लॅबमध्ये तयार केलेल्या डोळ्याच्या वृद्धत्व मॉडेलने सुरुवातीची AMD चेतावणी चिन्हे पुन्हा तयार केली

संशोधकांचे म्हणणे आहे की त्यांनी सुरुवातीच्या मॅक्युलर डीजनरेशनसाठी जलद मॉडेल तयार केले आहे

Utah State University मधील एका पथकाने एक लॅब-आधारित मॉडेल विकसित केले आहे, ज्याने age-related macular degeneration, किंवा AMD, ची सुरुवातीची अवस्था अशा प्रकारे पुन्हा तयार केली की ती माणसाच्या डोळ्यात हा रोग कसा विकसित होतो त्यासारखी वाटते, असे संशोधकांचे म्हणणे आहे. दिलेल्या Medical Xpress स्रोत मजकुरानुसार, या मॉडेलने AMD च्या सुरुवातीच्या टप्प्यांशी संबंधित चरबीचे साठे आणि प्रोटीन मार्कर्स तयार केले, ज्यामुळे दृष्टी गमावण्याच्या प्रमुख कारणांपैकी एकाचा अभ्यास करण्याचा संभाव्यतः वेगवान मार्ग मिळू शकतो.

हे काम एक दीर्घकाळची संशोधन समस्या हाताळते. लॅबमध्ये AMD चा अभ्यास करणे कठीण आहे, कारण aging स्वतःला नियंत्रित, जैविकदृष्ट्या सुसंगत पद्धतीने पुन्हा तयार करणे अवघड आहे. हे महत्त्वाचे आहे कारण AMD हा फक्त वेगळ्या पेशींचा आजार नाही. तो पर्यावरणीय, अनुवांशिक आणि वय-संबंधित ताणांच्या संचयातून तयार होतो, ज्यामुळे retinal pigment epithelium पेशींचे कार्य बिघडते; या पेशी rods आणि cones टिकवण्यासाठी मदत करतात, जे दृष्टीसाठी आवश्यक आहेत.

Utah State संघ, ज्याचे नेतृत्व associate professor Elizabeth Vargis, doctoral student Dillon Weatherston, आणि associate professor Justin Jones यांनी केले, यांनी केवळ अंतिम टप्प्यातील रोग मॉडेल करण्याऐवजी त्या aging environment ची पुनर्निर्मिती करण्यावर लक्ष केंद्रित केले. त्यांचा दृष्टिकोन महत्त्वाचा ठरू शकतो कारण सध्याचे उपचार पर्याय मर्यादित आहेत आणि अनेकदा रुग्णांसाठी त्रासदायक असतात.

हॅगफिश प्रोटिनांपासून बनवलेले समायोज्य झिल्लीपत्र

स्रोत मजकुरानुसार, संशोधकांना आढळले की hagfish proteins पासून बनवलेले एक झिल्लीपत्र नैसर्गिक वृद्धत्वाची नक्कल करण्यासाठी समायोजित केले जाऊ शकते. त्यानंतर त्यांनी pig eyes मधून घेतलेल्या retinal pigment epithelium पेशींनी बदलणाऱ्या झिल्लीपत्राला कसा प्रतिसाद दिला हे पाहिले.

या कामाच्या महत्त्वात हा तपशील केंद्रस्थानी आहे. पेशींच्या आजूबाजूचे भौतिक वातावरण वृद्धत्वासारखे दिसेल अशा प्रकारे बदलून, हे मॉडेल केवळ कृत्रिम इजा लादण्याऐवजी रोगप्रक्रियाच निर्माण करण्याचा प्रयत्न करते. प्रत्यक्षात, त्यामुळे शास्त्रज्ञांना सुरुवातीचे जीवशास्त्र कसे उलगडते ते पाहता येते आणि मोठी दृष्टीहानी होण्यापूर्वी दिसणारी चिन्हे ओळखता येतात.

अहवालानुसार, या मॉडेलने माणसाच्या डोळ्यात ज्या पद्धतीने AMD विकसित होते त्याच पद्धतीने सुरुवातीची अवस्था यशस्वीरित्या पुन्हा तयार केली. नैसर्गिक AMD प्रमाणेच, यामध्ये चरबीचे साठे आणि प्रोटीन मार्कर्स तयार झाले, जे रोगाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यांचे संकेत देतात. हे निष्कर्ष महत्त्वाचे आहेत, कारण ते प्रणाली फक्त पेशींना सामान्य ताण देत नाही, तर ओळखता येणारी रोगचिन्हे पुन्हा तयार करत आहे, हे सूचित करतात.

हे निष्कर्ष GeroScience मध्ये प्रकाशित झाले, ज्याला स्रोत वृद्धत्व आणि वय-संबंधित आजारांवरील अग्रगण्य जर्नल म्हणून वर्णन करतो. तिथे प्रकाशन झाल्याने क्लिनिकल प्रश्न संपत नाहीत, पण हे कार्य ऊतींमध्ये वृद्धत्व रोग कसा चालवते हे समजून घेण्याच्या व्यापक प्रयत्नाचा भाग म्हणून मांडले जात आहे, हे दाखवते.

AMD साठी अधिक चांगल्या संशोधन साधनांची गरज का आहे

AMD अनेक लोकांना प्रभावित करते आणि ते हाताळणे निराशाजनकरीत्या कठीण आहे. दिलेल्या मजकुरात Vargis यांच्या हवाल्याने सांगितले आहे की सध्याचे उपचार पर्याय प्रत्यक्षात जीवनसत्त्वे किंवा डोळ्यातील मासिक इंजेक्शन्स इतकेच आहेत, आणि या क्षेत्राकडे आतापर्यंत अधिक चांगली साधने असायला हवी होती. ती निराशा या ठिकाणी मॉडेल सिस्टीम्स इतक्या महत्त्वाच्या का आहेत ते दाखवते.

जीवनसत्त्व उपचार AMD होण्याची शक्यता कमी करू शकतात, पण प्रगतीशील दृष्टीहानी सुरू झाल्यानंतर ते फारसे उपयुक्त नसतात. advanced disease काही प्रकरणांमध्ये हाताळता येऊ शकते, पण बरे करता येत नाही. म्हणूनच early detection आणि earlier intervention विशेषतः महत्त्वाचे ठरतात, आणि दोन्ही रोगाच्या सुरुवातीला काय बदल होतात हे समजून घेण्यावर अवलंबून आहेत.

जलद, अधिक विश्वासार्ह मॉडेल अनेक बाबतीत मदत करू शकते. ते drug candidates तपासणे, वेगवेगळे stressors degeneration वर कसा परिणाम करतात याची तुलना करणे, आणि अपरिवर्तनीय नुकसान दिसण्यापूर्वी उगवणारे biomarkers ओळखणे सोपे करू शकते. ते संशोधकांना रोगाला एक स्थिर स्थिती न मानता वेगवेगळ्या टप्प्यांवर interventions वेगळ्या प्रकारे काम करतात का तेही तपासू देऊ शकते.

डोळ्यापलीकडेही संभाव्य उपयोग

स्रोत मजकुरात नमूद केले आहे की संघाचा असा विश्वास आहे की हे मॉडेल Alzheimer’s सह इतर वय-संबंधित आजारांवरील संशोधनही पुढे नेऊ शकते. याचा अर्थ असा नाही की eye model थेट brain disease मध्ये रूपांतरित होतो, पण जैविक वृद्धत्वाच्या काही पैलूंची नक्कल करणारी tunable systems तयार करण्याचे व्यापक वैज्ञानिक मूल्य आहे, हे त्यातून सूचित होते.

वृद्धत्वाचा अभ्यास कठीण आहे, कारण तो दीर्घ काळात घडतो आणि अनेक cell types तसेच environmental conditions यांच्याशी संवाद साधतो. या प्रक्रियेचा काही भाग प्रयोगशाळेच्या वेळमर्यादेत सामावून घेणारी साधने age-related disease research अधिक व्यावहारिक करू शकतात. त्या अर्थाने, AMD project ची मूळ पद्धत जुळवून घेण्यासारखी ठरली तर ती ophthalmology पलीकडेही महत्त्वाची ठरू शकते.

हे काम आत्ता काय दावा करत नाही, हेही लक्षात ठेवण्यासारखे आहे. हे मॉडेल एक research platform आहे, उपचार नाही. ते रुग्णांमध्ये AMD चे निदान करत नाही, आणि कोणतीही नवी therapy तयार आहे हेही सिद्ध करत नाही. त्याचे तात्काळ मूल्य प्रयोगात्मक आहे: रोगाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यांचे अधिक जलद आणि कदाचित अधिक वास्तववादी निरीक्षण करण्याचा मार्ग.

पुढे काय

पुढचे प्रश्न सरळ आहेत. हे मॉडेल अतिरिक्त प्रयोगांमध्ये सुरुवातीची AMD वैशिष्ट्ये सातत्याने पुन्हा तयार करू शकते का? रुग्णांमध्ये पुढे काय घडते याचा अंदाज लावता येईल अशा पद्धतीने interventions तपासण्यासाठी ते वापरता येईल का? आणि screening किंवा लवकर clinical निर्णय घेण्यास मदत करतील असे biomarkers त्यातून संशोधकांना मिळू शकतील का?

या उत्तरांना वेळ लागेल, पण प्रगतीचे महत्त्व आत्ताच स्पष्ट आहे. AMD संशोधनावर डोळ्यातील वृद्धत्वाचे मॉडेल तयार करण्याच्या अडचणींमुळे दीर्घकाळ मर्यादा होत्या. आठवड्यांमध्ये सुरुवातीची चेतावणी चिन्हे पुन्हा तयार करणारी एक प्रणाली, वर्षानुवर्षे निरीक्षणाच्या गरजेऐवजी, प्रतिबंधात्मक अभ्यास, mechanism discovery, आणि चांगल्या उपचार कल्पनांसाठी अधिक व्यवहार्य मार्ग देऊ शकते.

हा लेख Medical Xpress च्या रिपोर्टिंगवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.