सततच्या वैद्यकीय समस्येचे नवे स्पष्टीकरण

The Wistar Institute येथील संशोधकांनी नोंदवले आहे की डिम्बग्रंथी कर्करोगातील किमोथेरपी प्रतिकार हा केवळ ट्यूमर पेशींतील बदलांमुळेच नव्हे, तर उपचार स्वतःच सुरू करून देणाऱ्या रोगप्रतिकारक प्रतिसादामुळेही चालू शकतो. Journal for ImmunoTherapy of Cancer मध्ये प्रकाशित अभ्यासात, टीमला आढळले की किमोथेरपी ट्यूमर मायक्रोएन्व्हायरमेंटमध्ये दाहजन्य साखळीप्रक्रिया सुरू करू शकते, ज्यामुळे असे रोगप्रतिकारक पेशी आकर्षित होतात ज्या पुढील उपचारांपासून कर्करोगाचे संरक्षण करण्यास मदत करतात.

हा निष्कर्ष डिम्बग्रंथी कर्करोग काळजीतील एका मध्यवर्ती आव्हानाला भिडतो. डिम्बग्रंथी कर्करोगाच्या सर्वात सामान्य आणि सर्वात प्राणघातक उपप्रकारातील high-grade serous carcinoma असलेल्या अनेक रुग्णांमध्ये, पहिल्या ओळीतील किमोथेरपीला सुरुवातीला चांगला प्रतिसाद दिसतो. पण तो यश अनेकदा टिकत नाही. पुनरावृत्ती होणारा आजार बहुतेकदा त्याच उपचाराला कमी संवेदनशीलतेसह पुन्हा दिसतो, ज्यामुळे relapse नियंत्रणात आणणे कठीण होते आणि परिणाम बिघडतात.

या नव्या कामाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याने सुचवलेला दृष्टिकोनातील बदल. केमोप्रतिरोध हा मुख्यतः कर्करोग पेशींचा गुणधर्म मानण्याऐवजी, अभ्यास असा युक्तिवाद करतो की आजूबाजूचे रोगप्रतिकारक वातावरण ट्यूमर जगून राहण्यास सक्रिय भूमिका बजावते. त्यामुळे समस्या जनुकीय आणि ट्यूमर जीवशास्त्राच्या प्रश्नापुरती मर्यादित राहत नाही; ती immunology चीही समस्या ठरते.

ट्यूमर मायक्रोएन्व्हायरमेंट का महत्त्वाचे आहे

दिलेल्या स्रोतपाठानुसार, आधीच्या संशोधनात ट्यूमरमधील genomic, epigenomic, आणि transcriptional बदल प्रतिकारात हातभार लावतात असे दाखवले गेले आहे. पण प्राथमिक आणि पुनरावृत्ती झालेल्या ट्यूमरमध्ये मर्यादित जनुकीय फरकही आढळला आहे. याचा अर्थ, बचावलेले कर्करोग पेशी अचानक पूर्णपणे वेगळी जनुकीय लोकसंख्या बनतात, एवढ्याने relapse चे पूर्ण स्पष्टीकरण होत नाही.

इथे ट्यूमर मायक्रोएन्व्हायरमेंट महत्त्वाचे ठरते. ट्यूमर एकटा नसतो. तो रोगप्रतिकारक पेशी, संरचनात्मक ऊतक, signaling molecules, आणि रक्तपुरवठा यांच्या गुंतागुंतीच्या परिसरात असतो. हे आजूबाजूचे घटक कधी कर्करोग दाबण्यास मदत करू शकतात, तर काही परिस्थितींमध्ये त्याला टिकून राहण्यासही मदत करू शकतात.

Wistar टीमने हेच आजूबाजूचे वातावरण लक्षात घेऊन शोध घेतला की एकदा किमोथेरपीला प्रतिसाद देणारे डिम्बग्रंथी ट्यूमर नंतर त्यापासून का संरक्षित होतात. स्रोत सारांशावर आधारित त्यांचा निष्कर्ष असा की किमोथेरपी अनवधानाने दाहजन्य signaling सक्रिय करून आणि असे रोगप्रतिकारक पेशी आकर्षित करून ट्यूमर टिकण्यास अनुकूल परिस्थिती निर्माण करू शकते, ज्यामुळे पुढील उपचारांची परिणामकारकता कमी होते.

IL-1β आणि रोगप्रतिकारक संरक्षणाची भूमिका

संशोधकांनी शोधलेल्या यंत्रणेत IL-1β हा मुख्य सूचक असल्याचे स्रोतपाठात अधोरेखित केले आहे. जरी दिलेल्या मजकुरात सर्व प्रयोगात्मक तपशील नसले, तरी टीमने किमोथेरपीमुळे निर्माण होणाऱ्या दाहाला आणि ट्यूमर मायक्रोएन्व्हायरमेंटमध्ये रोगप्रतिकारक पेशींच्या भरतीला जोडणारा molecular pathway ओळखला असल्याचे स्पष्टपणे म्हटले आहे. त्या पेशी अखेरीस नंतरच्या किमोथेरपीपासून ट्यूमरचे संरक्षण करतात.

ही नोंद लक्षणीय आहे, कारण ती प्रतिकार यंत्रणा केवळ वर्णनात्मक नसून संभाव्यतः हस्तक्षेपयोग्य आहे असे सूचित करते. जर एखादा निश्चित दाहजन्य मार्ग ट्यूमरला संरक्षण देण्यास मदत करत असेल, तर तो मार्ग खंडित केल्यास किमोथेरपीची संवेदनशीलता पुन्हा मिळवता येऊ शकते.

अभ्यासाचे ज्येष्ठ लेखक आणि Wistar च्या Molecular and Cellular Oncogenesis Program मधील assistant professor Nan Zhang यांनी स्रोतामध्ये हा बदल थेट मांडला: किमो प्रतिकार पारंपरिकपणे कर्करोग-पेशींची समस्या मानला जातो, पण नव्या निष्कर्षांनुसार ती एक immunology चीही समस्या आहे. प्रत्यक्षात, ट्यूमर नष्ट करण्यासाठी दिलेला उपचारच त्याला टिकवून ठेवणारे दाहजन्य प्रतिसाद उद्भववू शकतो, असा याचा अर्थ होतो.

Wistar scientists identify new mechanism behind chemotherapy resistance in ovarian cancer
Wistar Institute's Dr. Nan Zhang (center) in the lab. Credit: The Wistar Institute

हे क्लिनिकलदृष्ट्या का महत्त्वाचे ठरू शकते

या अभ्यासाचा सर्वात तातडीचा महत्त्वाचा भाग कदाचित त्याची उपचारात्मक क्षमता असेल. संशोधकांनी ओळखलेला मार्ग इतर आजारांसाठी आधीच मंजूर असलेल्या किंवा क्लिनिकल वापरात असलेल्या औषधांनी अडवता येऊ शकतो, असे स्रोतपाठ सांगतो. याचा अर्थ ही रणनीती नेहमीच्या डिम्बग्रंथी कर्करोग उपचारासाठी तयार आहे असा होत नाही, आणि दिलेल्या मजकुरात तसेही म्हटलेले नाही. पण याचा अर्थ mechanism ते उपचार चाचणी असा प्रवास अनेक सुरुवातीच्या शोधांपेक्षा कमी अंतराचा असू शकतो.

हा फरक महत्त्वाचा आहे. कर्करोग संशोधनात जैविक यंत्रणा ओळखणे ही फक्त पहिली पायरी असते. त्या अंतर्दृष्टीचे उपचारात रूपांतर करण्यासाठी अनेकदा वर्षानुवर्षे औषध शोध, सुरक्षितता चाचण्या, आणि क्लिनिकल विकास लागतो. जर संबंधित औषधे आधीपासून अस्तित्वात असतील, तर तो मार्ग रोखल्याने रुग्णांमध्ये किमोथेरपी प्रतिसाद सुधारतो का हे संशोधक जलद तपासू शकतात.

चिकित्सकांसाठी या पद्धतीचे आकर्षण स्पष्ट आहे. डिम्बग्रंथी कर्करोगात relapse सामान्य आहे, आणि प्रतिकार वाढत गेल्यावर पर्याय कमी होत जातात. किमोथेरपीची संवेदनशीलता पुनर्स्थापित करणारी एखादी पद्धत, जरी रुग्णांच्या काही उपसमूहापुरती असली, तरी रोगप्रगतीचा कालावधी आणि उपचार नियोजनावर अर्थपूर्ण परिणाम करू शकते.

अभ्यासाने चर्चेत काय बदल घडवला

हा अभ्यास प्रतिकाराबद्दल व्यापक चर्चा कशी होते तेही बदलतो. कर्करोग उपचारांचे मूल्यमापन अनेकदा थेट ट्यूमर नष्ट करण्याच्या दृष्टीने केले जाते: कोणते औषध कोणत्या पेशीपर्यंत पोहोचते आणि कोणता mutation सुटण्यास मदत करतो. Wistar चे निष्कर्ष अधिक गतिमान चित्र दाखवतात, ज्यात उपचार ट्यूमरभोवतीचे जैविक वातावरण बदलतो, आणि ते बदललेले वातावरण पुढे काय घडेल ते प्रभावित करते.

अशा feedback loop विशेषतः immunology मध्ये महत्त्वाचा आहे. ऊतक ताण किंवा नुकसान प्रतिसादाचा भाग म्हणून उद्दिष्ट असलेले signaling, किमोथेरपीदरम्यान एक oncologist अपेक्षित करणार नाही अशा प्रकारे वागणाऱ्या पेशींना आकर्षित करू शकते. उपचार यश वाढवण्याऐवजी, आजूबाजूचे वातावरण ट्यूमरला आधार देऊन पुनरावृत्ती होणारा आजार उदयास आणू शकते.

भविष्यातील कामाने ही यंत्रणा पुष्टी केली आणि रुग्णांमध्ये ती किती तीव्रतेने कार्य करते ते दाखवले, तर औषध विकास आणि उपचार अनुक्रम यावर परिणाम होऊ शकतो. प्रतिकार दिसण्याची वाट न पाहता, सुरुवातीपासूनच किमोथेरपीसोबत लक्ष्यित anti-inflammatory किंवा immune-modulating औषधे जोडणाऱ्या combination strategy संशोधक तपासू शकतात.

सावधता आणि पुढील पावले

आशादायी यांत्रिक अभ्यासांनंतरही काळजीपूर्वक पुढील तपासणी आवश्यक असते. दिलेला स्रोतपाठ संशोधकांनी किमोथेरपी प्रतिकाराचे नवे रोगप्रतिकारक स्पष्टीकरण उलगडले आणि संभाव्यतः लक्ष्य करण्यायोग्य मार्ग ओळखला, या मजबूत निष्कर्षाला पाठिंबा देतो. पण तो हे सिद्ध करत नाही की तो मार्ग अडवल्यास निश्चितपणे जगण्याचे प्रमाण सुधारेल किंवा तो मानक काळजी बनेल. त्या प्रश्नांसाठी क्लिनिकल चाचण्या आवश्यक आहेत.

तरीही हे काम वेगळे ठरते, कारण ते डिम्बग्रंथी कर्करोगातील एका मोठ्या उपचार अपयश बिंदूसाठी ठोस, जैविकदृष्ट्या संभाव्य स्पष्टीकरण देते आणि त्या स्पष्टीकरणाला कदाचित आधीच अस्तित्वात असलेल्या intervention मार्गाशी जोडते. सुरुवातीच्या किमोथेरपीनंतर पुनरावृत्ती हा जिथे मुख्य अडथळा आहे, अशा आजारात हे अर्थपूर्ण प्रगतीचे लक्षण आहे.

मोठा धडा असा की प्रतिकार फक्त ट्यूमरमधूनच तयार होत नाही. काही प्रसंगी, तो उपचार, दाह, आणि कर्करोगाभोवतीच्या रोगप्रतिकारक पेशी यांच्यातील परस्परक्रियेतून तयार होऊ शकतो. ती परस्परक्रिया खंडित करता आली, तर पुढील पिढीतील डिम्बग्रंथी कर्करोग उपचार फक्त ट्यूमरवर हल्ला करण्यावरच नव्हे, तर शरीराची स्वतःची उपचार प्रतिक्रिया त्याला आश्रय देणार नाही यावरही लक्ष केंद्रीत करू शकते.

हा लेख Medical Xpress च्या वार्तांकनावर आधारित आहे. मूळ लेख वाचा.

Originally published on medicalxpress.com