ACL पुनर्बांधणीनंतर देखरेखीखालील व्यायाम आशादायक
La Trobe Universityच्या संशोधकांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या क्लिनिकल चाचणीनुसार, देखरेखीखालील व्यायाम-उपचार आणि शिक्षणाच्या चार महिन्यांच्या कार्यक्रमाने anterior cruciate ligament reconstructionनंतरही लक्षणे असलेल्या तरुण प्रौढांमध्ये वेदना, स्नायूंची ताकद आणि जीवनमान सुधारले.
शस्त्रक्रियेनंतरही ACLच्या दुखापती दीर्घकाळ समस्या निर्माण करू शकतात, त्यामुळे हे निष्कर्ष महत्त्वाचे आहेत. उपलब्ध अभ्यास-सारांशानुसार, ACL पुनर्बांधणीनंतर दोन वर्षांनी सुमारे निम्मे रुग्ण आपल्या गुडघ्याच्या आरोग्याबद्दल असमाधानी असतात; तर सुमारे निम्म्या रुग्णांमध्ये दशकभरात सुरुवातीच्या knee osteoarthritisची चिन्हे दिसतात. म्हणजेच, 40 वर्षांपूर्वीच झीज होण्याचे बदल सुरू होऊ शकतात.
सतत लक्षणे असलेल्या लोकांना व्यायामामुळे असुरक्षित कूर्चेला आणखी इजा होईल अशी भीती पुनर्वसनात अडथळा ठरू शकते. चाचणीचा मुख्य निष्कर्ष या भीतीला आव्हान देतो: लक्ष्यित, टप्प्याटप्प्याने वाढवलेल्या व्यायामामुळे रुग्णांचे परिणाम सुधारले आणि सारांशात गुडघ्याच्या कूर्चेला इजा झाल्याचा पुरावा आढळला नाही.
नेहमीच्या पुनर्प्राप्तीच्या कालावधीनंतर पुनर्वसनाची चाचणी
SUPER-Knee या अभ्यासात ACL पुनर्बांधणीनंतर एक ते तीन वर्षांनीही गुडघ्याची लक्षणे असलेले 18 ते 40 वयोगटातील 184 प्रौढ सहभागी झाले. ही वेळ महत्त्वाची आहे. अनेक रुग्ण बरे झाले असतील अशी अपेक्षा असलेला कालावधी उलटून गेला होता, तरीही सहभागी गुडघ्याच्या समस्यांशी झुंजत होते.
संशोधकांनी सहभागींची टप्प्याटप्प्याने वाढणाऱ्या व्यायाम-उपचार कार्यक्रमाच्या गटात किंवा एका शैक्षणिक सत्राच्या तुलनात्मक गटात विभागणी केली. हस्तक्षेपात चार महिन्यांचे देखरेखीखालील पुनर्वसन आणि शिक्षण समाविष्ट होते.
ACL शस्त्रक्रियेनंतर व्यायाम-आधारित पुनर्वसन आणि रुग्णशिक्षणाची शिफारस वैद्यकीय मार्गदर्शक तत्त्वे आधीच करतात. मात्र अनेक रुग्णांना या शिफारशींपेक्षा कमी उपचार मिळतात, असे संशोधक सांगतात. त्यामुळे उशिराने केलेले पुनर्वसन उपयोगी ठरू शकते का आणि ज्यांची पुनर्प्राप्ती थांबली आहे त्यांना अधिक संरचित मदत देणे योग्य आहे का, हेही चाचणी तपासते.
हा निष्कर्ष महत्त्वाचा का आहे
गंभीर गुडघ्याच्या दुखापतीनंतर ACL पुनर्बांधणी स्थिरता परत मिळवू शकते; परंतु शस्त्रक्रिया आपोआप वेदना, अशक्तपणा किंवा कमी झालेले जीवनमान दूर करत नाही. osteoarthritisचा धोका जास्त असलेल्या गटात गुडघ्याचे आरोग्य सुधारण्याचा एक मार्ग म्हणून अभ्यास-सारांशात लक्ष्यित व्यायाम मांडला आहे.
नोंदवलेल्या फायद्यांमध्ये:
- वेदना कमी होणे.
- स्नायूंची ताकद सुधारणे.
- जीवनमान चांगले होणे.
- कूर्चेला इजा झाल्याचे नोंदवले न जाता गुडघ्याचे आरोग्य सुधारणे.
याचा अर्थ ACL शस्त्रक्रियेनंतर बरा होणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीने स्वतंत्रपणे एकच व्यायामक्रम पाळावा असा नाही. हस्तक्षेप देखरेखीखाली आणि टप्प्याटप्प्याने होता; अभ्यासात सतत लक्षणे असलेले लोक होते, प्रत्येक ACL रुग्ण नव्हता. तरीही, तात्काळ शस्त्रक्रियेनंतरचा काळ उलटल्यानंतरही काळजीपूर्वक आखलेले पुनर्वसन उपयुक्त ठरू शकते, असे चाचणी दर्शवते.
पुनर्प्राप्तीच्या चर्चेत संभाव्य बदल
ACL पुनर्बांधणीनंतरच्या हालचालींबाबत रुग्ण आणि डॉक्टर कसे बोलतात, हे संशोधन बदलू शकते. व्यायामामुळे कूर्चेला इजा होईल या भीतीमुळे लोक पुनर्वसन टाळत असतील, तर देखरेखीखालील व्यायामामुळे लक्षणे सुधारतात आणि कूर्चेला इजा होत नाही, हा पुरावा वैद्यकीय मार्गदर्शक तत्त्वांतील उपचारांचा अधिक आत्मविश्वासाने वापर करण्यास मदत करू शकतो.
शस्त्रक्रियेनंतर ठरावीक वेळ गेला म्हणून पुनर्प्राप्ती पूर्ण झाली असे मानू नये, यावरही हे संशोधन भर देते. पुनर्बांधणीनंतर नऊ महिने किंवा त्याहून अधिक काळ अडचणी असलेल्या लोकांना सततची लक्षणे एकट्याने हाताळण्याऐवजी नव्याने संरचित पुनर्वसनाचा फायदा होऊ शकतो.
हे निष्कर्ष किती व्यापकपणे लागू होतात आणि लक्षणांतील सुधारणा दीर्घकालीन osteoarthritisचा धोका कमी करते का, हे ठरवण्यासाठी अधिक संशोधन आवश्यक आहे. मात्र सध्या, ACL पुनर्बांधणीनंतर राहणाऱ्या गुडघ्याच्या समस्यांना सामोरे जाण्यासाठी टप्प्याटप्प्याने केलेला व्यायाम आणि शिक्षण उपयुक्त ठरू शकते, असे SUPER-Knee चाचणीचे क्लिनिकल पुरावे दर्शवतात.
हा लेख Science Dailyच्या वृत्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.
Originally published on sciencedaily.com




