विश्वविज्ञानातील एक दीर्घकालीन समस्या अजूनही सुटलेली नाही
आधुनिक विश्वविज्ञानातील सर्वांत टिकून राहिलेल्या तणावांपैकी एकाने आणखी एक मोठी चाचणीही पार केली आहे. Live Science ने अधोरेखित केलेल्या नव्या अहवालानुसार, संशोधकांनी अनेक दशकांचा डेटा एकत्र करून आतापर्यंतचा सर्वांत व्यापक dataset तयार केला आहे, आणि तरीही विश्व किती वेगाने विस्तारत आहे याच्या स्पर्धात्मक मापनांमध्ये ताळमेळ बसलेला नाही.
हा मुद्दा प्रामुख्याने cosmic distance ladder आणि Hubble constant मोजण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या इतर पद्धतींच्या संदर्भात मांडला जातो. Hubble constant ही विश्वाच्या विस्ताराचा वेग दर्शवणारी किंमत आहे. सिद्धांततः, वेगवेगळ्या मापन रणनीती standard cosmological model च्या चौकटीत एकाच उत्तराकडे पोहोचायला हव्यात. प्रत्यक्षात तसे झालेले नाही. हा वाद क्षेत्रातील सर्वात परिभाषित कोड्यांपैकी एक बनला आहे.
नवीन अभ्यासाने हा ताण सोडवलेला दिसत नाही. उलट, सध्याच्या चित्रात काहीतरी कमी आहे ही कल्पना तो अधिक बळकट करतो, असे अहवालात म्हटले आहे. हा निष्कर्ष महत्त्वाचा आहे, कारण ही तफावत फक्त सांख्यिकीय योगायोग किंवा मर्यादित डेटाचा परिणाम असू शकते, या शक्यतेपलीकडे चर्चा नेतो.
ही विसंगती का महत्त्वाची आहे
पणाला केवळ एक संख्या नाही. जर विश्वाचा विस्ताराचा वेग वेगवेगळ्या observational routes मधून सातत्याने काढता येत नसेल, तर एक किंवा अधिक मापनांमध्ये लक्षात न आलेली समस्या आहे, किंवा cosmology चे standard model एखाद्या महत्त्वाच्या अर्थाने अपूर्ण आहे.
दिलेल्या लेखाच्या मजकुरात याला “central crisis in cosmology” असे म्हटले आहे, आणि हे framing हा विषय इतका लक्ष वेधून घेतो याचे कारण स्पष्ट करते. cosmology प्रारंभिक विश्वभौतिकी, मोठ्या प्रमाणातील संरचना, आणि जवळच्या निरीक्षणांना एकसंध कथेत जोडण्यावर अवलंबून आहे. जेव्हा ते भाग जुळेनासे होतात, तेव्हा दबाव एकाच उपक्षेत्रावर नाही, तर संपूर्ण चौकटीवर येतो.
सतत राहणारी mismatch नवीन physics, नजरेआड गेलेले systematics, किंवा दोन्हींकडे निर्देश करू शकते. दिलेल्या सारांशावर आधारित सद्य अहवाल सूचित करतो की संशोधक फक्त तात्पुरत्या measurement nuisance शी झुंजत नाहीत.
