलद बदलणाऱ्या क्षेत्रात हा समंजस दृष्टिकोन आहे.
यामुळे कठीण प्रश्नही निर्माण होतात. प्रमाण आणखी वाढल्यावर विभाग गती टिकवू शकेल का? स्पर्धा आणि पुनरावृत्तीचा लाभ घेत असतानाच तुकड्यांना प्रभावी प्रशिक्षणासाठी पुरेशी मानकीकृत प्रणाली मिळतील का? आणि सुरक्षा, चाचणी, आणि जबाबदारी यांचा त्याग न करता खरेदी नियम लवचिक राहू शकतील का?
हे आत्ता का महत्त्वाचे आहे
या वितरण टप्प्याचे महत्त्व असे नाही की पेंटागॉनने लहान ड्रोनची समस्या सोडवली आहे. तसे झालेले नाही. महत्त्व हे आहे की विभाग आता अनेक महिन्यांपासून ज्या धोरणात्मक बदलाबद्दल बोलत होता, त्यामागे खरे आकडे ठेवू लागला आहे. प्रत्यक्ष ऑर्डर, पाठवलेल्या युनिट्स, स्वीकारलेल्या प्रणाली, आणि येणाऱ्या स्पर्धा हे सर्व साधारण नवोन्मेष दाव्यांपेक्षा अधिक अर्थपूर्ण आहेत.
हा कार्यक्रम पुढे सरकत राहिला, तर अमेरिकन सैन्याकडे कमी किमतीच्या हल्ला करणाऱ्या ड्रोनसाठी पुरवठादारांचे खूप मोठे परिसंस्थात्मक जाळे आणि अधिक वितरित supply base तयार होऊ शकते. तो थांबला, तर Drone Dominance push हे जलद संकल्पनात्मक एकमतानंतर मंद संस्थात्मक अंमलबजावणीचे आणखी एक उदाहरण ठरू शकते. आत्तासाठी, पहिल्या वितरित ड्रोनचा स्वीकार हा त्या दरीला भरून काढण्यासाठी पेंटागॉन किमान प्रयत्न करत आहे याचा ठोस पुरावा आहे.
हा लेख Breaking Defense च्या अहवालावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.
Originally published on breakingdefense.com


