इंजिन अपग्रेड अजूनही सुरू आहे, पण बजेटचा दबाव वाढत आहे
अमेरिकी लष्कराच्या Improved Turbine Engine Program, किंवा ITEP, ला T901 इंजिनचे Black Hawk हेलिकॉप्टरवर पात्रता परीक्षण पूर्ण करण्यासाठी FY2027 मध्ये अजून अतिरिक्त निधी लागेल, असे GE Aerospace म्हणते. दिलेल्या स्रोत मजकुरानुसार, FY27 मध्ये या कार्यक्रमासाठी कोणताही निधी नाही अशा Pentagon बजेट मागणीनंतर ही सूचना आली आहे.
कंपनीचे म्हणणे आहे की काँग्रेसने आधीच दिलेल्या पैशांमुळे काम सुरू आहे, पण अतिरिक्त मदत नसल्यास अभियांत्रिकी, उत्पादन, आणि विकास टप्प्याचा उरलेला भाग पूर्ण करण्यासाठी ते पुरेसे नाही. Breaking Defense मध्ये उद्धृत केलेल्या टिप्पणींमध्ये GE executive Mike Sousa यांनी सांगितले की आधीच खर्च झालेल्या रकमेपेक्षा ही गरज खूपच कमी असली तरी कार्यक्रम पूर्ण करण्यासाठी अजून "थोडेसे पैसे" हवे आहेत.
T901 ने काय द्यायचे अपेक्षित आहे
T901 2019 मध्ये लष्कराच्या ITEP प्रयत्नांतर्गत सेवेच्या Black Hawk आणि Apache ताफ्यांसाठी पुढील पिढीचे इंजिन म्हणून निवडण्यात आले. दिलेल्या अहवालानुसार, हे इंजिन 50 टक्के horsepower वाढ आणि 25 टक्के इंधन कार्यक्षमतेत सुधारणा देण्यासाठी डिझाइन करण्यात आले आहे.
ही लक्षणीय कामगिरीची उद्दिष्टे आहेत. अधिक शक्ती आणि चांगली इंधन बचत हेलिकॉप्टर ऑपरेशनसाठी प्रत्यक्ष फायदे देऊ शकते, विशेषतः जिथे payload, endurance, आणि operating margins महत्त्वाचे असतात अशा उच्च मागणीच्या वातावरणात. स्रोत मजकूर या प्रमुख कामगिरी आकड्यांपलीकडे जात नाही, पण एवढेच पुरेसे आहे की वारंवार झालेल्या बजेट गोंधळानंतरही हा कार्यक्रम धोरणात्मकदृष्ट्या का महत्त्वाचा राहिला आहे.
निधीतील तूट सध्याच्या वेळापत्रकाला धोका देते
तत्काळ समस्या तांत्रिक महत्त्वाकांक्षा नाही, तर सातत्य आहे. अहवालानुसार, गेल्या महिन्यात लष्कराच्या नेत्यांनी Breaking Defense ला सांगितले होते की Sikorsky निर्मित Black Hawks मध्ये T901 साठीची पात्रता चाचणी 2028 मध्ये पूर्ण होईल अशी अपेक्षा होती. GE अधिकारी आता म्हणतात की FY27 निधीशिवाय ती वेळापत्रक शक्य वाटत नाही.
यामुळे संरक्षण आधुनिकीकरणाचा परिचित नमुना तयार होतो: एखादा कार्यक्रम तांत्रिक प्रगती करू शकतो आणि तरीही वार्षिक बजेट निर्णयांमुळे मंदावू शकतो. या प्रकरणात, स्रोत मजकूर म्हणतो की Pentagon ने FY26 बजेटमध्येही ITEP साठी पैसे मागितले नव्हते, पण कायदेकर्त्यांनी प्रतिकार करून FY2026 मध्ये $175 million निधी आणि reconciliation money म्हणून $63 million दिले.
काँग्रेसच्या या अतिरिक्त निधीमुळे लष्कर आणि GE ला पात्रता कार्य पुढे नेता आले. विवेकाधीन आणि अनिवार्य दोन्ही पैसे मिळाल्यामुळे लक्षणीय प्रगती झाल्याचे Sousa म्हणाले. पण उर्वरित चाचणी मोहिमेसाठी अजूनही पाठबळ आवश्यक असल्याचे कंपनी स्पष्टपणे सांगते.
चाचणीच्या गरजा मोठ्या आहेत
पूर्ण पात्रतेसाठी 1,500 तासांचे ground testing आणि पूर्ण engine qualification साठी जवळपास 5,000 तासांची चाचणी आवश्यक असल्याचे स्रोत अहवालात म्हटले आहे. अहवालाच्या वेळी किती तास पूर्ण झाले होते, हे GE ने जाहीर केले नाही, त्यामुळे दिलेल्या मजकुरातून अंतिम टप्प्यापर्यंत किती अंतर बाकी आहे हे स्पष्ट होत नाही.
ही माहिती नसणे महत्त्वाचे आहे. त्याशिवाय बाहेरील निरीक्षकांना हे सहज ठरवता येत नाही की बजेटची तूट ही तुलनेने लहान bridge problem आहे की अशी गोष्ट जी कार्यक्रमाच्या वेळापत्रकात प्रत्यक्ष बदल घडवू शकते. तरीही, लेखात उद्धृत केलेल्या चाचणी मर्यादा एक गोष्ट स्पष्ट करतात: पात्रता ही मोठी मोहीम आहे, केवळ अंतिम कागदोपत्री टप्पा नाही.
लष्कराच्या प्राधान्यांमध्ये आधीच एकदा बदल झाला आहे
T901 प्रयत्नाला यापूर्वीही विलंबांचा सामना करावा लागला आहे. लेखानुसार, वर्षानुवर्षे लष्कराने विमानचालन प्राधान्यांमध्ये बदल केले आहेत, आणि Army Transformation Initiative चा भाग म्हणून हा कार्यक्रम जवळपास रद्द होण्याच्या टप्प्यावर पोहोचला होता असे नोंदवले गेले आहे. हा व्यापक पार्श्वभूमी GE च्या इशाऱ्याला वजन का आहे हे स्पष्ट करते. मुद्दा केवळ इंजिन काम करते का हा नाही, तर Milestone C आणि पुढील fielding पर्यंत त्याच्या मार्गासाठी लष्कर पुरेसे कटिबद्ध आहे का हाही आहे.
GE executive Tom Champion यांनी पत्रकारांना सांगितले की पूर्ण qualification मुळे इंजिन आणि संबंधित विमान Milestone C साठी तयार होतात. आवश्यक रकमेचा अचूक आकडा त्यांनी सांगितला नाही, आणि तो आकडा शेवटी सरकारचा प्रश्न आहे, GE स्वतः तो ठरवू शकत नाही, असे ते म्हणाले.
- अहवालानुसार, Pentagon च्या FY27 मागणीत ITEP साठी कोणताही निधी नाही.
- FY26 मागणीतही निधी नसल्यामुळे काँग्रेसने आधी पैसे पुनर्संचयित केले होते.
- पात्रता चाचणी पूर्ण करण्यासाठी अजूनही अधिक पैशांची गरज असल्याचे GE सांगते.
- T901 हे Black Hawk आणि Apache ताफ्यांसाठी अधिक horsepower आणि चांगली इंधन कार्यक्षमता देण्यासाठी डिझाइन केले आहे.
हा कार्यक्रम अजूनही का महत्त्वाचा आहे
T901 आधुनिकीकरण आणि sustainment यांच्या संगमावर आहे. हा काही काल्पनिक भविष्यातील विमान कार्यक्रम नाही, तर लष्करी विमाननासाठी आधीच केंद्रस्थानी असलेल्या महत्त्वाच्या हेलिकॉप्टरसाठीचे engine upgrade आहे. त्यामुळे अनेक विकासात्मक प्रयत्नांकडे नसलेली व्यावहारिक उपयुक्तता त्याला मिळते. मुख्य platform चे अपग्रेड नवीन airframe सुरू करण्याइतके दिसत नाही, पण ते मोठ्या स्थापित ताफ्याच्या readiness आणि performance मध्ये बदल घडवू शकते.
म्हणूनच पुढील budget cycle ही खऱ्या हेतूची परीक्षा ठरेल. आधीच्या दबावानंतरही हा प्रयत्न जिवंत ठेवण्याची तयारी आर्मी आणि काँग्रेसने आधीच दाखवली आहे. आता प्रश्न असा आहे की GE म्हणते ती उरलेली पात्रता चाचणी पूर्ण होईल इतपत ते याला पुढे नेतील का.
दिलेल्या अहवालानुसार, कार्यक्रम मृत नाही. चाचणी सुरू आहे, आधीचे काँग्रेस निधी अजूनही वापरले जात आहेत, आणि GE नुसार मोठ्या प्रमाणावर काम सुरू आहे. पण FY27 निधीत बदल न झाल्यास, Black Hawk पात्रतेसाठी आर्मीचा अपेक्षित कालक्रम टिकवणे अधिक कठीण दिसत आहे.
हा लेख Breaking Defense च्या रिपोर्टिंगवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.


