IEEE अभियांत्रिकी शिक्षणाकडे जाणारा प्रत्यक्ष मार्ग अधिक व्यापक करत आहे
IEEE चा TryEngineering OnCampus कार्यक्रम गेल्या वर्षभरात दोन विद्यापीठांवरून सातपर्यंत विस्तारला आहे, हे लहान वयात आणि अधिक व्यावहारिक पद्धतीने अभियांत्रिकीची ओळख करून देण्याबाबत संस्थात्मक रस वाढत असल्याचे संकेत देतो. IEEE Educational Activities द्वारे चालवल्या जाणाऱ्या या कार्यक्रमात हाय स्कूल विद्यार्थ्यांना विद्यापीठ परिसरात नेऊन कृत्रिम बुद्धिमत्ता, रोबोटिक्स, सर्किट डिझाइन आणि इंटरनेट ऑफ थिंग्ज यांसारख्या विषयांचा प्रत्यक्ष अनुभव दिला जातो.
मोठ्या संशोधन घोषणा किंवा औद्योगिक लाँचच्या तुलनेत हे कदाचित किरकोळ वाटू शकते, पण हा विस्तार महत्त्वाचा आहे कारण अभियांत्रिकीतील प्रतिभेची पाइपलाइन विद्यार्थ्यांनी पदवी निवडण्याच्या खूप आधी तयार होते. अशा कार्यक्रमांमुळे किशोरवयीन विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष शैक्षणिक वातावरणात नेऊन सिद्धांत आणि अनुप्रयोग यांतील स्पष्ट दुवे दाखवता येतात, ज्याचा परिणाम अभियांत्रिकी ही गोष्ट कोणाला सुलभ, सुसंगत आणि करायला योग्य वाटेल यावर होऊ शकतो.
पायलट टप्प्यापासून व्यापक पसरापर्यंत
दिलेलेल्या स्रोत मजकुरातून एक गोष्ट स्पष्ट होते: TryEngineering OnCampus दोन विद्यापीठांवरून सातपर्यंत मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. अशी वाढ सूचित करते की हा उपक्रम proof-of-concept टप्प्यातून बाहेर पडून अधिक पुनरावृत्तीयोग्य मॉडेलकडे जात आहे. केवळ विस्तारामुळे परिणाम सिद्ध होत नाही, पण IEEE आणि सहभागी संस्थांना हा फॉरमॅट इतका उपयुक्त वाटतो की तो पुन्हा राबवता येईल, हे नक्की दिसते.
दिलेलेल्या उताऱ्यात हा कार्यक्रम TryEngineering चा भाग असल्याचे आणि तो विद्यापीठांच्या ठिकाणी आयोजित केला जात असल्याचे म्हटले आहे. एका उदाहरणात ओमानमधील Majan University College येथील कार्यक्रमाचा उल्लेख आहे, जिथे विद्यार्थ्यांनी सर्किट डिझाइन संकल्पना समजून घेतल्या आणि इंटरनेट-ऑफ-थिंग्ज अनुप्रयोगांविषयी शिकले.
हे तपशील दर्शवतात की कार्यक्रम केवळ निष्क्रिय करिअर चर्चांपुरता मर्यादित नाही. शैक्षणिक वातावरणात तांत्रिक विषयांशी थेट संलग्नता यावर तो भर देतो, जे सामान्य STEM संदेशांपेक्षा अधिक प्रभावी हस्तक्षेप आहे.
अभियांत्रिकीतील exposure का महत्त्वाचे आहे
अभियांत्रिकी भरतीला अनेकदा जुन्या समस्येला सामोरे जावे लागते: अनेक विद्यार्थ्यांना त्या क्षेत्राला वचनबद्ध होण्यास सांगितले जाते, पण अभियंते प्रत्यक्षात काय करतात हे त्यांनी पाहिलेले नसते. यामुळे सहभाग कमी होऊ शकतो, विशेषतः ज्या विद्यार्थ्यांच्या कुटुंब किंवा शाळा नेटवर्कमधून तांत्रिक करिअरकडे दरवाजे नेहमी उघडत नाहीत त्यांच्यासाठी.
कॅम्पस-आधारित मॉडेल ही दरी अनेक प्रकारे भरून काढते. पहिले, ते विद्यार्थ्यांना अभियांत्रिकीला एका जिवंत व्यवहाराप्रमाणे अनुभवण्याची संधी देते, एखाद्या अमूर्त शालेय विषयाप्रमाणे नाही. दुसरे, ते विद्यापीठांना पोहोचण्यासारखी गंतव्ये म्हणून सादर करते. तिसरे, AI आणि रोबोटिक्ससारखे समकालीन विषय सर्किट्स, सिस्टीम्स आणि सेन्सिंगसारख्या मूलभूत कल्पनांशी कसे जोडलेले आहेत हे दाखवते.
स्रोत मजकूर व्यापकतेकडेही इशारा करतो. AI, रोबोटिक्स, सर्किट डिझाइन आणि IoT हे एकमेकांऐवजी वापरता येणारे विषय नाहीत, आणि त्यांना एकत्र सादर करणे म्हणजे अभियांत्रिकी शिक्षण कसे विकसित होत आहे हे दाखवणे. आज या क्षेत्रात प्रवेश करणारे विद्यार्थी एका single hardware किंवा software मार्गापुरते मर्यादित राहण्याची शक्यता कमी आहे. या वास्तवाला प्रतिबिंबित करणारे कार्यक्रम पुढील पिढीला आकर्षित करण्यात अधिक चांगले ठरू शकतात.
प्रसार वाढवणे म्हणजे प्रवेश समस्या सुटणे नव्हे, पण तो एक प्रारंभ आहे
एका outreach कार्यक्रमाकडून सगळे प्रश्न सुटतील असे म्हणणे चुकीचे ठरेल. दोनवरून सात विद्यापीठांपर्यंत विस्तार केल्याने अभियांत्रिकी शिक्षणातील रचनात्मक समस्या, जसे की असमान शालेय तयारी, खर्चाच्या अडचणी किंवा सहभागातील लोकसंख्यात्मक असमतोल, आपोआप दूर होत नाहीत. दिलेल्या स्रोत मजकुरात नावनोंदणी, टिकाव किंवा दीर्घकालीन करिअर परिणामांचा डेटा नाही, त्यामुळे अशा दाव्यांना येथे आधार देता येत नाही.
तरीही, प्रतीकात्मक outreach आणि कार्यात्मक outreach यात फरक आहे. जेव्हा एखादा कार्यक्रम अनेक कॅम्पसवर चालतो, तेव्हा साहित्य प्रमाणित करणे, सुलभकर्त्यांना प्रशिक्षण देणे, फॉरमॅट सुधारणा करणे आणि वेगवेगळ्या परिस्थितींमध्ये काय चालते ते तुलना करणे सोपे होते. त्या अर्थाने, scale स्वतःच एक नवकल्पना ठरू शकते, कारण ती यशाची हमी देत नाही, पण पद्धतशीर शिकण्याच्या अटी निर्माण करते.
अभियांत्रिकी क्षेत्रावर परस्पर गुंफलेल्या विभागांमध्ये प्रतिभा पुनर्भरणाचा दबाव असताना हे विशेष महत्त्वाचे ठरते. AI हार्डवेअरवर अवलंबून आहे, embedded systems सॉफ्टवेअरवर अवलंबून आहेत, आणि आधुनिक पायाभूत सुविधा दोन्हीवर अवलंबून आहे. अशा परस्परसंबंधांना प्रतिबिंबित करणारे exposure कार्यक्रम विद्यार्थ्यांना अभियांत्रिकीला अरुंद सिलो न समजता प्रत्यक्ष प्रणालींवर काम करण्याच्या साधनांचा संच म्हणून पाहायला मदत करू शकतात.
हा विस्तार काय सूचित करतो
TryEngineering OnCampus ची वाढ सूचित करते की व्यावसायिक संस्था अजूनही तांत्रिक क्षेत्रात कोण प्रवेश करेल हे घडवण्यात व्यावहारिक भूमिका बजावतात. IEEE ही केवळ एक प्रकाशक संस्था किंवा मानक मंडळ नाही; शैक्षणिक कार्यक्रमांद्वारे ती शाळा, विद्यापीठे आणि उद्योगाभिमुख शिस्ती यांच्यात एक दुवा म्हणूनही कार्य करत आहे.
जर हा विस्तार पुढे चालू राहिला, तर अधिक महत्त्वाचा प्रश्न असा असेल की कार्यक्रम टिकाऊ परिणाम दाखवू शकतो का, विशेषतः अशा विद्यार्थ्यांसाठी ज्यांचा अभियांत्रिकी मार्गांशी मर्यादित संपर्क आहे. सध्या तरी या घडामोडीला पायाभूत सुविधा-कथा म्हणून समजणे योग्य ठरेल: एक मान्यताप्राप्त तांत्रिक संस्था माध्यमिक शिक्षण आणि विद्यापीठ अभियांत्रिकी वातावरण यांच्यात एक विस्तीर्ण पूल बांधत आहे.
- IEEE चा TryEngineering OnCampus कार्यक्रम दोन विद्यापीठांवरून सातपर्यंत विस्तारला.
- हा उपक्रम हाय स्कूल विद्यार्थ्यांना AI, रोबोटिक्स, सर्किट डिझाइन आणि IoT यांचा प्रत्यक्ष अनुभव देतो.
- दिलेलेल्या स्रोत मजकुरात ओमानमधील Majan University College येथे विद्यार्थ्यांनी सर्किट्स आणि IoT अनुप्रयोगांचा अभ्यास केल्याचे उदाहरण होते.
- हा विस्तार सुरुवातीच्या अभियांत्रिकी outreach साठी व्यापक संस्थात्मक पाठिंब्याचे संकेत देतो, मात्र परिणामांचा डेटा दिलेला नव्हता.
प्रतिभेची कमतरता, आंतरशाखीय तंत्रज्ञान आणि तांत्रिक साक्षरतेच्या वाढत्या मागणीने परिभाषित होत असलेल्या या काळात, अशा प्रकारचे पूल बांधणे पहिल्यांदा वाटते त्यापेक्षा अधिक महत्त्वाचे ठरू शकते.
हा लेख IEEE Spectrum च्या वार्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.
Originally published on spectrum.ieee.org


