एक द्विपाद रोबोट जो नेहमीच्या चौकटीचे पालन करत नाही
लेग्ड रोबोटिक्स परिचित प्रतिमांनी भरलेले आहे: ह्यूमॅनॉइड रूप, वेअरहाऊस डेमो, अॅथलेटिक बॅलन्सिंग क्लिप्स, आणि मानवाच्या हालचाली अधिक जवळून अनुकरण करणाऱ्या यंत्रांकडे सुरू असलेली शर्यत. IEEE Spectrum ने अधोरेखित केलेला रोडरनर एक वेगळी दिशा दाखवतो.
दिलेल्या स्रोत मजकुरानुसार, रोडरनर आपल्या बहु-मोडीय लोकोमोशन प्रणालीचा भाग म्हणून एक चाक किंवा दोन चाकांवर हालचाल करू शकतो. हाच डिझाइन अनेक विकासक अजूनही पाय आणि पावलांनाच सोडवायची मुख्य समस्या मानतात अशा क्षेत्रात त्याला वेगळे ठरवतो. रोडरनर एक वेगळा प्रश्न विचारतो असे वाटते: जर एखादा रोबोट काम किंवा भूभागानुसार हालचालीचे प्रकार बदलू शकला, आणि एका कडक शरीर-तर्काला बांधील न राहिला, तर काय होईल?
हे महत्त्वाचे आहे, कारण गतिशीलता अजूनही रोबोटिक्समधील सर्वात कठीण अडथळ्यांपैकी एक आहे. एखाद्या यंत्राकडे मजबूत परसेप्शन आणि प्लॅनिंग असू शकते, पण त्याची हालचाल प्रणाली कार्यक्षम नसली, नाजूक असली किंवा खूपच विशेषीकृत असली, तर त्याची उपयुक्तता झपाट्याने कमी होते.
बहु-मोडीय लोकोमोशन का महत्त्वाचे आहे
रोडरनरमधील सर्वात मजबूत कल्पना फक्त ही नाही की तो वेगवान आहे किंवा दिसायला असामान्य आहे. मुद्दा असा आहे की लोकोमोशन अधिक यांत्रिक अर्थाने जुळवून घेण्यासारखी असू शकते. एक चाक किंवा दोन चाकांवर वेगाने जाऊ शकणारा रोबोट, रोलिंग सिस्टिम्स आणि पूर्णपणे लेग्ड सिस्टिम्स यांच्यामधील नेहमीच्या द्वैती निवडीपलीकडे आपल्या हालचालींच्या साधनांचा विस्तार करतो.
चाकं गुळगुळीत पृष्ठभागांवर कार्यक्षम असतात. पाय असमान भूभाग आणि अडथळे हाताळण्यात अधिक चांगले असतात. डिझायनर्सना अनेकदा या तडजोडींपैकी एक निवडावी लागते. दोन्ही एकत्र करणारी, किंवा त्यांच्यात संक्रमण करणारी प्रणाली अधिक लवचिक गतिशीलता धोरण सुचवते.
दिलेला स्रोत मजकूर संक्षिप्त आहे आणि रोडरनरची पूर्ण कार्यमर्यादा, नियंत्रण स्टॅक, किंवा अपेक्षित व्यावसायिक भूमिका स्पष्ट करत नाही. तरीही दिलेल्या वर्णनावरूनच हा प्रकल्प सध्याच्या ह्यूमॅनॉइड-केंद्रित कथानकापासून दूर जाण्यास तयार असलेल्या रोबोटिक्स अभियांत्रिकीचे उदाहरण म्हणून ठळकपणे दिसतो.
क्षेत्रातील वाढती डिझाइन एकरूपता
रोडरनर महत्त्वाचा वाटण्याचे एक कारण म्हणजे अलीकडे रोबोटिक्स क्षेत्रात डिझाइन एकरूपतेची चिन्हे दिसू लागली आहेत. गुंतवणूकदार, ग्राहक आणि संशोधक हे सर्व एकाच बेंचमार्क्स आणि डेमो शैलींना प्रतिसाद देत असल्यामुळे अनेक कंपन्या एकसारख्या दिसणाऱ्या मशीन तयार करत आहेत. हे उपयुक्त ठरू शकते, पण प्रयोगांची व्याप्तीही कमी करू शकते.
रोबोटिक्स क्वचितच एका परिपूर्ण रूपातून पुढे जाते. ते संदर्भ-विशिष्ट डिझाइन्समधून पुढे जाते, जे दाखवतात की कोणत्या वातावरणात कोणती तडजोड सर्वोत्तम काम करते. काही प्रसंगी योग्य उत्तर ह्यूमॅनॉइड प्लॅटफॉर्म असेल. इतर वेळी, ते चाकांवर आधारित बेस, चार पायांचा रोबोट, मोबाइल मॅनिप्युलेटर किंवा त्याहून अधिक हायब्रिड स्वरूपाचे असेल.
रोडरनर त्या शेवटच्या वर्गात मोडतो. तो सूचित करतो की रोबोटिक्समधील नावीन्य अजूनही मेकॅनिक्स आणि मोबिलिटी आर्किटेक्चरमधून येत आहे, केवळ AI परसेप्शन लेयर्स किंवा भाषा इंटरफेसेस मधून नाही.
दर्शनापलीकडे
रोबोट व्हिडिओ अनेकदा लक्ष वेधून घेतात, कारण ते आश्चर्यकारक, मजेशीर किंवा दृश्यदृष्ट्या आकर्षक असतात. पण सर्वात उपयुक्त प्रश्न असा असतो की अंतर्निहित डिझाइन काही व्यापक शिकवते का. इथे, होय.
एक-चाकी आणि दोन-चाकी हालचालींमध्ये बदल करू शकणारा रोबोट हा समज आव्हानित करतो की सर्वसाधारण गतिशीलता बहुविध होण्यासाठी मानवासारखी दिसलीच पाहिजे. जीवशास्त्र एक उपायसंच देते. अभियांत्रिकी इतर उपाय देऊ शकते. कधी कधी सर्वोत्तम यंत्र ते नसते जे माणसाची नक्कल करते, तर ते असते जे हालचालीचे मूलभूत घटक अशा रीतीने पुन्हा एकत्र करते की माणसे करू शकत नाहीत.
हे विशेषतः लॉजिस्टिक्स, तपासणी, आणि फील्ड रोबोटिक्समध्ये महत्त्वाचे आहे, जिथे हालचालीची कार्यक्षमता थेट बॅटरी आयुष्य, अपटाइम, आणि तैनाती खर्चावर परिणाम करते. जर हायब्रिड मोबिलिटी सिस्टिम्स चाकांची काही कार्यक्षमता टिकवून पायांशी संबंधित भूभाग-हाताळणीचे काही फायदे मिळवू शकल्या, तर त्या उपयुक्त मधला मार्ग उघडू शकतात.
रोबोटिक्स प्रगतीची आठवण
रोबोटिक्सभोवतीचा उत्साह increasingly बुद्धिमत्तेशी जोडला जात आहे: फाउंडेशन मॉडेल्स, embodied AI, नैसर्गिक भाषा नियंत्रण, आणि बहु-मोडीय तर्कशक्ती. ही प्रगती खरी आहे, पण ती एका साध्या तथ्याला झाकोळू शकते. रोबोटांना अजूनही जगात हालचाल करावी लागते.
मोबिलिटी ही सॉफ्टवेअर स्टॅकखाली सोडवलेली थर नाही. ती कोणताही रोबोट प्रत्यक्षात काय करू शकतो यावर मर्यादा घालणाऱ्या निर्णायक बंधनांपैकी एक आहे. म्हणूनच उपलब्ध वर्णन लहान असले तरी, रोडरनरसारखे प्रकल्प महत्त्वाचे ठरतात. ते डिझाइन स्पेस विस्तृत करतात आणि सक्षम यंत्रांच्या पुढील पिढीसाठी आधीच एक प्रमुख यांत्रिक टेम्पलेट अस्तित्वात आहे, या समजात आव्हान देतात.
IEEE Spectrum चे रोबोटिक्स कव्हरेज अशाच प्रकारच्या कामाला अनेकदा प्रकाशात आणते: पहिल्या दृष्टीला अपरिचित वाटणारी, पण अर्थपूर्ण अभियांत्रिकी अंतर्दृष्टी देणारी प्रकल्पे. इथे ती अंतर्दृष्टी अशी आहे की लोकोमोशनला नियमबद्धच असावे लागते असे नाही. परिणाम कार्यक्षमतेत सुधारणा करत असेल, तर रोबोट अनेक हालचाल-तर्कांमधून शिकू शकतो.
पुढे काय पाहायचे
दिलेला स्रोत मजकूर रोडरनरसाठी व्यावसायिकीकरण योजना, बेंचमार्क डेटा, किंवा अनुप्रयोग परिणाम देत नाही. हे तपशील ठरवतील की डिझाइन आकर्षक प्रोटोटाइप म्हणूनच राहते की अधिक व्यापक कार्यात्मक उपयुक्ततेकडे विकसित होते.
पण या टप्प्यावरही हा प्रकल्प लक्ष देण्याजोगा आहे, कारण तो रोबोटिक्समधील एका आरोग्यदायी प्रवृत्तीचे प्रतिनिधित्व करतो: सर्वात दिसणारी डिझाइन प्रवृत्ती आपोआपच सर्वोत्तम असते, असे गृहित धरण्यास नकार देणे. अजूनही स्केलेबल स्वरूपांचा शोध सुरू असलेल्या या क्षेत्रात अशा प्रकारचे प्रयोग स्वतःमध्येच मौल्यवान आहेत.
रोडरनर कदाचित नवी श्रेणी ठरवेल किंवा नाही. पण तो आधीच जे दाखवतो आहे, ते म्हणजे रोबोटिक्समधील शर्यत फक्त अधिक चांगले ह्यूमॅनॉइड बनवण्यापुरती मर्यादित नाही. पूर्णपणे वेगळ्या हालचाल रणनीती कधी अधिक अर्थपूर्ण ठरतात हे शोधणेही त्यात समाविष्ट आहे.
हे का महत्त्वाचे आहे
- रोडरनर मोबिलिटीसाठी बहु-मोडीय दृष्टिकोन अधोरेखित करतो, जो मानक ह्यूमॅनॉइड टेम्पलेटचे पालन न करता एक चाक किंवा दोन चाकांवर चालतो.
- हा डिझाइन दाखवतो की रोबोटिक्स नवोपक्रम अजूनही AI सॉफ्टवेअर प्रगतींसोबत यांत्रिक प्रयोगांवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे.
- चाकांची कार्यक्षमता आणि लेग्ड रोबोट्सशी संबंधित काही लवचिकता यांच्यात संतुलन साधता आले, तर हायब्रिड मोबिलिटी सिस्टिम्स महत्त्वाच्या ठरू शकतात.
हा लेख IEEE Spectrum च्या अहवालावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.
