नवजात मेंदूमध्ये भाषा आणि सहवेदनेची मुळे आधीपासूनच असू शकतात, असे अभ्यास सूचित करतो

नव्या संशोधनामुळे गुंतागुंतीच्या संज्ञानाचे जन्माकडे अधिक जवळ जाणे

अलीकडे उद्धृत केलेला एक अभ्यास असे सूचित करतो की मानवी दोन सूक्ष्म संज्ञानात्मक कार्यांचे काही प्राथमिक स्वरूप आयुष्याच्या अगदी सुरुवातीपासून अस्तित्वात असू शकते. दिलेल्या नमुना मजकुरानुसार, भाषा वापरणे आणि समजून घेणे तसेच इतरांना कसे वाटते हे जाणणे या क्षमतांची मेंदूमध्ये स्वतंत्र उगमस्थाने आहेत आणि त्या जन्मावेळीच स्थापित झालेल्या असू शकतात, असे हे संशोधन प्रथमच दाखवते.

हा उल्लेखनीय दावा आहे, कारण या दोन्ही क्षमतांबद्दल साधारणपणे अशा कौशल्यांप्रमाणे चर्चा केली जाते जी विकास, सामाजिक संपर्क आणि शिकण्यामधून हळूहळू उलगडतात. याउलट, हा अभ्यास अधिक मूलभूत प्रारंभिक बिंदूकडे निर्देश करतो: या कार्यांसाठीची रचना जन्मानंतर नव्याने शून्यातून तयार होत नसून, कदाचित आधीपासूनच स्वतंत्र तंत्रिकीय आधारांवर उभी असू शकते.

अभ्यास काय सांगतो

स्रोत सामग्री मर्यादित आहे, पण ती दोन स्पष्ट मुद्दे मांडते. पहिला, अभ्यास भाषा-संबंधित क्षमता आणि इतरांना कसे वाटते हे जाणण्याच्या क्षमतेशी संबंधित आहे. दुसरा, या कार्यांचे मेंदूमध्ये स्वतंत्र उगम आहेत, असे तो सांगतो. दुसऱ्या शब्दांत, हे संशोधन त्यांना एकाच सर्वसाधारण सामाजिक किंवा संज्ञानात्मक प्रणालीसारखे वर्णन करत नाही. प्रत्येकासाठी वेगळी प्रारंभिक रचना असल्याचे ते सूचित करते.

हा निष्कर्ष टिकून राहिला, तर प्रारंभिक मानवी विकासाबद्दल वैज्ञानिक कसा विचार करतात यावर त्याचा परिणाम होऊ शकतो. यामुळे मेंदूच्या काही सर्वात गुंतागुंतीच्या नंतरच्या क्षमतांचे अवलंबन केवळ पुढील अनुभवावर नसून, अगदी सुरुवातीच्या संघटनावरही असते, या दृष्टिकोनाला बळ मिळेल.

• हा अभ्यास भाषा आणि इतरांच्या भावनांबाबतच्या संवेदनशीलतेवर केंद्रित आहे.
• या दोन कार्यांचे मेंदूमध्ये स्वतंत्र उगम आहेत, असे तो सांगतो.
• जन्मापासून हा नमुना दाखवणारे पहिले संशोधन असे याचे वर्णन केले आहे.

हा निष्कर्ष महत्त्वाचा का आहे

काय जन्मजात आहे आणि काय शिकले जाते, हे प्रश्न विकासात्मक विज्ञानाच्या केंद्रस्थानी आहेत. असा निकाल महत्त्वाचा आहे, कारण तो चर्चा या प्रश्नापासून पुढे नेतो की बाळे प्रगत संज्ञानात्मक कामे पूर्णपणे करू शकतात का, आणि या प्रश्नाकडे नेतो की मेंदूमध्ये त्यांच्यासाठी आधीपासूनच विशेषीकृत पाया आहे का.

तो फरक महत्त्वाचा आहे. नवजात बाळ मोठ्या मुलाप्रमाणे बोलत नाही किंवा सामाजिक संबंध हाताळत नाही. पण भाषा-संबंधित प्रक्रिया आणि सामाजिक-भावनिक संवेदनशीलतेचा तंत्रिकीय पाया आधीपासून स्वतंत्रपणे संघटित असेल, तर पुढील विकास अनुभवातून तो पूर्णपणे घडवण्याऐवजी आधीच्या चौकटीवरच उभा राहतो, असा अर्थ होईल.

आणखी काय अस्पष्ट आहे

दिलेल्या मजकुरात अभ्यासाची रचना, नमुना, पद्धती किंवा प्रकाशन तपशील नाहीत, त्यामुळे निष्कर्षाचा व्याप काळजीपूर्वक वाचला पाहिजे. केवळ स्रोत मजकुरावरून संशोधकांनी या कार्यांचे मापन कसे केले, परिणाम किती मोठा होता, किंवा निष्कर्ष कितपत व्यापकपणे लागू होतील, हे सांगता येत नाही.

तरीही, मुख्य दावा लक्षणीय आहे: मानवी संज्ञानाशी संबंधित सर्वात प्रगत दोन क्षमता जन्माच्या वेळी स्वतंत्र तंत्रिकीय मुळांसह सुरू होऊ शकतात. त्यामुळे मेंदूच्या संघटनेच्या अगदी सुरुवातीच्या टप्प्यांकडे आणि त्या प्रारंभीच्या रचनांनी पुढील भाषा व सामाजिक समज कशी घडते याकडे अधिक बारकाईने पाहण्याचे संशोधकांना आणखी एक कारण मिळते.

हा लेख Medical Xpress च्या वृत्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.