पॅट्रियट आणि THAAD क्षेपणास्त्र उत्पादन वाढवण्यासाठी पेंटागॉनचे दीर्घकालीन करार

हवाई संरक्षण क्षमता पुन्हा उभारण्यासाठी पेंटागॉनचे पाऊल

अमेरिकी संरक्षण विभागाने लॉकहीड मार्टिन आणि जनरल डायनॅमिक्स ऑर्डनन्स अँड टॅक्टिकल सिस्टिम्ससोबत दोन सर्वात महत्त्वाच्या क्षेपणास्त्र संरक्षण इंटरसेप्टरचे उत्पादन वाढवण्यासाठी नवे फ्रेमवर्क करार जाहीर केले आहेत: Patriot Advanced Capability-3 Missile Segment Enhancement आणि Terminal High Altitude Area Defense interceptor.

पुरवलेल्या स्रोत मजकुरानुसार, हे करार सात वर्षांचे खरेदी करार सुरू करतील, ज्यांचा उद्देश महत्त्वाच्या क्षेपणास्त्र उपघटकांचे उत्पादन प्रमाण वाढवणे आणि वितरण वेळापत्रक वेगवान करणे हा आहे. प्रमुख उद्दिष्टे मोठी आहेत: पॅट्रियट उत्पादन तिपटीने वाढवणे आणि THAAD इंटरसेप्टर उत्पादन क्षमता चौपट करणे. पेंटागॉनसाठी, हे केवळ औद्योगिक कार्यक्षमतेचे पाऊल नाही. स्रोत मजकूर सांगतो की ही अनेक आघाड्यांवर साचलेल्या धोरणात्मक साठ्यांवरील ताणाला दिलेली प्रतिक्रिया आहे.

उत्पादन का वाढवले जात आहे

मुख्य कारण म्हणजे साठ्यांचा ऱ्हास. स्रोत सामग्रीनुसार, इराण आणि युक्रेनशी संबंधित वाढत्या संघर्षांनी पॅट्रियट आणि THAAD इंटरसेप्टर्सचा अमेरिकी साठा मोठ्या प्रमाणात वापरला आहे. यात सेंटर फॉर स्ट्रॅटेजिक अँड इंटरनॅशनल स्टडीजच्या जुलै महिन्यातील अहवालाचा संदर्भ दिला आहे, ज्यात अमेरिकेने आपल्या पॅट्रियट साठ्यांपैकी सुमारे 65% आणि THAAD इंटरसेप्टर्सपैकी 38% वितरित केल्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे, तसेच युद्धापूर्वीच्या पॅट्रियट इंटरसेप्टर साठ्यांपैकी जवळपास दोन-तृतीयांश संपल्याचे म्हटले आहे.

ही आकडेवारी दाखवते की इंटरसेप्टर उत्पादन इतका तातडीचा मुद्दा का बनला आहे. आधुनिक हवाई आणि क्षेपणास्त्र संरक्षण व्यवस्था धोरणात्मकदृष्ट्या अत्यावश्यक असल्या तरी त्या महागड्या, तांत्रिकदृष्ट्या गुंतागुंतीच्या आणि अनेक पारंपरिक शस्त्रास्त्रांपेक्षा हळूगतीने पुनर्भरण होणाऱ्या आहेत. लष्कराने उद्योग त्यांची भरपाई करू शकेल त्यापेक्षा जलद त्यांचा वापर केला, तर तो केवळ खरेदीचा प्रश्न राहत नाही. त्याचा परिणाम प्रतिरोधक क्षमता, सज्जता आणि इतरत्र अधिक जोखीम न घेता नव्या संकटांना प्रत्युत्तर देण्याच्या क्षमतेवर होतो.

वापरकर्त्याने दिलेला मजकूर ही समस्या नेमक्या या अर्थाने मांडतो. इराणशी संबंधित थेट संघर्षात झालेल्या वापरामुळे आणि युक्रेनला पॅट्रियट इंटरसेप्टर्स आणि Army Tactical Missile Systems च्या हस्तांतरणामुळे अमेरिकी साठे कमी झाल्याचे तो नमूद करतो. त्याच स्रोतामध्ये असेही इशारा दिला आहे की कमी साठ्यांमुळे देशाची लढण्याची आणि इतर समकक्ष प्रतिस्पर्ध्यांविरुद्ध, विशेषतः पश्चिम पॅसिफिकमधील चीनविरुद्ध, संरक्षण करण्याची क्षमता कमी होते.

या करारांमुळे काय बदल होऊ शकते

फ्रेमवर्क करार हे तात्काळ, पूर्ण निधी असलेल्या उत्पादन आदेशांसारखे नसतात. स्रोत मजकुरानुसार, संरक्षण विभागाने सांगितले की surge funding अजूनही वार्षिक काँग्रेस मंजुरींवर अवलंबून असेल. हा मुद्दा महत्त्वाचा आहे. याचा अर्थ पेंटागॉन मोठ्या उत्पादन तळासाठी करारात्मक आणि औद्योगिक मार्ग तयार करत आहे, पण तो मार्ग वर्षानुवर्षे किती आक्रमकपणे निधी मिळवेल हे काँग्रेसच ठरवेल.

तरीही, हे करार सूचित करतात की विभागाला नेहमीच्या खरेदी चक्रांपेक्षा जलद विस्तार हवा आहे. सात वर्षांची व्यवस्था करून आणि महत्त्वाच्या क्षेपणास्त्र उपघटकांवर लक्ष केंद्रित करून, पेंटागॉन संरक्षण उत्पादनातील सर्वात कठीण भागांपैकी एक, म्हणजे अंतिम असेंब्लीखालील bottlenecks, हाताळत असल्याचे दिसते. क्षेपणास्त्र उत्पादनात propulsion, guidance, संरचना किंवा विशेष घटकांतील कमतरता संपूर्ण प्रणालीचा वेग कमी करू शकते, जरी प्रमुख ठेकेदार उत्पादन वाढवण्यास तयार असले तरी.

स्रोत मजकूर असेही सांगतो की ऑगस्टच्या सुरुवातीला पेंटागॉनने Northrop Grumman आणि Lockheed Martin यांच्यासोबत पॅट्रियट आणि THAAD उत्पादन वाढवण्यासाठी फ्रेमवर्क करार जाहीर केले होते. एकत्रितपणे पाहता, ही पावले पुरवठादार आधार वाढवण्याची आणि संबंधित उत्पादन साखळीतील choke points दूर करण्याची व्यापक मोहीम सूचित करतात.

इंटरसेप्टर विस्तारामागील धोरणात्मक तर्क

पॅट्रियट आणि THAAD संबंधित असले तरी स्तरित हवाई आणि क्षेपणास्त्र संरक्षणात वेगवेगळ्या भूमिका बजावतात. दोन्ही सैन्यदल, मित्रदेश आणि महत्त्वाची पायाभूत सुविधा क्षेपणास्त्र धोक्यांपासून वाचवण्यासाठी केंद्रस्थानी आहेत, पण त्या परस्परांमध्ये बदलता येण्यासारख्या नाहीत. दोन्ही उत्पादन रेषा एकाच वेळी वाढवणे म्हणजे पेंटागॉन एका अरुंद परिस्थितीवर आधारित योजना करत नाही. तो विविध धोका पातळ्यांवर आणि ऑपरेशनल वातावरणांमध्ये दीर्घकालीन मागणीसाठी तयारी करत आहे.

धोरणात्मक तर्क सरळ आहे. संकट वाढण्याआधी हवाई आणि क्षेपणास्त्र संरक्षण साठे सर्वाधिक मौल्यवान असतात, कारण त्यांच्या उपलब्धतेमुळेच विरोधकांची गणिते बदलतात. साठे उघडपणे कमी दिसले, तर प्रतिबंधक परिणाम कमकुवत होऊ शकतो. साठे मजबूत आणि पुन्हा भरता येण्यासारखे असतील, तर लष्कराला मित्रांना मदत करण्यासाठी, मोहिमा टिकवण्यासाठी आणि एकाच वेळी अनेक आकस्मिक परिस्थितींना तोंड देण्यासाठी अधिक लवचिकता मिळते.

वापरकर्त्याने दिलेला मजकूर कमी झालेल्या साठ्यांना समकक्ष प्रतिस्पर्ध्यांना तोंड देण्याच्या आव्हानाशी जोडून ही चिंता अधोरेखित करतो. त्या अर्थाने, नवे करार तात्काळ पुनर्भरणाइतकेच भविष्यातील पर्यायांबद्दलही आहेत. सध्याची मागणी इतरत्र प्रतिसाद देण्याची पेंटागॉनची क्षमता कायमची कमी होऊ नये, हा त्यांचा उद्देश आहे.

औद्योगिक क्षमता आघाडीवरचा मुद्दा बनत आहे

अलीकडील संघर्षांमधील सर्वात स्पष्ट धडा म्हणजे संरक्षण औद्योगिक क्षमता आता केवळ पार्श्वभूमीतील खरेदीचा मुद्दा नसून आघाडीवरील धोरणात्मक घटक आहे. शांततेच्या काळात कमी प्रमाणाच्या गृहितकांवर उभारलेल्या पुरवठा साखळ्या असतील, तर युद्धकाळातील वेगाने precision interceptors तयार करता येत नाहीत. दीर्घकालीन करारांचा पाठपुरावा करण्याचा निर्णय हे मान्य करतो की surge production आधीच अभियांत्रिकी पातळीवर आखावी लागते.

त्यासाठी फक्त अधिक तयार क्षेपणास्त्रे ऑर्डर करणे पुरेसे नाही. त्याचा अर्थ प्रमुख ठेकेदार, उपस्तरीय उत्पादक, कामगार, साहित्य, उत्पादन साधने आणि निधीची स्पष्टता यांचे संरेखन करणे. तसेच, विशेषतः कठोर कार्यक्षमतेच्या आणि गुणवत्तेच्या आवश्यकता असलेल्या प्रणालींसाठी क्षमता पुन्हा उभारायला वर्षे लागू शकतात, हेही स्वीकारणे. स्रोत मजकुरात नमूद केलेली सात वर्षांची रचना उद्योगाला त्या विस्तारासाठी गुंतवणूक करण्यास पुरेशी सातत्यपूर्णता देण्याचा पेंटागॉनचा प्रयत्न दर्शवते.

ठेकेदारांसाठी, मंजुरी मिळाल्यास हे करार सुविधा विस्तारण्यासाठी किंवा पुरवठादार विकासात गुंतवणूक करण्यासाठी मजबूत आधार देऊ शकतात. धोरणकर्त्यांसाठी, हे एक कठोर सत्य समोर आणतात: प्रगत शस्त्रप्रणालीतील सज्जता उत्पादन क्षमता राष्ट्रीय सुरक्षा संपत्ती म्हणून हाताळली जाते की दुय्यम बजेट ओळ म्हणून, यावर अवलंबून असते.

पुढे काय पाहावे

सर्वात महत्त्वाचा अनिर्णित घटक म्हणजे निधी. प्रस्तावित surge वार्षिक काँग्रेस मंजुरींशी जोडलेला असल्यामुळे, विस्ताराचा अंतिम वेग औद्योगिक इच्छेइतकाच अर्थसंकल्पीय राजकारणावरही अवलंबून असेल. जर मंजुरी पेंटागॉनच्या घोषणेतील प्रमाणात या चौकटीला पाठिंबा देतील, तर पॅट्रियट आणि THAAD उत्पादन हे एक प्रमुख चाचणी प्रकरण बनू शकते, ज्यातून अमेरिका आपला संरक्षण-औद्योगिक पाया सतत उच्च मागणीच्या परिस्थितींशी जुळवून घेऊ शकते का हे तपासले जाईल.

आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा वितरणाचा कालावधी असेल. कागदावरील उत्पादन क्षमता आणि प्रत्यक्ष युनिट्सकडे पोहोचलेली क्षेपणास्त्रे यांत फरक असतो. स्रोत मजकूर सांगतो की हे करार महत्त्वाच्या क्षेपणास्त्र उपघटकांच्या वितरण वेळापत्रकाला गती देण्यासाठी आहेत, म्हणजेच पेंटागॉन एकूण उत्पादन वाढवण्याबरोबरच वेळापत्रकही कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहे. ते यशस्वी झाले की कमी झालेल्या साठ्यांची किती लवकर भरपाई होऊ शकते, हे ठरेल.

सध्या संदेश स्पष्ट आहे. संरक्षण विभाग इंटरसेप्टरच्या टंचाईला एक धोरणात्मक समस्या मानत आहे, ज्यासाठी दीर्घकालीन औद्योगिक उपाय आवश्यक आहेत. पॅट्रियट उत्पादन तिपटीने वाढवणे आणि THAAD क्षमता चौपट करण्याच्या दिशेने जात, तो सूचित करत आहे की क्षेपणास्त्र संरक्षण साठे आता मोठ्या वापरास दुर्मीळ किंवा अल्पकालीन मानून व्यवस्थापित करता येणार नाहीत.

• पेंटागॉनने लॉकहीड मार्टिन आणि जनरल डायनॅमिक्स ऑर्डनन्स अँड टॅक्टिकल सिस्टिम्ससोबत फ्रेमवर्क करार जाहीर केले.
• या करारांचे उद्दिष्ट पॅट्रियट उत्पादन तिपटीने आणि THAAD इंटरसेप्टर उत्पादन क्षमता चौपट करणे आहे.
• इराणशी संबंधित संघर्ष आणि युक्रेनला झालेल्या हस्तांतरणांमुळे अमेरिकी साठे कमी झाल्याचे स्रोत मजकूर सांगतो.
• उत्पादनातील कोणतीही वाढ वार्षिक काँग्रेस मंजुरींवर अवलंबून असेल.

हा लेख Defense News च्या वार्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.