जपानचा F-2 लढाऊ विमान नवीन मोठ्या स्टेल्थ क्षेपणास्त्रासह दिसला

जपानचा F-2 चाचणी जेट यापूर्वी न पाहिलेल्या मोठ्या क्षेपणास्त्रासह उडताना दिसला

Japan Air Self-Defense Force च्या Air Development and Test Wing द्वारे चालवण्यात येणारा Mitsubishi F-2 आपल्या पंखांखाली दोन मोठी, यापूर्वी न पाहिलेली क्षेपणास्त्रे घेऊन दिसला आहे, ज्यामुळे जपान नवीन air-launched standoff शस्त्राच्या दिशेने पुढे जात असल्याचा आतापर्यंतचा सर्वात स्पष्ट सार्वजनिक संकेत मिळतो. ३० जुलै रोजी Gifu Air Base येथे काढलेल्या छायाचित्रांमध्ये दोन आसनी F-2B चाचणी विमानाच्या inboard wing pylons वर ही क्षेपणास्त्रे बसवलेली दिसतात, तर एक F-2A chase plane म्हणून सहाय्यक उड्डाण करत होता.

मूळ मजकुरात या शस्त्राची अधिकृत ओळख दिलेली नाही. तरीही, अहवालात दिलेला वेळ, आकार आणि दिसणारी संरचना हे ते जपानच्या Type 25 Surface-to-Ship Guided Missile चे air-launched रूप असण्याची मजबूत शक्यता दर्शवतात, ज्याला नवीन standoff anti-ship strike system असेही म्हटले जाते. जर हे निश्चित झाले, तर प्रादेशिक लष्करी दबाव वाढत असताना दीर्घ-पल्ल्याच्या अचूक हल्ल्याचे पर्याय वाढवण्याच्या जपानच्या व्यापक प्रयत्नात हे एक महत्त्वाचे पाऊल ठरेल.

हे दृश्य का महत्त्वाचे आहे

F-2 आधीपासूनच समुद्री हल्ल्यांच्या मोहिमांशी जवळून जोडलेले आहे, पण नव्याने दिसलेले क्षेपणास्त्र हे विमानाशी सामान्यतः संबंधित असलेल्या ASM-2 आणि नवीन ASM-3 यांसारख्या anti-ship शस्त्रांपेक्षा लक्षणीयरीत्या मोठे दिसते. स्रोत अहवालानुसार, Gifu येथे दिसलेल्या क्षेपणास्त्राचे fuselage लांब आणि तुलनेने निमुळते आहे, वरच्या भागावर fold होणारे wings आहेत, चार cruciform tailfins आहेत, आणि मागच्या भागाजवळ खाली असलेले engine intake आहे. त्याच्या आकारात angular contour किंवा “chines” देखील आहेत, जे radar visibility कमी करण्याच्या काही प्रयत्नाचे संकेत देतात.

हे तपशील महत्त्वाचे आहेत, कारण दीर्घ-पल्ल्याच्या हल्ल्याच्या रचनेत survivability अधिकाधिक केंद्रस्थानी येत आहे. संरक्षित नौदल लक्ष्यापर्यंत पोहोचण्यासाठी बनवलेल्या क्षेपणास्त्राने केवळ दूरवर उडणे पुरेसे नाही. त्याला आधुनिक integrated air-defense systems भेदणे किंवा टाळणेही आवश्यक आहे. अहवालात वर्णन केलेले low-observable shaping या गरजेशी जुळते, विशेषतः चांगले संरक्षित युद्धनौका आणि स्तरित समुद्री संरक्षणाच्या परिस्थितीत.

त्या दृष्टीने पाहिले तर F-2 चे उड्डाण केवळ एक चाचणी कौतुक नाही. ते जपानी क्षमतेतील व्यावहारिक बदलाकडे निर्देश करते: कमी पल्ल्याच्या anti-ship हल्ल्यापासून अधिक survivable, stand-off strike profile कडे, जी सर्वात धोकादायक engagement zones च्या बाहेरून सोडली जाऊ शकते.

विमान आणि चाचणी मांडणी काय सूचित करतात

क्षेपणास्त्रे घेऊन जाणारे विमान F-2B serial 68-8101 असे ओळखले गेले, जे आता Air Development and Test Wing ला दिलेले एक prototype आहे. हा तपशील महत्त्वाचा आहे, कारण prototype आणि test-wing विमाने सुरुवातीच्या integration आणि flight evaluation कामांसाठी नियमितपणे वापरली जातात. chase aircraft ची उपस्थितीही हे नियंत्रित चाचणी वातावरण असल्याचे, आणि नेहमीचे operational sortie नसल्याचे दर्शवते.

स्रोत अहवाल सांगतो की, हे कदाचित Gifu Air Base वरून या क्षेपणास्त्र संरचनेसह झालेले पहिले चाचणी उड्डाण होते. अशा उड्डाणांची सार्वजनिक चित्रे अनेकदा एखादा शस्त्र कार्यक्रम concept art, procurement documents, किंवा ground display models मधून प्रत्यक्ष airborne integration testing पर्यंत पोहोचल्याचा पहिला बाह्य पुरावा बनतात. त्या अर्थाने, अधिकृत सरकारी पुष्टी नसतानाही हे दृश्य महत्त्वाचे आहे.

हे देखील दाखवते की जपान केवळ परदेशी दीर्घ-पल्ल्याचे strike systems खरेदी करत नाही, तर देशांतर्गत प्रणालींचा विकासही सुरू ठेवत आहे. स्वदेशी F-2 platform वर दिसणारे integration, खरेदी आणि घरगुती विकास या दोन्हींच्या माध्यमातून स्तरित strike options विस्तारण्याचा पॅटर्न बळकट करते.

जपानच्या strike भूमिकेत मोठा बदल

जपानचे संरक्षण नियोजन अनेक वर्षांपासून अधिक standoff क्षमतेकडे वळत आहे, कारण प्रादेशिक सुरक्षा वातावरण अधिक कडक झाले आहे आणि सुरक्षित अंतरावरून शत्रूची जहाजे किंवा जमिनीवरील लक्ष्ये धोक्यात ठेवण्याची गरज निर्माण झाली आहे. हा अहवाल नवीन क्षेपणास्त्राला वाढत्या दीर्घ-पल्ल्याच्या शस्त्रसाठ्याच्या संदर्भात ठेवतो, ज्यात अलीकडे Tomahawk land-attack cruise missile देखील जोडण्यात आले आहे.

हा व्यापक संदर्भ महत्त्वाचा आहे. प्रत्येक नवीन क्षेपणास्त्राकडे स्वतंत्र खरेदी किंवा चाचणी वस्तू म्हणून न पाहता, Tokyo अधिक विविध strike architecture तयार करत असल्याचे दिसते. अशा architecture मध्ये वेगवेगळी क्षेपणास्त्रे वेगवेगळ्या भूमिका बजावतात: काही जहाजांवर हल्ल्यासाठी, काही जमिनीवरील हल्ल्यासाठी, काही survivability साठी, आणि काही वेगवेगळ्या शाखा किंवा platform वरून प्रक्षेपणासाठी. F-2 वर मोठे air-launched क्षेपणास्त्र हीच प्रवृत्ती व्यवस्थितपणे पूर्ण करते.

जपानसाठी, air-launched standoff शस्त्रे अनेक operational फायदे देतात. विमाने पटकन पुनर्नियोजित करता येतात, dispersed bases वरून प्रक्षेपित करता येतात, आणि लवचिक मार्गांचा वापर करून लक्ष्य क्षेत्रांपर्यंत पोहोचता येते. low observability आणि long reach साठी बनवलेल्या क्षेपणास्त्रांसह हे, मर्यादित launch platforms वर अवलंबून राहण्यापेक्षा अधिक मजबूत deterrent option निर्माण करते.

आत्ताच काय निष्कर्ष काढता येतील आणि काय नाही

सर्वात महत्त्वाची मर्यादा म्हणजे मूळ मजकुरात हे क्षेपणास्त्र अजूनही अधिकृतपणे ओळखले गेलेले नाही. अहवालात म्हटले आहे की आकार, वेळ, आणि मांडणी यावरून ते air-launched Type 25 derivative असल्याचे ठोसपणे सूचित होते, परंतु ते पुष्टी झालेलं designation नाही; ते एक सूचित मूल्यांकन आहे. इथे range, seeker type, speed, किंवा warhead याबद्दल कोणताही पडताळलेला कार्यक्षमतेचा डेटा नाही.

तरीही, काही निष्कर्ष ठोसपणे समर्थित आहेत. पहिले, जपान F-2 वर एका मोठ्या नवीन क्षेपणास्त्राचे flight test करत आहे. दुसरे, हे क्षेपणास्त्र standoff strike आणि reduced observability शी संबंधित वैशिष्ट्यांसह डिझाइन केलेले दिसते. तिसरे, त्याची परिमाणेच त्याच विमानाने नेहमी वाहून नेल्या जाणाऱ्या legacy anti-ship शस्त्रांपेक्षा लक्षणीय क्षमतावाढ सूचित करतात. आणि चौथे, ही चाचणी जपानच्या force structure मध्ये दीर्घ-पल्ल्याच्या strike क्षमतेचा विस्तार करण्याच्या स्थापित प्रयत्नांशी जुळते.

अधिकृत specifications जाहीर होण्यापूर्वीही हे संयोजन रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाचे आहे. सैन्य आधुनिकीकरणात, योजना आणि procurement language मधून दृश्यमान airborne testing कडे जाणे हे क्षमता परिपक्व होत असल्याचे सर्वात स्पष्ट संकेतांपैकी एक आहे.

प्रादेशिक निरीक्षक याकडे का लक्ष देतील

कोणतेही नवीन जपानी दीर्घ-पल्ल्याचे क्षेपणास्त्र प्रादेशिक सैन्यांकडून बारकाईने पाहिले जाण्याची शक्यता आहे, कारण ते reach, survivability, आणि response time याबद्दलच्या गृहितकांना बदलते. अधिक stealthy air-launched शस्त्र प्रतिस्पर्ध्यांसाठी संरक्षण नियोजन गुंतागुंतीचे करते, कारण त्यांना launch platform आणि शोधणे व अडवणे कठीण असू शकणाऱ्या क्षेपणास्त्राचाही विचार करावा लागतो. यामुळे जपानच्या combat aircraft fleet चे व्यापक deterrence network मधील महत्त्वही वाढते.

F-2 हे जपानचे सर्वात नवीन fighter नाही, आणि यामुळे हे integration आणखी एका अर्थाने लक्षवेधी ठरते. फक्त भविष्यातील platform ची वाट न पाहता, जपान विद्यमान विमानांमधून advanced weapons च्या माध्यमातून नवे महत्त्व मिळवत आहे असे दिसते. नवीन airframe सेवेत येण्यावर पूर्णपणे अवलंबून न राहता combat value वेगाने वाढवण्याचा हा एक जलद मार्ग असतो.

शस्त्राची अंतिम भूमिका आणि maturity ठरवण्यासाठी अधिक तपशील आवश्यक आहे. पण Gifu मधील सार्वजनिक पुराव्यांवरून, जपान अधिक सक्षम air-launched standoff missile तैनात करण्याच्या आणखी एका टप्प्याजवळ आला आहे, आणि या बदलाची एक स्पष्ट झलक प्रदेशाला मिळाली आहे.

हा लेख twz.com वरील रिपोर्टिंगवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.