Curiosity ने मंगळावर सेंद्रिय अणूंचा अधिक समृद्ध संच शोधला

Gale Crater मधून मिळालेल्या नव्या रसायनांनी मंगळाच्या राहण्यायोग्यतेची कहाणी अधिक स्पष्ट केली

NASA च्या Curiosity rover ने मंगळावर आतापर्यंत नोंदवलेल्या सर्वात विविध organic molecules चा संच शोधला आहे. त्यामुळे planetary science मधील एका मुख्य प्रश्नात नवे तपशील जोडले गेले आहेत: लाल ग्रहाने कधी काळी जीवनाला आधार देऊ शकतील अशा परिस्थिती दिल्या होत्या का, आणि त्या प्राचीन वातावरणाचे अवशेष आजही त्याच्या खडकांमध्ये सुरक्षित राहू शकतात का.

ही निष्कर्षे Gale Crater मधील Mary Anning 3 या clay-bearing sandstone target वर Curiosity ने केलेल्या विश्लेषणातून आली आहेत. Sample Analysis at Mars, म्हणजे SAM, instrument suite वापरून rover ने 21 organic compounds ओळखले. त्यापैकी सात molecules यापूर्वी मंगळावर कधीच सापडले नव्हते. हा शोध तिथे कधी जीवसृष्टी होती हे सिद्ध करत नाही, पण प्राचीन Martian environments chemical signatures टिकवून ठेवू शकतात, हे अधिक ठोसपणे दाखवतो; भविष्यातील missions त्यांचा आणखी जवळून अभ्यास करू शकतील.

Organic का महत्त्वाचे आहेत, आणि ते जीव नसतात का

Organic molecules म्हणजे carbon-containing compounds, जे biological आणि non-biological, दोन्ही प्रक्रियांमधून तयार होऊ शकतात. हा फरक महत्त्वाचा आहे. मंगळावर organics सापडणे म्हणजेच भूतकाळात जीवसृष्टी होती, असा थेट पुरावा होत नाही. भूगर्भीय अभिक्रिया देखील ती तयार करू शकतात, आणि उपलब्ध source material स्पष्टपणे सांगते की Curiosity ने शोधलेल्या molecules चा biological की geological उगम आहे, हे सध्या ठरवता येत नाही.

तरीही हा परिणाम महत्त्वाचा आहे. नव्या detection चे मूल्य preservation बद्दल काय सांगते, यात आहे. जर मंगळ प्राचीन खडकांमध्ये chemically varied organics टिकवून ठेवू शकत असेल, तर तिथे कधी तयार झाल्यास अधिक गुंतागुंतीच्या biosignatures-नाही तो संरक्षित करू शकतो. दुसऱ्या शब्दांत, Curiosity ने मंगळावरील जीवनाचा प्रश्न सोडवलेला नाही; पण वैज्ञानिक ज्या archive चा शोध घेत आहेत तो खरा आणि वैज्ञानिकदृष्ट्या उपयुक्त आहे, हे त्याने दाखवले आहे.

Mary Anning 3 नमुना आणि SAM चा wet chemistry फायदा

source material Curiosity च्या 2020 drilling campaign कडे निर्देश करते, ज्यात Mary Anning 3 खडकात ड्रिल करण्यात आले. हा खडक Mount Sharp च्या clay-rich भागात आहे, ज्याचा संबंध प्राचीन सरोवरे आणि प्रवाहांशी आहे. हा संदर्भ महत्त्वाचा आहे. Clay-bearing rocks astrobiology मध्ये अनेकदा मजबूत target मानले जातात, कारण ते दीर्घ काळ organic material अडकवून आणि जपून ठेवू शकतात. Gale Crater मधील संबंधित खडक सुमारे 3.5 अब्ज वर्षे जुने आहेत, म्हणजे मंगळ अधिक उष्ण, अधिक ओला आणि भूगर्भीयदृष्ट्या अधिक सक्रिय होता, त्या काळातील.

rover ची onboard laboratory SAM, खडक आणि वातावरणीय sample दोन्हींचे विश्लेषण करण्यासाठी बनवली आहे, आणि त्यात wet chemistry experiments साठी मर्यादित cups राखीव आहेत. या प्रकरणात, त्यापैकी एका cup चा वापर compounds चा अधिक विस्तृत संच उघड करण्यासाठी करण्यात आला. दिलेल्या मजकुरानुसार, निकाल एक लक्षणीय वैविध्यपूर्ण organic inventory होता, ज्यात RNA आणि DNA चा precursor म्हणून वर्णन केलेले एक molecule देखील होते.

हा शेवटचा तपशील लक्ष वेधून घेईल, पण त्याकडे काळजीपूर्वक पाहायला हवे. precursor molecule म्हणजे मंगळावर कधी RNA किंवा DNA होते, याचा पुरावा नाही. त्याऐवजी, prebiotic relevance असलेली chemistry प्राचीन Martian rocks मध्ये आढळू शकते, याचे आणखी एक संकेत म्हणून ते समजणे योग्य आहे. महत्त्व contextual आहे, sensational नाही: मंगळाने पूर्वीच्या detections पेक्षा अधिक व्यापक chemical toolkit जपून ठेवला आहे.

मंगळाच्या शोधासाठी हे काय बदलते

ही शोधमोहीम वर्षानुवर्षे तयार होत असलेल्या प्रवृत्तीला अधिक बळ देते. मंगळ आता फक्त कोरडा, रसायनशून्य जग म्हणून पाहिला जात नाही, जिथे organics टिकणे फार कठीण असेल. उलट, प्रत्येक चांगल्या प्रकारे समर्थित preserved carbon chemistry detection मुळे हा ग्रह असा वाटतो की जिथे प्राचीन पर्यावरणीय नोंदी अजूनही परत मिळवता येऊ शकतील. हे सध्याच्या rover science आणि भविष्यातील sample-return ambitions दोन्हीसाठी महत्त्वाचे आहे, कारण सर्वात मौल्यवान नमुने तेच असतात जे habitability clues आणि preservation potential दोन्ही देण्याचे आश्वासन देतात.

Curiosity चा शोध site selection चे महत्त्वही अधोरेखित करतो. Gale Crater मधील clay-bearing units mission च्या दीर्घ traverse ला योग्य ठरवत राहतात, कारण ते environmental history आणि preservation conditions यांना जोडतात. जर काही mineral settings मध्ये organics उत्तम टिकत असतील, तर ते केवळ discovery headline साठी नव्हे, तर strategy साठीही मुख्य target ठरतात. शोध आता मंगळाने आपली उत्तम नोंद कुठे ठेवली, यावर अधिक केंद्रित झाला आहे; फक्त ग्रहावर कुठेतरी रंजक chemistry होती का, यावर नाही.

सावधानता अजूनही का गरजेची आहे

Planetary science ने वारंवार दाखवले आहे की मंगळ certainty आधी excitement निर्माण करू शकतो. नवे परिणाम प्रभावी आहेत कारण ते measured आणि specific आहेत. संशोधक fossilized life चा दावा करत नाहीत, किंवा या compounds ना uniquely biological म्हणून मांडत नाहीत. ते एक संकुचित, पण कदाचित अधिक टिकाऊ, गोष्ट सांगत आहेत: Gale Crater मधील प्राचीन Martian rock मध्ये organic molecules चा विस्तृत संच आहे, आणि त्या preservation क्षमतेमुळे past biosignatures शोधण्यात मंगळाचे वैज्ञानिक मूल्य वाढते.

ही सावधानी कमजोरी नाही, ताकद आहे. काळजीपूर्वक मिळालेला परिणाम टिकण्याची शक्यता जास्त असते. या प्रकरणात, हा शोध मंगळाची दीर्घकालीन कहाणी अधिक रोचक बनवतो कारण तो एक महत्त्वाचा uncertainty कमी करतो. जीवशास्त्र अजून सिद्ध झालेले नसले तरी, मंगळ असा ग्रह दिसतो की जिथे future missions अधिक शक्तिशाली instruments घेऊन, आणि शक्य असल्यास पृथ्वीवरील laboratories मध्ये, तपासू इच्छितील अशी chemistry साठवून ठेवता येते.

म्हणून Curiosity चा शोध अंतिम उत्तर नाही, तर एक सुधारित roadmap आहे. काही Martian rocks ने प्राचीन chemistry skeptics ने गृहित धरल्यापेक्षा चांगल्या प्रकारे जपून ठेवली, हे तो वैज्ञानिकांना सांगतो. radiation, oxidation, आणि अब्जावधी वर्षांच्या पर्यावरणीय बदलांना सामोरे गेलेल्या ग्रहासाठी हा काही लहान परिणाम नाही.

• Curiosity ने Gale Crater मधील माती असलेल्या Martian sandstone sample मध्ये 21 organic compounds ओळखले.
• ओळखलेल्या 7 molecules यापूर्वी मंगळावर कधीही सापडल्या नव्हत्या.
• हा परिणाम मंगळावर जीवन होते, हे सिद्ध करत नाही; पण ग्रह महत्त्वाची biosignatures जपून ठेवू शकतो, हे दाखवतो.

हा लेख Universe Today च्या रिपोर्टिंगवर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.