कार्यक्षेत्रातील एआयबाबतचा उत्साह वर्ग, भूमिका आणि लोकसंख्यात्मक रेषांवर विभागला जात आहे

कृत्रिम बुद्धिमत्ता दैनंदिन कामात अधिक खोलवर मिसळत असताना, कर्मचाऱ्यांच्या भावना व्यवस्थापनाच्या भाषेच्या विरुद्ध दिशेने जात असल्याचे दिसते. The Decoder ने उद्धृत केलेल्या Glassdoor-आधारित विश्लेषणानुसार, 2019 पासून अमेरिकेतील कर्मचाऱ्यांमध्ये एआयबद्दलची सकारात्मक भावना तीव्रपणे घटली आहे, तर नकारात्मक टिप्पणी त्याहून अधिक वाढली आहे.

हा बदल केवळ यासाठी महत्त्वाचा नाही की 2026 मध्येही एआय हा प्रमुख व्यावसायिक कथानकांपैकी एक आहे, तर डेटा दर्शवतो की कर्मचाऱ्यांना हे तंत्रज्ञान कसे अनुभवायला मिळते यात दरी वाढत आहे. नेते आणि काही तांत्रिक भूमिका अजूनही एआयचे सकारात्मक वर्णन करतात. पण अनेक आघाडीवरील आणि प्रशासकीय कर्मचारी तसे करत नाहीत. परिणामी, श्रमिक भावनेत अशी फूट पडत आहे जी फक्त साधनांबद्दल नव्हे, तर अंमलबजावणी आणि सत्तासंबंधांबद्दलही बरेच काही सांगते.

स्रोत मजकुरानुसार, कर्मचारी पुनरावलोकनांमधील एआयबाबतची सकारात्मक भावना 2019 मध्ये 81% वरून 2026 च्या मध्यापर्यंत 43% वर आली. त्याच काळात नकारात्मक टिप्पण्या 53% पर्यंत वाढल्या. एआय उल्लेखही जोरात वाढले; “AI,” “LLM,” “GPT,” “Artificial Intelligence,” किंवा “OpenAI” असे शब्द असलेल्या पुनरावलोकनांचे प्रमाण 2019 मध्ये 0.2% पेक्षा कमी होते, ते मे 2026 पर्यंत 2.3% पेक्षा जास्त झाले. फक्त मे 2025 ते मे 2026 या कालावधीत एआय उल्लेख 240% वाढले.

अधिक चर्चा, कमी सद्भावना

ही जोड महत्त्वाची आहे. कर्मचारी एआयबद्दल जास्त बोलत आहेत कारण ते फॅशनेबल आहे म्हणून नाही. ते त्याबद्दल अधिक बोलत आहेत कारण ते व्यवसायांमध्ये, व्यवस्थापन प्रक्रियांमध्ये, आणि दैनंदिन कार्यप्रवाहांमध्ये दिसू लागले आहे. आणि संपर्क वाढत चालला तसा या चर्चांचा सूर अधिकच खराब होत असल्याचे दिसते.

स्रोत मजकूर सूचित करतो की कसाई किंवा इलेक्ट्रिशियनसारख्या अत्यल्प एआय संपर्क असलेल्या नोकऱ्या या विषयाचा क्वचितच उल्लेख करतात. पण एखाद्या व्यवसायात मध्यम प्रमाणात एआय संपर्क आला की, काम अत्यंत स्वयंचलित होण्याजोगे मानले जाते की नाही याची पर्वा न करता, विविध भूमिकांमध्ये टिप्पणी दिसू लागते. याचा अर्थ कार्यस्थळी व्यापक परिणाम आहे: एआय हे केवळ सॉफ्टवेअर फीचर न राहता व्यवस्थापन आणि प्रक्रिया विषयक मुद्दा बनत आहे.

या विश्लेषणात सकारात्मक अनुभव दोनच नमुन्यांमध्ये केंद्रित असल्याचेही दिसते. पहिला म्हणजे, स्रोत मजकुरात “AI winners” म्हणून वर्णन केलेल्या एआयच्या वाढीचा थेट फायदा मिळणाऱ्या कंपन्यांतील कर्मचारी. दुसरा म्हणजे, ज्यांना एआय पुनरावृत्तीची कामे कमी करून अधिक स्वायत्तता किंवा कार्यक्षमता देतो असे वाटते असे कर्मचारी. या परिस्थितींपलीकडे, असमाधान निर्माण करणे उत्साह निर्माण करण्यापेक्षा अधिक सोपे दिसते.

Glassdoor reviews from June 2025 through May 2026 show that leadership roles rate AI with the highest positive sentiment. | Image: Glassdoor
जून 2025 ते मे 2026 दरम्यानच्या Glassdoor पुनरावलोकनांमध्ये नेतृत्वाच्या भूमिका एआयला सर्वाधिक सकारात्मक भावनेने रेट करतात, असे दिसते. | Image: Glassdoor

व्यवस्थापक आणि कार्यकारी कर्मचारी वेगळे एआय पाहतात

या निष्कर्षांमधील सर्वात तीव्र फूट संस्थात्मक आहे. विशेषतः जून 2025 ते मे 2026 मधील पुनरावलोकनांमध्ये नेतृत्वाच्या भूमिका एआयबाबत सर्वाधिक सकारात्मक असल्याचे वर्णन केले आहे. कार्यकारी अधिकारी हा एकूणच सर्वाधिक आशावादी गट म्हणून ओळखला जातो. याउलट, अनेक कर्मचारी गटांमध्ये प्रचंड नकारात्मक भावना दिसून येते.

इन्शुरन्स क्लेम्सचे कर्मचारी सर्वात कठोर टीकाकारांमध्ये मोडतात, आणि त्यांच्या टिप्पण्या जवळजवळ पूर्णपणे नकारात्मक असल्याचे स्रोत मजकूर सांगतो. व्यवस्थापन बग्गी साधने कामाच्या प्रवाहात जबरदस्तीने ढकलत आहे, अशी त्यांची नेहमीची तक्रार आहे. लेखक, अकाउंटंट, आणि ग्राहक सेवा प्रतिनिधीही प्रबळपणे टीकात्मक आहेत, काही ठिकाणी सुमारे चार विरुद्ध एक इतक्या प्रमाणात.

तंत्रज्ञान क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांमध्येही फूट एकसारखी नाही. सॉफ्टवेअर आर्किटेक्ट्स कोणत्याही अन्य भूमिकेपेक्षा जास्त एआयचा उल्लेख करतात आणि तरीही त्याचे मूल्यमापन सकारात्मकच करतात. सॉफ्टवेअर इंजिनिअर्स, ज्यांचे काम थेट कोड लिहिणे आणि तपासणे याच्याशी संबंधित आहे, ते अधिक संशयी असल्याचे सांगितले जाते; त्यांच्या एआय-संबंधित टिप्पण्यांपैकी 57% नकारात्मक दिशेने आहेत.

हा फरक अर्थपूर्ण आहे. अंमलबजावणीच्या सर्वात जवळ असलेल्या कर्मचाऱ्यांना उत्पादनाच्या वचनबद्धते आणि कार्यान्वयनातील वास्तव यातील तफावत अधिक स्पष्टपणे दिसू शकते. त्याच वेळी, वरिष्ठ निर्णयकर्ते एआयचे मूल्यमापन दैनंदिन अडथळ्यांपेक्षा धोरण, गुंतवणूकदारांच्या अपेक्षा किंवा उत्पादकतेच्या क्षमतेच्या पातळीवर करत असतील.

लोकसंख्यात्मक इशारा

स्रोत मजकूर तरुण महिलांमध्ये ठळक लोकसंख्यात्मक फरकही दर्शवतो. त्यात म्हटले आहे की Gen Z महिलांकडून आलेल्या एआय-संबंधित टिप्पण्यांपैकी फक्त 21% सकारात्मक आहेत, ज्यामुळे त्या विश्लेषणातील सर्वाधिक संशयी गट ठरतात. हा एक ठळक संकेत आहे, कारण तंत्रज्ञानातील व्यत्ययामुळे चिंतेत असलेल्या वृद्ध कर्मचाऱ्यांपुरती निराशा मर्यादित नाही, हे त्यातून दिसते. जनरेटिव्ह एआयच्या उभारणीच्या काळात कामगार बाजारात प्रवेश केलेल्या कर्मचाऱ्यांमध्येही सर्वात तीव्र संशय दिसून येत आहे.

Insurance claims workers and journalists are the most critical of AI, with up to 98 percent and 81 percent negative sentiment, despite having different AI exposure scores. | Image: Glassdoor
इन्शुरन्स क्लेम्सचे कर्मचारी आणि पत्रकार हे एआयबाबत सर्वाधिक टीकात्मक आहेत; त्यांच्या एआय संपर्क गुणांमध्ये फरक असूनही, नकारात्मक भावना अनुक्रमे 98 टक्के आणि 81 टक्क्यांपर्यंत आहे. | Image: Glassdoor

दिलेल्या मजकुरात संपूर्ण कारणमीमांसा नाही, पण एक व्यापक निष्कर्ष दुर्लक्षित करणे कठीण आहे: कार्यस्थळी एआयचा अनुभव समानरीत्या वाटला जात नाही. भूमिका, दर्जा आणि लोकसंख्यात्मक स्थान यावरून एखादा कर्मचारी एआयला उपयुक्त सहाय्यक, तणावाचा स्रोत, किंवा वरून लादलेली, नीट न चालणारी प्रणाली म्हणून पाहतो का, हे ठरते असे दिसते.

कंपन्यांसाठी यामुळे संभाषण बदलले पाहिजे. कर्मचाऱ्यांनी एआयबद्दल ऐकले आहे का किंवा नेतृत्व संघांना ते तैनात करायचे आहे का, हा आता मुख्य प्रश्न नाही. संस्थांनी ते अशा प्रकारे अंमलात आणता येईल का, की जे कर्मचाऱ्यांना सक्षम, न्याय्य आणि खरोखर उपयुक्त वाटेल, हा खरा प्रश्न आहे.

तंत्रज्ञानकथा जितकी, तितकीच व्यवस्थापन समस्या

या विश्लेषणातील सर्वात महत्त्वाचा धडा असा असू शकतो की कर्मचारी विरोध हा साध्या ऑटोमेशन-भीतीपुरता मर्यादित नाही. स्रोत मजकूर स्पष्टपणे सांगतो की तक्रारी नोकरी गमावण्याच्या भीतीपलीकडे जातात. कर्मचारी बग्गी साधने, वरून लादलेले आदेश, आणि घर्षण कमी करण्याऐवजी ते वाढवणाऱ्या अंमलबजावणीमुळे त्रस्त दिसतात.

यामुळे एंटरप्राइझ एआय स्वीकारातील सर्वात सामान्य कथानकांपैकी एकावर दबाव येतो: विरोध मुख्यतः अपरिचय किंवा बदलाच्या भीतीचे प्रतिबिंब आहे, ही समज. वापर वाढत राहिल्यावर भावना घसरतच राहिली, तर कंपन्यांना कमी सोयीस्कर स्पष्टीकरणाला सामोरे जावे लागू शकते. काही अंमलबजावण्या प्रत्यक्ष कार्यस्थळी खर्च निर्माण करत असतील, जे कार्यकारी डॅशबोर्डवर दिसण्याच्या फार आधीच कर्मचाऱ्यांना जाणवू लागतात.

डेटामध्ये अधिक सकारात्मक मार्गासाठी अजूनही जागा आहे. एआय पुनरावृत्तीचे काम कमी करत असेल, किंवा कर्मचारी अशा कंपन्यांमध्ये असतील ज्यांना या बूमचा ठोस फायदा होत असेल, तर ते चांगला प्रतिसाद देतात. पण समाधानाकडे नेणाऱ्या त्या वाटा, निराशेकडे नेणाऱ्या अनेक वाटांच्या तुलनेत अरुंद वाटतात.

सार्वत्रिक उत्पादकता स्तर म्हणून विकल्या गेलेल्या तंत्रज्ञानासाठी ही असमानता महत्त्वाची आहे. एंटरप्राइझ एआयचा पुढचा टप्पा मोठ्या मॉडेल्सपेक्षा अधिक प्रमाणात यावर अवलंबून असू शकतो की कंपन्या व्यवस्थापनाला वाटते ते एआय आणि कर्मचाऱ्यांच्या मते प्रत्यक्षात केलेले एआय यांच्यातील विश्वासाची दरी भरून काढू शकतात का.

  • अमेरिकेतील कर्मचाऱ्यांच्या पुनरावलोकनांमध्ये एआयबाबतची सकारात्मक भावना 2019 मधील 81% वरून 2026 च्या मध्यापर्यंत 43% झाली.
  • एआयबाबतच्या नकारात्मक टिप्पण्या 53% पर्यंत वाढल्या, तर पुनरावलोकनांमधील एआय उल्लेख झपाट्याने वाढले.
  • कार्यकारी अधिकारी आणि व्यवस्थापक अजूनही सर्वाधिक आशावादी गट आहेत.
  • इन्शुरन्स क्लेम्सचे कर्मचारी, लेखक, अकाउंटंट, आणि ग्राहक सेवा कर्मचारी सर्वाधिक टीकात्मक गटांमध्ये आहेत.

हा लेख The Decoder च्या वृत्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.

Originally published on the-decoder.com