రక్త మూలకణాలు రక్తం మరియు రోగనిరోధక వ్యవస్థలకు పునాది. ప్రధానంగా ఎముక మజ్జలో కనిపించే ఇవి, జీవితాంతం మనిషికి అవసరమైన రక్త మరియు రోగనిరోధక కణాలను నిరంతరం ఉత్పత్తి చేస్తాయి. తమను తాము పునరుద్ధరించుకునే సామర్థ్యం వల్ల, ఎముక మజ్జ మార్పిడి మరియు రక్త సంబంధిత రుగ్మతలకు చికిత్స చేయడానికి ఉద్దేశించిన జన్యు చికిత్సల్లో ఇవి కీలకంగా ఉంటాయి.
అయితే చికిత్సకు ఈ కణాలను సిద్ధం చేసే ప్రక్రియ వాటిని బలహీనపరచవచ్చు. జన్యు చికిత్సకు ముందు రక్త మూలకణాలను ప్రయోగశాలలో ప్రాసెస్ చేయాలి. ఈ దశ వాటి పునరుత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని తగ్గించి, చికిత్స ఉద్దేశించిన విధంగా పనిచేసే అవకాశాలను తగ్గించవచ్చు. జ్యూరిక్ విశ్వవిద్యాలయంలోని Institute for Regenerative Medicine పరిశోధకులు, ఈ ప్రక్రియలో కణాల ఒక ముఖ్యమైన లక్షణాన్ని కాపాడటానికి సహాయపడగల సంకేత ప్రసరణ విధానాన్ని ఇప్పుడు గుర్తించారు.
EMBO Molecular Medicineలో ప్రచురితమైన పరిశోధనలో, సక్రియ ప్రోటీన్ C లేదా aPC మానవ రక్త మూలకణాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందో బృందం పరిశీలించింది. aPCకు స్వల్పకాలం గురిచేయడం వల్ల కణాలు విశ్రాంతి, రక్షిత స్థితిలో ఉండటానికి సహాయపడిందని, జంతు నమూనాలో వాటి మార్పిడి సామర్థ్యం మెరుగుపడిందని వారు కనుగొన్నారు.
ఒకే రిసెప్టర్, పూర్తిగా భిన్నమైన ఫలితాలు
రక్తం గడ్డకట్టడంలో భాగస్వామ్యమయ్యే మరో ప్రోటీన్ అయిన త్రాంబిన్‌తో పరిశోధకులు aPCని పోల్చారు. రెండు ప్రోటీన్లు ఒకే కణ రిసెప్టర్, protease-activated receptor 1, సంక్షిప్తంగా PAR1, ద్వారా పనిచేస్తాయి. అయినప్పటికీ ఈ రెండు ప్రోటీన్లతో ఆ రిసెప్టర్‌ను సక్రియం చేసినప్పుడు ఒకే జీవ సంబంధిత ఫలితం కనిపించలేదు.
జ్యూరిక్ విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకుల ప్రకారం, aPC రక్త మూలకణాలు క్వయిసెంట్ స్థితిలో ఉండటానికి సహాయపడింది. ఇది వాటి దీర్ఘకాలిక మూలకణ లక్షణాల రక్షణతో సంబంధం ఉన్న విశ్రాంతి స్థితి. aPCతో చికిత్స పొందిన కణాలు తక్కువగా విభజించుకున్నాయి, అలాగే ముందుగానే ప్రత్యేక రక్త కణాలుగా భేదించే అవకాశం కూడా తక్కువగా ఉంది.
ఈ తేడా ముఖ్యమైనది, ఎందుకంటే మూలకణాలు తమను తాము పునరుద్ధరించుకోవడం, రక్త వ్యవస్థను తిరిగి నింపడం వంటి సామర్థ్యాలను నిలుపుకోవాలి. ముందస్తు భేదీకరణ ఈ సామర్థ్యాన్ని తగ్గించవచ్చు. aPCకు భిన్నంగా, త్రాంబిన్ కణాల భేదీకరణను పెంచింది; ఈ ప్రభావం మూలకణ సామర్థ్యాన్ని తగ్గించవచ్చు.
కణ సంకేత ప్రసరణపై ఈ కనుగొనుగొత్తి ఒక విస్తృత అంశాన్ని చూపిస్తుంది: రిసెప్టర్ యొక్క గుర్తింపు ఒక్కటే ఫలితాన్ని నిర్ణయించదు. ఒకే రిసెప్టర్ ద్వారా పనిచేసే భిన్న అణువులు కణాలను గణనీయంగా భిన్నమైన స్థితుల వైపు మళ్లించగలవు. ఇక్కడ aPC-PAR1 పరస్పర చర్య భేదీకరణ దిశకు బదులుగా రక్షిత స్థితికి మద్దతు ఇచ్చినట్లు కనిపించింది.
ఒక గంట చికిత్స ప్రభావాన్ని చూపింది
నివేదించిన జోక్యం స్వల్పకాలికమే. మానవ రక్త మూలకణాలకు ఒక గంట పాటు aPCతో చికిత్స చేయడం ఎలుకల్లో వాటి మార్పిడి సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరిచిందని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు. ఆ జంతు మార్పిడి నమూనాలో, చికిత్స పొందిన కణాలు చికిత్స లేని కణాల కంటే ఎక్కువ మానవ రక్త కణాలను ఉత్పత్తి చేశాయని మూల సమాచారం చెబుతోంది.
చాలా అధునాతన కణ చికిత్సా విధానాల్లో ప్రయోగశాల ప్రాసెసింగ్ తప్పనిసరి భాగం కావడంతో ఈ ఫలితం ప్రోత్సాహకరంగా ఉంది. మార్పిడికి ఉద్దేశించిన కణాల కార్యాత్మక లక్షణాలను కాపాడుతూ స్వల్పకాలం అమలు చేయగల చికిత్స, దాని ప్రభావాలు తదుపరి అధ్యయనాల్లోనూ నిలిచితే, విలువైనదిగా మారవచ్చు.
ఈ పరిశోధన జ్యూరిక్ విశ్వవిద్యాలయం మరియు University of California, Santa Cruzల సహకారంతో జరిగింది. ఇది మానవ రక్త మూలకణాలపై దృష్టి పెట్టినప్పటికీ, అధ్యయనంలో వివరించిన మార్పిడి ఫలితం జంతు నమూనా నుంచి వచ్చింది. దీనివల్ల తేల్చగల విషయాలకు ఒక ముఖ్యమైన పరిమితి ఉంది: ఈ పని ఆశాజనకమైన విధానాన్ని, ప్రీ-క్లినికల్ ఫలితాన్ని సమర్థిస్తుంది; రోగులకు నిరూపితమైన క్లినికల్ చికిత్సను కాదు.
జన్యు చికిత్సకు సంభావ్య ప్రాధాన్యం
రక్త రుగ్మతలకు సంబంధించిన జన్యు చికిత్సలు సాధారణంగా రోగి రక్త మూలకణాలను సేకరించి, శరీరం వెలుపల వాటిని మార్చి, తరువాత మార్పిడి ద్వారా తిరిగి ఇవ్వడంపై ఆధారపడతాయి. ఈ క్రమం తరువాత రక్త నిర్మాణాన్ని పునరుద్ధరించే కణాల సామర్థ్యం విజయానికి ప్రాథమికమైనది.
అందువల్ల ప్రయోగశాలలో కణాలను నిర్వహించే సమయంలో సంభవించే పునరుత్పత్తి సామర్థ్య నష్టాన్ని తగ్గించే మార్గాలను పరిశోధకులు అన్వేషిస్తున్నారు. ప్రత్యామ్నాయ సంకేత ప్రసరణ మార్గాన్ని మార్చడం అలాంటి ఒక మార్గం కావచ్చని జ్యూరిక్ బృందం కనుగొన్న విషయాలు సూచిస్తున్నాయి. తరచు విభజన లేదా ముందస్తు భేదీకరణకు బదులుగా క్వయిసెన్స్‌ను ప్రోత్సహించడం ద్వారా, aPC చికిత్స దీర్ఘకాలిక పనితీరుతో సంబంధం ఉన్న లక్షణాలను కణాలు నిలుపుకోవడానికి సహాయపడవచ్చు.
aPCను క్లినికల్ తయారీలో ఎలా చేర్చాలి, ఏ రోగులు లేదా వ్యాధులు ఎక్కువగా ప్రయోజనం పొందుతాయి, లేదా గమనించిన ప్రయోజనం వేర్వేరు చికిత్సా విధానాల్లో కొనసాగుతుందా అనే విషయాలను ఈ పని నిర్ధారించలేదు. ఈ ప్రశ్నలకు మరింత పరిశోధన అవసరం. క్లినికల్ వినియోగానికి ముందు భద్రత, మోతాదు, సమయం, పునరావృతత మరియు మానవ అధ్యయనాల్లో పనితీరును అంచనా వేయాలి.
ఈ ఫలితం ఎందుకు ముఖ్యమైనది
రక్త మూలకణ చికిత్సలు సున్నితమైన సమతుల్యంపై ఆధారపడతాయి. కణాలను సేకరించి ప్రాసెస్ చేయాలి, కానీ అవి దీర్ఘకాలం పాటు రక్తం మరియు రోగనిరోధక వ్యవస్థలను పునర్నిర్మించే సామర్థ్యాన్ని కూడా నిలుపుకోవాలి. PAR1 సంకేత ప్రసరణ ద్వారా ఆ సమతుల్యాన్ని ప్రభావితం చేసే ఒక మార్గాన్ని కొత్త అధ్యయనం సూచిస్తోంది.
దీని ప్రధాన అవగాహన aPC రక్త మూలకణాలను ప్రభావితం చేస్తుందని మాత్రమే కాదు. ఒకే రిసెప్టర్‌ను ఉపయోగించే రెండు అణువులు విరుద్ధమైన కార్యాత్మక ఫలితాలను ఉత్పత్తి చేయగలవన్నదే ముఖ్యాంశం: aPC విశ్రాంతి, రక్షిత స్థితికి మద్దతు ఇస్తే, త్రాంబిన్ ఎక్కువ భేదీకరణను ప్రోత్సహిస్తుంది. ప్రయోగశాల సిద్ధీకరణ సమయంలో మూలకణ సామర్థ్యాన్ని కాపాడటంపై ఆలోచించేందుకు ఈ తేడా పరిశోధకులకు మరింత నిర్దిష్ట లక్ష్యాన్ని అందిస్తుంది.
ప్రస్తుతం ఈ ఫలితం రోగి సంరక్షణలో మార్పు కంటే ప్రీ-క్లినికల్ పురోగతిగా ఉంది. అయినప్పటికీ, ఎలుక నమూనాలో మార్పిడి పనితీరును మెరుగుపరిచిన ఒక గంట చికిత్స, ఎముక మజ్జ మార్పిడి మరియు జన్యు చికిత్సా విధానాలను మరింత విశ్వసనీయంగా చేయాలనే ప్రయత్నాలకు ఒక స్పష్టమైన దిశను అందిస్తుంది.
ఈ కథనం Medical Xpress నివేదిక ఆధారంగా రూపొందించబడింది. అసలు కథనాన్ని చదవండి.
Originally published on medicalxpress.com
