रिमोट वर्ककडे संकटाच्या नजरेतून पाहणे

Phys.org चा एक नवा अहवाल कठोर दृश्याने सुरू होतो: आखातातील संघर्षाशी संबंधित ऊर्जा धक्क्याचे परिणाम कमी करण्यासाठी लादलेल्या कडक कर्फ्यूपायी कैरो रात्री 9 वाजता काळोखात बुडते, आणि दुकाने, रेस्टॉरंट्स व कॅफे बंद होतात. त्या पार्श्वभूमीवर, संकटांमुळे नेहमीचे प्रवास आणि कार्यालयीन दिनक्रम टिकवणे अचानक कठीण झाले तरी नेते रिमोट वर्कला विरोध का करत राहतात, असा प्रश्न लेख विचारतो.

उपलब्ध स्रोत मजकूर मर्यादित आहे, त्यामुळे अहवालामागील संपूर्ण युक्तिवाद आणि पुरावे येथे उपलब्ध नाहीत. तरीही, ही मांडणी एक महत्त्वाचा संस्थात्मक प्रश्न उभा करते. रिमोट वर्कवर अनेकदा कार्यस्थळाची पसंती किंवा व्यवस्थापन संस्कृती असा वाद होतो. संकटाच्या परिस्थितीत ते लवचिकतेचे साधन बनते.

ऊर्जा टंचाई, संघर्षातून निर्माण झालेले अडथळे, सार्वजनिक आरोग्य आणीबाणी, वाहतूक व्यवस्थेतील बिघाड आणि तीव्र हवामान, हे सर्व केंद्रीकृत कार्यालयीन कामात अडथळे निर्माण करू शकतात. ज्यांनी आधीच रिमोट-सक्षम प्रणाली उभारल्या आहेत, ती संस्थे कार्य सुरू ठेवणे, कर्मचाऱ्यांचे संरक्षण करणे आणि ताणाखालील पायाभूत सुविधांवरील मागणी कमी करणे यासाठी अधिक चांगल्या स्थितीत असू शकतात.

मागणी व्यवस्थापन म्हणून रिमोट वर्क

कैरोचे उदाहरण उपयुक्त आहे, कारण ते कामाच्या पद्धतींना ऊर्जा प्रणालींशी जोडते. शहरांवर वीजमर्यादांचा दबाव येतो, तेव्हा प्रवास आणि कार्यालयीन ऊर्जा मागणी कमी करणे व्यापक संवर्धन धोरणाचा भाग ठरू शकते. रिमोट वर्क घरगुती ऊर्जा वापर संपवत नाही, आणि ते प्रत्येक कामासाठी योग्यही नाही. पण ज्ञानाधारित काम, प्रशासकीय काम, सॉफ्टवेअर, वित्त, डिझाइन, संशोधन आणि अनेक समन्वयप्रधान भूमिकांसाठी ते काही ऊर्जा आणि वाहतूक भार हलवू किंवा कमी करू शकते.

तीव्र ऊर्जा धक्क्याच्या काळात, व्यावसायिक भागांवर पूर्ण भार न टाकता काही आर्थिक क्रिया चालू ठेवण्याची क्षमता महत्त्वाची ठरू शकते. कमी प्रवासामुळे इंधन वापर आणि गर्दी कमी होऊ शकते. कमी कार्यालयीन उपस्थितीमुळे शीतकरण, प्रकाश आणि लिफ्टची मागणी घटू शकते. टप्प्याटप्प्याने किंवा रिमोट वेळापत्रके आवश्यक सेवांना वीज आणि वाहतूक क्षमतेला प्राधान्य देणे सोपे करू शकतात.

याचा अर्थ रिमोट वर्क सर्वांवरचा उपाय आहे असा नाही. उत्पादन, लॉजिस्टिक्स, आरोग्यसेवा, युटिलिटीज, हॉस्पिटॅलिटी आणि अनेक सार्वजनिक सेवांना प्रत्यक्ष उपस्थिती आवश्यक असते. काम स्वतः डिजिटलरीत्या करता येते अशा ठिकाणी, आणि जिथे संस्थांनी सुरक्षित प्रवेश, स्पष्ट संवाद-मानके आणि विश्वासार्ह व्यवस्थापन पद्धतींमध्ये गुंतवणूक केली आहे, तिथे लवचिकतेचा युक्तिवाद सर्वाधिक मजबूत असतो.

नेते अजूनही का विरोध करतात

रिमोट वर्कला होणारा विरोध बहुतेक वेळा समन्वय, संस्कृती, देखरेख, मार्गदर्शन आणि उत्पादकता याबाबतच्या चिंतांमधून येतो. काही नेते कार्यालयातील उपस्थितीला बांधिलकीचे प्रतीकही मानतात. नव्या कर्मचाऱ्यांसाठी, सर्जनशील सहकार्यासाठी किंवा कमकुवत दस्तऐवजीकरण आणि ढिसाळ व्यवस्थापन प्रणाली असलेल्या संघांसाठी ही चिंता किरकोळ नाही.

पण संकट-नियोजनामुळे हा हिशेब बदलतो. नेतृत्वाला रिमोट वर्क आवडत नसल्यामुळे एखाद्या कंपनीकडे रिमोट ऑपरेटिंग क्षमता नसेल, तर बाह्य परिस्थितींमुळे अडथळे आले की ती कमी अनुकूल ठरू शकते. प्रश्न हा राहत नाही की प्रत्येक कर्मचाऱ्याने कायम रिमोट काम करावे का, तर संस्था परिस्थितीनुसार मोड बदलू शकते का, हा होतो.

त्या अर्थाने, रिमोट वर्क हे इतर सातत्य-क्षमतांसारखे आहे. संस्था दररोज वापरत नसल्या तरी बॅकअप पॉवर, अतिरिक्त डेटा प्रणाली आणि आपत्कालीन संप्रेषण ठेवतात. रिमोट वर्क क्षमता देखील तशीच मानली जाऊ शकते: धक्क्यांच्या वेळी सातत्य राखणारी कायमची क्षमता, ज्यातील धोरणे विचारधारेपेक्षा कामाच्या गरजेनुसार ठरलेली असतात.

अधिक व्यावहारिक चर्चा

रिमोट वर्कवरील सर्वात फलदायी चर्चा ही कार्यालय विरुद्ध घर अशी द्वंद्वात्मक लढाई नसून, कोणत्या कामासाठी प्रत्यक्ष उपस्थिती आवश्यक आहे, काय दूरून करता येते, काय हायब्रिड असावे आणि गुणवत्ता टिकवण्यासाठी कोणत्या प्रणाली लागतात, याचे भूमिकानिहाय मूल्यांकन आहे.

याचा अर्थ सुरक्षित डिजिटल पायाभूत सुविधा, दस्तऐवजीकरण, परिणामाधारित व्यवस्थापन, सहज उपलब्ध सहकार्य साधने आणि स्पष्ट एस्कलेशन मार्ग यांमध्ये गुंतवणूक करणे. तसेच, रिमोट वर्कमुळे असमानता निर्माण होऊ शकते हे मान्य करणेही गरजेचे आहे, जर फक्त जास्त पगाराचे ज्ञानकर्मी लाभ घेतात आणि आघाडीवरील कर्मचाऱ्यांवर संपूर्ण व्यत्ययाचा भार पडतो. गंभीर धोरणाने दोन्ही गटांचा विचार केला पाहिजे.

Phys.org च्या संकट-केंद्रित मांडणीमुळे हे आठवते की कार्यस्थळ रचना ही सामाजिक लवचिकतेचा भाग आहे. नेते जर रिमोट वर्कला पूर्णतः नाकारत असतील, तर ते ऊर्जा धक्के आणि इतर आणीबाणींना संस्था जुळवून घेण्यासाठी मदत करणारे एक साधनही नाकारत असू शकतात. पुढचा संकटाचा प्रसंग येण्याआधीच लवचिक क्षमता उभारणे, आणि नंतर ती कार्ये, कामगारांची सुरक्षितता आणि सार्वजनिक पायाभूत सुविधांची लवचिकता वाढवते तेव्हा निवडकपणे वापरणे, हा अधिक टिकाऊ मार्ग आहे.

हा लेख Phys.org च्या वार्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.

Originally published on phys.org