एका क्रांतिकारी मिनिवॅन आकारासोबत एक अगदी प्रत्यक्ष धोका देखील आला होता
1990 च्या दशकातील General Motors च्या वेज-आकाराच्या मिनिवॅन आजही लक्षात राहतात, कारण त्यांची स्टाइलिंग त्यांनी मागे टाकण्याचा प्रयत्न केलेल्या अधिक बॉक्सी कुटुंबीय गाड्यांपेक्षा खूप वेगळी दिसत होती. पण Chevrolet Lumina APV, Pontiac Trans Sport, आणि Oldsmobile Silhouette यांना उठून दिसायला लावणारी तीच स्टाइलिंग निवड एका विलक्षण वैयक्तिक समस्येलाही कारणीभूत ठरली: काही मालकांना आत चढताना पुढच्या दाराच्या वरच्या कडेला डोके आपटू शकत असे.
दिलेल्या स्रोत मजकुरानुसार, GM च्या पुढच्या दाराची रचना छताच्या रेषेपर्यंत वर गेलेली होती आणि त्या उंचीला मागे झुकलेल्या आकाराची जोड होती. परिणामी, दार उघडण्याच्या रचनेत फ्रेमचा काही भाग अनेक लोकांसाठी चेहऱ्याच्या उंचीवर येत होता. मागे वळून पाहिल्यावर हा दोष जवळजवळ विनोदी वाटू शकतो, पण तो हेही दाखवतो की आक्रमक स्टाइलिंग वाहनाच्या मूलभूत एर्गोनॉमिक्सला कसे बाधू शकते.
धोका आधीच असताना इशारा आला
सर्वात लक्षवेधी गोष्ट म्हणजे दार माणसांना धडकू शकत होते एवढेच नाही. GM ने त्यावर कशी प्रतिक्रिया दिली ही आहे. स्रोतामध्ये वर्णन केलेल्या क्षणी आकार बदलण्याऐवजी, लेखात दाखवलेला उपाय म्हणजे एक चेतावणी स्टिकर, ज्याचा भाग क्रमांक 10186057 असा दिला आहे. दार उघडताच तो स्टिकर दिसत असे, आणि त्यामुळे प्रवाशांना प्रत्यक्षात आठवण होत असे की दार स्वतःच एक धोका ठरू शकते.
अशा प्रकारचा उपाय त्या काळाशी संबंधित आहे, जेव्हा उत्पादक कधीकधी विचित्र मानवी-घटक समस्यांना डिझाइनमधून दूर करण्याऐवजी लेबल लावून हाताळण्यासारखे समजत. चेतावणी लेबल जबाबदारी कमी करू शकते आणि जागरूकता वाढवू शकते, पण ते मूळ परस्परक्रिया बदलत नाही. या प्रकरणात, इशारा दिसण्याआधीच वापरकर्त्याला त्या धोकादायक भूमितीला सामोरे जावे लागत होते.
ही रचना मुळात का तयार झाली
स्रोत मजकूर या व्हॅन्सना मिनिवॅन बाजाराच्या व्यापक इतिहासात बसवतो. Chrysler च्या सुरुवातीच्या Caravan आणि Voyager यांनी फ्रंट-इंजिन, फ्रंट-ड्राइव्ह मिनिवॅनचा आराखडा व्यावसायिक यशस्वी ठरवला, आणि प्रतिस्पर्ध्यांना त्यांना मागे टाकणे कठीण गेले. GM ने सावध अनुकरण न करता, दृश्यदृष्ट्या भविष्यवादी काहीतरी देऊन उत्तर दिले. या व्हॅन्समध्ये मोठ्या काचेच्या पट्ट्या, तीव्र उतार असलेली विंडशील्ड, त्रिकोणी पुढील क्वार्टर विंडो, आणि एक नाट्यमय साइड प्रोफाइल होते, ज्यामुळे त्यांची ओळख साध्या कुटुंबीय वाहतुकीपलीकडे गेली.
तो जुगार वाहनांना लक्षात राहण्याजोगे बनवणारा ठरला. पण त्याच वेळी हेही दाखवले की एखादे ग्राहक उत्पादन दृश्य वेगळेपणावर यश मिळवू शकते, पण दैनंदिन वापरात तडजोडी लादू शकते. मिनिवॅन हे मुख्यतः पुनरावृत्तीचे साधन आहे: मुलांना बसवणे, पावसात आत चढणे, अरुंद पार्किंगमध्ये उतरणे, आणि दुसऱ्या दिवशी पुन्हा तेच करणे. या हालचालींमध्ये अडथळा आणणारी कोणतीही रचना वारंवार जाणवते.
ऑटोमोटिव्ह एर्गोनॉमिक्स अनेकदा अपयश येईपर्यंत अदृश्यच राहतात
अशा कथा सतत फिरत राहण्याचे एक कारण म्हणजे त्या वाहन रचनेतील लपलेला थर उघड करतात. खरेदीदार साधारणपणे हॉर्सपॉवर, इंधन कार्यक्षमता, सामानाची जागा, आणि स्टाइलिंग याकडे लक्ष देतात. दारातून जाताना कपाळाचा मार्ग कसा असेल याचा विचार ते क्वचितच करतात. पण हेच सामान्य परस्परसंवाद कार सहज वाटते, अवघड वाटते, की असुरक्षित वाटते हे ठरवू शकतात.
दिलेल्या मजकुरात ही समस्या जिवंत शब्दांत वर्णन केली आहे: खराब हवामानात घाईघाईने वाहनात चढणारा थकलेला पालक स्वच्छ उघडण्याऐवजी कठीण कडेला सहज धडकू शकतो. ही प्रतिमा उपयुक्त आहे, कारण ती व्यावहारिक रचनेची खरी कसोटी पकडते. कौटुंबिक वाहने आदर्श शोरूम परिस्थितीत तपासली जात नाहीत. त्यांचे मूल्यमापन घाई, लक्ष विचलित होणे, आणि अपूर्ण क्षणांमध्ये केले जाते.
मिनिवॅन इतिहासातील एका वेगळ्या अध्यायातून मिळालेला लक्षात राहणारा धडा
GM च्या तथाकथित Dustbuster व्हॅन्स अजूनही लक्षात राहतात, कारण त्या अशा सेगमेंटमध्ये धाडसी दिसत होत्या ज्यात साधारणतः सावधपणा जास्त मानला जातो. त्या दृश्य महत्त्वाकांक्षेला काही श्रेय द्यावे लागेल. पण डोक्याच्या उंचीवरील दाराची चौकट हा अशा कायमस्वरूपी उदाहरणांपैकी एक ठरला आहे, जिथे उत्पादन निर्णयाने नावीन्य फार पुढे नेले. टाळता येण्याजोग्या डिझाइन समस्येला ऑटोमोटिव्ह लोककथेतला भाग बनवून चेतावणी स्टिकरने तो वारसा अधिक ठळक केला.
आधुनिक उत्पादकांसाठी धडा सोपा आहे. वेगळे रूप वाहनाला उठाव देऊ शकते, पण ते मूलभूत मानवी वापराच्या खर्चावर नसावे. जर कौटुंबिक व्हॅनमध्ये प्रवेश करण्याचा मार्ग इतका आश्चर्यकारक असेल की फॅक्टरी चेतावणी लेबलची गरज भासेल, तर डिझाइनने आधीच चुकीच्या प्रकारचे नाविन्य दिले आहे.
मुख्य मुद्दे
- GM च्या 1990 च्या दशकातील Lumina APV, Trans Sport, आणि Silhouette मध्ये मागे झुकलेली पुढच्या दाराची रचना होती, ज्यामुळे वरची चौकट चेहऱ्याच्या उंचीवर येऊ शकत होती.
- स्रोत मजकुरानुसार GM ने या समस्येवर 10186057 या भाग क्रमांकाच्या चेतावणी स्टिकरने उपाय केला.
- ही घटना दाखवते की उठावदार स्टाइलिंग व्यावहारिक वाहनांमध्ये दैनंदिन एर्गोनॉमिक्सशी कशी टक्कर घेऊ शकते.
हा लेख Jalopnik च्या वार्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.
Originally published on jalopnik.com


