అణు చర్చలకు ముందు హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవాలని కొత్త ఇరాన్ ప్రతిపాదన కోరుతున్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి

దౌత్యం ఇప్పుడు క్రమం మీదే కేంద్రీకృతమైంది

అమెరికాకు పంపినట్లు చెప్పబడుతున్న తాజా ఇరానియన్ ప్రతిపాదన, చర్చలు ముందుకు సాగుతాయా లేదా అన్నదాన్ని తరచూ నిర్ణయించే ప్రశ్నను కేంద్రంగా చేసుకుంది: ముందుగా ఏమి జరగాలి? The War Zoneలో పేర్కొన్న నివేదిక ప్రకారం, Tehran Strait of Hormuz ను తిరిగి తెరవడం, ఆపై తరువాతి దశలో అణు చర్చలను ప్రారంభించడం అనే రూపరేఖను ప్రతిపాదించింది. ఆ ప్రతిపాదన Pakistan ద్వారా Washington కు పంపినట్లు చెబుతున్నారు.

ఆ క్రమమే ప్రస్తుత దౌత్య స్థబ్ధత గురించి చాలా చెబుతోంది. Iran సముద్ర మరియు సైనిక రంగంలో ముందుగా ఉద్రిక్తత తగ్గింపు మరియు ఉపశమనాన్ని కోరుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది, అదే సమయంలో అదే నివేదికలో వివరించిన U.S. వైఖరి, ఏ దీర్ఘకాల ఒప్పందమైనా Iran అణు కార్యక్రమానికి తుదముగింపు ఉండాలనే విస్తృత డిమాండ్‌కు కట్టుబడి ఉంది.

జలసంధి ఎందుకు కేంద్రంలో ఉంది

Strait of Hormuz కేవలం మరో బేరసారాల అంశం కాదు. ఇది ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో శక్తి ప్రవాహాలు, నౌకాయానానికి అత్యంత వ్యూహాత్మక chokepoints‌లో ఒకటి. జలసంధిని తిరిగి తెరవడం, నిషేధాన్ని ఎత్తివేయడం వంటి ప్రతిపాదన వెంటనే, ప్రత్యక్ష యుద్ధంలో ఉన్న పక్షాలకే పరిమితం కాని విస్తృత ఆర్థిక మరియు భద్రతా ఆందోళనలను తాకుతుంది.

అందుకే సముద్ర మార్గ ప్రాప్యతకే పరిమితమైన ఒప్పందం, ప్రపంచ వాణిజ్య అంతరాయాల గురించి ఆందోళన చెందుతున్న పక్షాల మద్దతు పొందగలదు. కానీ సంకుచిత stabilizing deals సమస్య ఏమిటంటే, అవి ఎక్కువగా విస్తృత యుద్ధ లక్ష్యాలతో ఢీకొంటాయి. Washington ఈ ఘర్షణను Iran అణు సామర్థ్యాల నుండి విడదీయలేనిదిగా చూస్తే, ship lanes పై మొదటి దశ ఒప్పందం చాలా పరిమితంగా లేదా ముందస్తుగా ఇచ్చిన రాయితీగా కనిపించవచ్చు.

నివేదికలో చెప్పిన ఆఫర్ ఏమి కలిగి ఉంది

నివేదికలో వివరించిన రూపరేఖ స్పష్టంగానే ఉంది. Iran ప్రతిపాదన ముందు జలసంధిని తిరిగి తెరవడం, నిషేధాన్ని ఎత్తివేయడం, ఆపై అణు చర్చలను తరువాతి దశకు వాయిదా వేయడం. ఇది దీర్ఘకాల ceasefire ను పొడిగించడం లేదా యుద్ధానికి శాశ్వత ముగింపుగా మార్చడం అనే ఆలోచనను కూడా కలిగి ఉందని చెబుతున్నారు.

Tehran దృష్టిలో, ఈ క్రమం పలు ప్రయోజనాలను ఇవ్వగలదు. ఇది తక్షణ సైనిక మరియు ఆర్థిక ఒత్తిడిని తగ్గించగలదు, కీలకమైన జలమార్గాన్ని స్థిరీకరించగలదు, మరియు ఒక్కసారిగా అన్నీ పరిష్కరించే రూపరేఖ నుండి దశలవారీ దౌత్యానికి చర్చను మళ్లించగలదు. ప్రతి పక్షం ప్రారంభ దశల్లో తగినంత లాభం పొందుతున్నట్లు భావిస్తే staged diplomacy పనిచేయగలదు.

కష్టం credibility. ప్రధాన వివాదం అణు సామర్థ్యంపై ఉంటే, U.S. అణు చర్చలను వాయిదా వేయడం ప్రధాన సమస్యను వాయిదా వేయడమే కాక, మధ్యలో Iran పై ఒత్తిడిని తగ్గించడంగా చూడవచ్చు. Washington దృష్టిలో నివేదించబడిన ప్రతిపాదనలో ఇదే ప్రధాన బలహీనత.

అమెరికా సంకేతాలు పరిమిత అవకాశాన్ని సూచిస్తున్నాయి

నివేదికలో పేర్కొన్న public U.S. messaging కఠినమైన వైఖరిని సూచిస్తోంది. White House, అమెరికా పత్రికల ద్వారా చర్చలు జరపదని తెలిపింది, అయితే Iran అణు ఆయుధాన్ని పొందకుండా నిరోధించే ఒప్పందానికే U.S. అంగీకరిస్తుందని కూడా స్పష్టం చేసింది. President Donald Trump గురించి కూడా leverage మరియు enriched uranium పై గట్టిగా వ్యాఖ్యలు చేసినట్లు నివేదిక పేర్కొంది.

ఈ వ్యాఖ్యలు ముఖ్యమైనవి, ఎందుకంటే అవి U.S. ప్రాధాన్యతలపై ఉన్న అస్పష్టతను తగ్గిస్తాయి. Backchannel diplomacy కొనసాగుతున్నప్పటికీ, public positioning ఏ frameworks అంతర్గత సమీక్షలో నిలవవో సూచించగలదు. administration అణు ప్రశ్నను జలసంధి తిరిగి తెరవడం నుంచి వేరుచేయలేమని insist చేస్తే, deferment పై ఆధారపడిన ప్రతిపాదన ముందుకు సాగడం కష్టమే.

అదేనని దౌత్యం ముగిసిందని కాదు. అర్థం ఏమిటంటే, వ్యత్యాసం కేవలం షరతుల మీద కాదు, negotiation architecture మీద కూడా ఉంది. ఒక పక్షం staged processను ప్రతిపాదిస్తోంది; మరొకటి ప్రధాన వ్యూహాత్మక అంశాన్ని ముందుగానే పరిష్కరించాలనుకుంటున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

క్రమం తప్పితే వచ్చే ప్రమాదాలు

సంక్షోభాలు sequencing మీద ఆధారపడి ఉన్నప్పుడు, రెండు పక్షాలు ఉద్రిక్తత తగ్గింపును కోరుకున్నప్పటికీ చర్చలు విఫలమవవచ్చు. కఠినమైన అంశం పరిష్కారమయ్యే ముందు మొదటి ముఖ్యమైన concesssion ఇచ్చేస్తామేమో అని ప్రతి పక్షం భయపడుతుంది. ఈ సందర్భంలో ప్రమాదం మరింత పెరుగుతుంది, ఎందుకంటే తక్షణ సమస్య అయిన సముద్ర ప్రాప్యత, నిషేధ ఒత్తిడి ప్రపంచ ప్రభావాలను కలిగి ఉంది; అయితే వాయిదా వేసిన విషయం అయిన అణు సామర్థ్యాన్ని Washington తుది ఒప్పందానికి ఉన్న అస్థిత్వప్రాధాన్యమైన అంశంగా చూస్తోంది.

ఈ కలయిక ఒక పరిచితమైన దౌత్య చిక్కును సృష్టిస్తుంది. Tactical de-escalation అందుబాటులో ఉండొచ్చు, కానీ దాన్ని నిలబెట్టే వ్యూహాత్మక నమ్మకం చాలా బలహీనంగా ఉంది. Bridging formula ఏదీ రాకపోతే, ఫలితం నిలిచిపోయిన చర్చలే కాదు, shipping, ప్రాంతీయ భద్రత, మరియు ఏ ceasefire అయినా ఎంతకాలం నిలబడుతుందనే అనిశ్చితి కూడా.

తర్వాత ఏమి గమనించాలి

తక్షణకాలంలో ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు ఇవి: Washington అధికారికంగా ప్రతిపాదనను పరిగణలోకి తీసుకుంటుందా, ఒక సంకుచిత maritime mechanism ను పూర్తి రాజకీయ పరిష్కారం నుండి వేరు చేయగలమా, మరియు మూడవ పక్ష మధ్యవర్తులు రెండు పక్షాలకూ ఆమోదయోగ్యమైన sequencing formula రూపొందించగలరా. Pakistan ప్రతిపాదనను పంపించడంలో పాత్ర వహించినట్లు పేర్కొనడం, సందేశాల కోసం ఇంకా ఒక మార్గం ఉందని సూచిస్తోంది. ప్రస్తుత ఆఫర్ బలం పొందకపోయినా అది ముఖ్యమే.

మరో ముఖ్యమైన సంకేతం public rhetoric మరింత సున్నితమవుతుందా లేక మరింత కఠినమవుతుందా అన్నది. ఉన్నతస్థాయి ప్రకటనలు నాయకులను బంధించగలవు, ముఖ్యంగా అవి concessions‌ను వ్యూహాత్మక బలహీనతగా చిత్రిస్తే. అటువంటి వాతావరణంలో, సాధ్యమైన తాత్కాలిక ఒప్పందాలు కూడా రాజకీయంగా కష్టమవుతాయి.

విభేదాన్ని స్పష్టం చేసే ప్రతిపాదన

నివేదించబడిన ఇరానియన్ ఆఫర్ ప్రక్రియను ముందుకు నడపకపోవచ్చు, కానీ ప్రస్తుత విభజన రేఖను మాత్రం స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. Tehran Strait of Hormuz ను తక్షణమే తెరవడం ద్వారా ఉపశమనం పొందాలని, అణు ఫైలును తరువాతకు వాయిదా వేయాలని కోరుతోంది. Washington, కనీసం public గా, ఆ అంశాలను వేరు చేయడానికి సిద్ధంగా కనిపించడం లేదు. అందువల్ల చర్చలు order అనే ప్రశ్న వద్ద చిక్కుకుపోతున్నాయి: ముందుగా సంక్షోభ స్థిరీకరణ జరగాలా, లేక ఏ విస్తృత ఉపశమనం ఇవ్వకముందే అత్యంత లోతైన వ్యూహాత్మక వివాదాన్ని పరిష్కరించాలా?

ఈ sequencing సమస్య పరిష్కారం కాకుండా, స్థిరమైన ఒప్పంద అవకాశాలు మందగానే ఉంటాయి. తాజా ప్రతిపాదన ఒక breakthrough కంటే, రెండు పక్షాలు ఇంకా ఎక్కడ కలుసుకోవడం లేదనే విషయానికి మరింత పదునైన నిర్వచనం.

ఈ వ్యాసం twz.com నివేదిక ఆధారంగా ఉంది. మూల వ్యాసాన్ని చదవండి.