PFAS पिण्याच्या पाण्याच्या मर्यादा पुनर्रचित करण्याच्या EPA च्या हालचालींमुळे नव्याने सार्वजनिक आरोग्य संघर्ष पेटला

EPA ने PFAS नियमांवरील मोठा संघर्ष पुन्हा उघडला

अमेरिकेच्या पर्यावरण संरक्षण संस्थेने 2024 मधील PFAS पिण्याच्या पाण्याच्या मानकांतील महत्त्वाच्या भागांना मागे घेण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे, ज्यामुळे देशातील सर्वात महत्त्वाच्या पर्यावरणीय आरोग्य संघर्षांपैकी एक पुन्हा सुरू झाला आहे. संस्थेने सांगितले की चार PFAS संयुगांवरील सध्याच्या मर्यादा रद्द करून त्यांच्यासाठी नियमप्रक्रिया पुन्हा सुरू करायची आहे. तसेच, या वर्गातील दोन सर्वाधिक अभ्यासलेल्या रसायनांसाठी अनुपालनाच्या मुदतीही पुढे ढकलायच्या आहेत.

हा निर्णय मानवनिर्मित पदार्थांच्या एका कुटुंबावर परिणाम करतो, ज्यांना त्यांच्या वातावरणात वर्षानुवर्षे टिकून राहण्याच्या क्षमतेमुळे व्यापकपणे “कायमस्वरूपी रसायने” म्हटले जाते. PFAS चा वापर नॉनस्टिक भांडी आणि अन्न पॅकेजिंगसारख्या उत्पादनांमध्ये झाला आहे, आणि पुरवलेल्या स्रोत मजकुरानुसार त्यांचा संपर्क कर्करोग, वंध्यत्व आणि रोगप्रतिकारक शक्तीतील समस्यांशी जोडला गेला आहे. हा संपर्क मर्यादित करण्यासाठी पिण्याच्या पाण्याची मानके हे प्रमुख धोरणात्मक साधन राहिले आहे.

EPA प्रशासक ली झेल्डिन यांनी सांगितले की संस्थेला वाटते की आधीची नियमप्रक्रिया घाईघाईत झाली आणि प्रक्रियात्मकदृष्ट्या कमकुवत होती. पुरवलेल्या अहवालानुसार, संस्था आता GenX, PFHxS, PFNA आणि PFBS यांच्यासाठीचे नियम रद्द करून प्रक्रिया नव्याने सुरू करू इच्छिते. त्याच वेळी EPA PFOS आणि PFOA साठी मर्यादा कायम ठेवेल, पण युटिलिटींना अनुपालनासाठी आणखी दोन वर्षे देऊ शकते.

प्रस्तावानुसार काय बदलेल

जर हा प्रस्ताव अंतिम झाला, तर PFAS नियामक चौकट दोन मार्गांमध्ये विभागली जाईल. एक मार्ग PFOS आणि PFOA वरील मर्यादा कायम ठेवेल, ज्यासाठी EPA विशेषतः मजबूत पुराव्यांचा आधार असल्याचे सांगते. दुसरा मार्ग आणखी चार संयुगांना नव्या पुनरावलोकन प्रक्रियेत पाठवेल, म्हणजे त्या रसायनांसाठीची विद्यमान मानके काढून टाकली जातील आणि नंतर पर्यायी नियम येतील.

ही रचना महत्त्वाची आहे, कारण युटिलिटीज, राज्य नियामक आणि रहिवासी सध्याच्या नियमांनुसार तयारी करत आहेत. प्रक्रिया रीसेट केल्याने वेळापत्रक आणि व्याप्ती दोन्ही बाबतींत अनिश्चितता निर्माण होते. पाणी पुरवठादारांसाठी यामुळे तातडीच्या अनुपालनाचा दबाव काहीसा कमी होऊ शकतो. मात्र दूषिततेबाबत चिंतित समुदायांसाठी, अंमलात येणाऱ्या संरक्षणांसाठी अधिक प्रतीक्षा करावी लागण्याची शक्यता वाढते.

पुरवलेल्या स्रोत मजकुरानुसार, EPA ने ही बदललेली दिशा रसायने निरुपद्रवी आहेत असा निष्कर्ष म्हणून नव्हे, तर कायदेशीर आणि प्रक्रियात्मक दुरुस्ती म्हणून मांडली आहे. झेल्डिन यांनी सांगितले की त्या चार संयुगांसाठी कडक मानके अजूनही आवश्यक ठरू शकतात, कदाचित पूर्वीपेक्षाही कडक. पण प्रक्रिया पुन्हा सुरू केल्याने, आत्तासाठी ती मानके लागू राहणार नाहीत.

आरोग्य समर्थक का सावध झाले आहेत

पर्यावरणीय आणि सार्वजनिक आरोग्य संस्थांनी लगेच टीका केली. त्यांची चिंता केवळ अंतिम मानकांबद्दल नाही, तर मधल्या कालावधीबद्दलही आहे. संरक्षणे मागे घेतली गेली किंवा विलंबित झाली, तर प्रभावित भागातील लोक फेडरल प्रक्रिया पुन्हा सुरू असताना दूषित पाणी पित राहू शकतात.

PFAS संपर्काच्या स्वरूपामुळे ही चिंता अधिक तीव्र होते. हे रसायने जलप्रणाली आणि पर्यावरणात टिकून राहू शकतात, त्यामुळे विलंबालाही किंमत मोजावी लागते, असा टीकाकारांचा युक्तिवाद आहे. पुरवलेल्या स्रोत मजकुरात नमूद केले आहे की विरोधकांच्या मते हा प्रस्ताव स्वच्छ आणि अंमलबजावणीयोग्य नियमांवर अवलंबून असलेल्या सार्वजनिक विश्वासाच्या क्षणी सुरक्षित पिण्याच्या पाण्याच्या संरक्षणांना कमकुवत करतो.

हा विरोध राजकीयदृष्ट्याही लक्षवेधी दिसतो. स्रोत मजकुरानुसार, टीका केवळ पर्यावरणीय गटांकडूनच नाही, तर Make America Healthy Again चळवळींकडूनही आली. यावरून PFAS नियमन हे आता केवळ पर्यावरणीय अनुपालनाच्या चर्चेपुरते मर्यादित न राहता व्यापक सार्वजनिक आरोग्य मुद्दा बनत असल्याचे सूचित होते.

युटिलिटींना वेळ मिळू शकतो, पण अनिश्चितता कायम आहे

पाणी युटिलिटीजवर वेगळ्या प्रकारचा दबाव आहे. उपचार प्रणाली बसवणे, पायाभूत सुविधा सुधारित करणे आणि कडक मुदती पूर्ण करणे खर्चिक आणि कार्यान्वयनाच्या दृष्टीने कठीण ठरू शकते. PFOS आणि PFOA साठी अधिक वेळ आणि इतर PFAS संयुगांसाठी प्रक्रिया रीसेट केल्याने पुरवठादारांना नियोजन, वित्तपुरवठा आणि गुंतवणुकीच्या टप्प्यांचे अधिक चांगले व्यवस्थापन करता येऊ शकते.

मात्र मंदावलेले वेळापत्रक मूळ समस्या दूर करत नाही. नवीन EPA पुनरावलोकनानंतर भविष्यातील मानके, कदाचित अधिक कडक मानकेही, येण्याची शक्यता कायम आहे. त्या अर्थाने, हा प्रस्ताव अल्पकालीन दबाव कमी करतो, पण दीर्घकालीन अनिश्चितता वाढवतो.

ही अनिश्चितता केवळ युटिलिटीजपुरती मर्यादित नाही. राज्ये आपली स्वतःची नियामक धोरणे समायोजित करू शकतात. उत्पादक आणि औद्योगिक वापरकर्त्यांना बदलत्या अनुपालन परिस्थितीचा सामना करावा लागू शकतो. दूषितता मागोवा घेणाऱ्या समुदायांना त्यांच्या स्थानिक प्रणालींसाठी फेडरल कायदा काय अपेक्षित ठेवेल याबाबत स्पष्टता मिळण्यासाठी अधिक प्रतीक्षा करावी लागू शकते.

तत्काळ परिणामांसह धोरणात्मक रीसेट

EPA चा प्रस्ताव अजून अंतिम झालेला नाही, पण त्याने PFAS भोवतीची राजकीय आणि नियामक परिस्थिती त्वरित बदलली आहे. ठरलेली फेडरल चौकट नसून, देश पुन्हा अशा वादग्रस्त टप्प्यात आला आहे जिथे मानके, वेळापत्रके आणि अंमलबजावणी सगळेच चर्चेत आहेत.

संस्था दोन भूमिकांमध्ये फरक दाखवण्याचा प्रयत्न करत आहे: PFAS हे गंभीर प्रदूषक आहेत हे मान्य करणे, पण आधीची नियमप्रक्रिया पुन्हा करणे गरजेचे आहे असे म्हणणे. हा फरक पुढे काय होते यावर अवलंबून राहील. पटकन आलेला आणि मजबूत संरक्षणे टिकवणारा पुनर्लिखित नियम EPA च्या दाव्याला पाठबळ देईल. लांब विलंब किंवा कमकुवत मर्यादा आल्या, तर ही मागे घेण्याची कृती प्रत्यक्षात माघारच असल्याचा युक्तिवाद मजबूत होईल.

सध्या तरी हा प्रस्ताव एक गोष्ट स्पष्ट करतो: PFAS वरील वाद अंमलबजावणीपासून पुन्हा नियमप्रक्रियेकडे वळवला जात आहे. याचा अर्थ पुढील टप्पा अभियांत्रिकी आणि अनुपालनापेक्षा प्रक्रिया, पुरावे, आणि सार्वजनिक आरोग्य संरक्षण प्रत्यक्षात कसे दिसावे यावरील स्पर्धात्मक दाव्यांनी अधिक ठरेल.

हा लेख Medical Xpress च्या वृत्तांवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.