विमाने आणि उपग्रहांसाठी लांब खरेदी क्षितिजे पेंटागॉनला हवी आहेत
विमाने आणि उपग्रहांसाठी बहुवर्षीय खरेदीचा अधिक व्यापक वापर करण्यासाठी काँग्रेसने अधिकार द्यावा, अशी मागणी अमेरिकन एअर फोर्स विभाग करत आहे. उत्पादन वाढवणे आणि खर्च कमी करणे यासाठी हा करार दृष्टिकोन अत्यावश्यक असल्याचे संरक्षण नेतृत्वाचे म्हणणे आहे. Air Force Secretary Troy Meink यांनी सांगितले की अधिकारी खासदारांसोबत मिळून हा अधिकार केवळ मुनिशनपुरता मर्यादित न राहता अवकाशयान आणि विमानांनाही लागू व्हावा यासाठी काम करत आहेत. हा बदल पेंटागॉन त्याच्या काही सर्वात मोठ्या प्रणाली कशा विकत घेतो यामध्ये महत्त्वाचा ठरू शकतो.
Space Symposium येथे ही भूमिका मांडण्यात आली, जिथे Meink यांनी सांगितले की वार्षिक खरेदी चक्रे मोठ्या उत्पादन टप्प्यांमध्ये जाणाऱ्या कार्यक्रमांसाठी योग्य नाहीत. त्यांच्या टिप्पण्यांवरून असे दिसते की विभाग खरेदी धोरणाला अशा सुरक्षा वातावरणाशी जुळवू इच्छितो, जे जलद औद्योगिक हालचाल, पुरवठादारांची स्थिर मागणी, आणि अधिक अंदाज करता येईल अशा दीर्घकालीन गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देते.
Meink यांनी कोणती प्रणाली विचाराधीन आहेत हे स्पष्ट केले नाही; मात्र पुरवलेल्या स्रोत मजकुरानुसार अधिकाऱ्यांमध्ये F-35 साठी बहुवर्षीय कराराची शक्यता बराच काळ चर्चेत आहे. अधिक व्यापकपणे, त्यांनी सांगितले की विभाग पुढे ज्या जवळपास सर्व प्रणालींचा विचार करत आहे, त्यामध्ये लक्षणीय उत्पादन रन आहेत, त्यामुळे करार रचना कार्यक्षमतेसाठी एक महत्त्वाचा साधन बनते.
बहुवर्षीय खरेदी का महत्त्वाची आहे
सामान्य वार्षिक मॉडेलमध्ये करारांची दरवर्षी स्वतंत्रपणे चर्चा आणि निधी व्यवस्था केली जाते. त्यामुळे सरकार आणि उद्योग या दोघांसाठीही नियोजन मर्यादित होऊ शकते. भविष्यातील ऑर्डर्स अनिश्चित असतील, तर कंपन्या सुविधा, साधने, कामगार विस्तार किंवा पुरवठा साखळी बांधिलकी यामध्ये गुंतवणूक करण्यास कचरू शकतात. सरकार मात्र प्रमाणाच्या अर्थशास्त्रामुळे युनिट खर्च कमी करण्याच्या संधी गमावू शकते.
बहुवर्षीय खरेदी ही समीकरण बदलते, कारण यात उत्पादनाच्या अनेक वर्षांसाठी आगाऊ निधीची बांधिलकी दिली जाते. संरक्षण अधिकाऱ्यांच्या मते, यामुळे सरासरी खर्च कमी होतो आणि औद्योगिक पायाला क्षमता वाढवण्यासाठी पुरेसा आत्मविश्वास मिळतो, जो अन्यथा कठीण ठरला असता.
स्रोत मजकुरातील Meink यांचे निरीक्षण हे तर्क अधिक स्पष्ट करते. कंत्राटदारांना अनेकदा काही सुरुवातीचे काम स्वतःच्या खर्चाने करण्यास सांगितले जाते, आणि असा व्यवहार तेव्हाच शक्य होतो जेव्हा त्याबदल्यात विश्वासार्ह दीर्घकालीन उत्पादन बांधिलकी असते, असे ते म्हणाले. पेंटागॉन जे औद्योगिक करार शोधत आहे त्याचे हे थेट वर्णन आहे.
अवकाशयान या युक्तिवादाच्या केंद्रस्थानी का आहेत
विभागाच्या युक्तिवादात अवकाश प्रणाली विशेष महत्त्वाच्या वाटतात. पहिले दोन विकासात्मक उपग्रह विकत घेतल्यानंतर पुन्हा एक-वर्षीय खरेदीकडे वळणे, सध्या सुरू असलेल्या प्रकारच्या कार्यक्रमांसाठी योग्य नाही, असे Meink म्हणाले. हे लष्करी अवकाश खरेदीतील व्यापक बदल दाखवते, जिथे मोठ्या नक्षत्रसमूहांचे उत्पादन आणि पुनरावृत्तीयोग्य निर्मिती, भूतकाळातील खास, संथ गतीच्या अवकाशयान खरेदीपेक्षा अधिक महत्त्वाची झाली आहे.
पेंटागॉनने जर नक्षत्रसमूह तैनात करायचे किंवा कक्षीय प्रणाली नियमितपणे अद्ययावत करायच्या असतील, तर वार्षिक खरेदी अधिकच अपुरी ठरू शकते. उत्पादन रेषांवर बनवलेली, पुनरावृत्तीयोग्य रचना आणि अधिक प्रमाण असलेली उपग्रह व्यवस्था, एकवेळच्या राष्ट्रीय संपत्तीपेक्षा इतर तयार संरक्षण प्रणालींशी रचनात्मकदृष्ट्या अधिक जवळची आहे. त्यामुळे Space Force आणि Air Force नवीन आर्किटेक्चरचा विस्तार करत असताना बहुवर्षीय अधिकार अधिक महत्त्वाचा होऊ शकतो.
हा युक्तिवाद औद्योगिक-आधाराच्या लवचिकतेशीही थेट जोडलेला आहे. उपग्रह उत्पादक आणि त्यांचे पुरवठादार यांना मागणीची स्पष्टता हवी असते, जेणेकरून ते उत्पादन क्षमता वाढवू शकतील, घटकांचा पुरवठा व्यवस्थापित करू शकतील, आणि कामगार विकासात गुंतवणूक करू शकतील.
विस्तृत बजेट संदर्भ
स्रोत मजकूर Air Force च्या या प्रयत्नाला ट्रंप प्रशासनाच्या 2027 वित्तीय वर्षासाठी प्रस्तावित 1.5 ट्रिलियन डॉलरच्या संरक्षण बजेटमध्ये ठेवतो. हा प्रस्ताव प्रमुख प्रणालींसाठी, विशेषतः PAC-3 interceptor आणि Tomahawk cruise missile सारख्या मुनिशनसाठी, उत्पादन वेगवान करण्याचा मार्ग म्हणून बहुवर्षीय करारांवर भर देतो. पेंटागॉनने काही शस्त्रांसाठी आधीच रूपरेषा करार जारी केले आहेत, ज्यात कंत्राटदारांना भविष्यातील मोठ्या ऑर्डर्सच्या बदल्यात उत्पादन क्षमता वाढवण्यास सांगितले जाते.
स्रोत मजकुरानुसार White House Office of Management and Budget चे संचालक Ross Vought यांनी काँग्रेसमधील साक्षीत हाच औद्योगिक तर्क पुन्हा अधोरेखित केला. त्यांचा मुद्दा सरळ होता: जर औद्योगिक पायाकडून क्षमता दुप्पट किंवा तिप्पट करण्याची आणि नवीन सुविधा उभारण्याची अपेक्षा असेल, तर भविष्यातील खरेदी बहुवर्षीय करारांद्वारे बांधील कराव्या लागतील, आणि त्या खर्चाची प्रभावी ओळख पहिल्याच वर्षी करावी लागेल.
या चौकटीवरून असे सूचित होते की प्रशासन खरेदी रचना ही केवळ प्रशासकीय बाब नसून एक रणनीतिक साधन मानते. पुरवठा मर्यादा, दीर्घ लीड टाइम, आणि समकक्ष लष्करी शक्तींशी स्पर्धा यांच्या काळात, करार यंत्रणा उच्चस्तरीय बजेटइतकीच सज्जतेला आकार देऊ शकते.
काँग्रेस सहमत झाली तर काय बदलू शकते
जर खासदारांनी व्यापक अधिकार दिला, तर तात्काळ परिणाम असा होईल की Air Force आणि Space Force ला मोठ्या खरेदी अनेक वर्षांसाठी एकत्रित करण्यासाठी अधिक लवचिकता मिळेल. त्यामुळे सौदेबाजीची ताकद वाढू शकते, युनिट किंमती कमी होऊ शकतात, आणि उद्योगाला उत्पादन क्षमतेमध्ये अधिक आक्रमकपणे गुंतवणूक करण्यास प्रोत्साहन मिळू शकते.
हे स्थिर उत्पादन तयारीकडे अधिक खोलवर वळण्याचे संकेतही देऊ शकते. अनेक वर्षांपासून अमेरिकेच्या संरक्षण औद्योगिक पायाबाबतची चिंता surge capacity, पुरवठादार नेटवर्कमधील नाजूकपणा, आणि शांततेतील करार लयी व युद्धकाळातील मागणी यांच्यातील विसंगती यांभोवती फिरत आहे. बहुवर्षीय खरेदी या समस्या एकट्याने सोडवत नाही, पण मागणी अधिक स्पष्ट आणि टिकाऊ करण्याचा तो एक मार्ग आहे.
त्याचा तोल असा आहे की लांबकालीन बांधिलकीमुळे वार्षिक लवचिकता कमी होते आणि खरेदी केलेली प्रणाली काळानुसार प्राधान्य राहतील यावर विश्वास असावा लागतो. त्यामुळे काँग्रेसला कार्यक्षमता आणि औद्योगिक स्थैर्य यांच्यासोबतच देखरेख, अनुकूलता आणि अर्थसंकल्पीय शिस्त यांच्यात समतोल साधावा लागेल.
तरीही Air Force चा संदेश स्पष्ट आहे. विमानांसाठी, विशेषतः प्रत्यक्ष उत्पादन टप्प्यात प्रवेश करणाऱ्या अवकाशयानांसाठी, एक-वर्षीय खरेदी चक्रे आता पुरेशी नसू शकतात. काँग्रेसने मान्यता दिली, तर संरक्षण खरेदी वार्षिक बजेटचा उपपरिणाम न राहता औद्योगिक सातत्याला मुख्य गरज मानणाऱ्या मॉडेलकडे वळू शकते.
हा लेख Breaking Defense च्या रिपोर्टिंगवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.
Originally published on breakingdefense.com


