హబుల్ ట్రిఫిడ్ నెబ్యులాను మళ్లీ చూసి, మానవ కాలపరిమాణంలో మార్పును గుర్తించింది

మార్పును చూడగలిగేంత పాత టెలిస్కోప్

హబుల్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ తన 35వ సంవత్సరంలో అత్యంత విశేషమైన విషయాల్లో ఒకటి ఏమిటంటే, అది ఇప్పుడు కేవలం స్నాప్‌షాట్ల యంత్రం మాత్రమే కాదు. అది ఇప్పుడు ముందు-తరువాత ఖగోళ శాస్త్రానికి చెందిన యంత్రం. మొదట ఊహించిన 15 ఏళ్ల జీవితాన్ని చాలా దాటి బతకడం వల్ల, హబుల్ దశాబ్దాల క్రితం పరిశీలించిన వస్తువుల వద్దకు తిరిగి వెళ్లి, మనుషులు ప్రత్యక్షంగా గ్రహించగల సమయపరిమాణంలో జరుగుతున్న మార్పులను చూపించగలదు.

అదే సందర్భంలో, సుమారు 5,000 కాంతి సంవత్సరాల దూరంలోని ట్రిఫిడ్ నెబ్యులాకు దాని తాజా తిరిగి వెళ్లిన పరిశీలనను అర్థం చేసుకోవాలి; ఇది NGC 6514 మరియు Messier 20 గా కూడా పిలుస్తారు. హబుల్ దీనిని మొదట 1997లో పరిశీలించింది. NASA టెలిస్కోప్ 35వ సంవత్సరాన్ని జరుపుకుంటున్న సందర్భంగా వచ్చిన ఈ కొత్త పునఃపరిశీలన, దాదాపు మూడు దశాబ్దాల తేడాతో తీసిన చిత్రాలను పోల్చి, నక్షత్ర జననం మరియు ప్రవాహాల ద్వారా ఇంకా ఆకృతీకరించబడుతున్న నెబ్యులాలో భౌతిక మార్పులను గుర్తించడానికి ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలకు వీలు కల్పిస్తుంది.

ట్రిఫిడ్ నెబ్యులా ఎందుకు ఇంత మంచి లక్ష్యం

ట్రిఫిడ్ చూడడానికి ఆకర్షణీయంగా మాత్రమే కాదు, శాస్త్రీయంగా కూడా సమృద్ధిగా ఉంటుంది. దీని పేరు లాటిన్ పదం నుండి వచ్చింది, దాని అర్థం మూడు లోబులుగా విభజించబడింది. ఇది అసాధారణం, ఎందుకంటే ఒకే ప్రాంతంలో emission nebula, reflection nebula, మరియు dark nebula అన్నీ కలసి ఉంటాయి. అంటే ఒకే పెద్ద నిర్మాణంలో అనేక భౌతిక ప్రక్రియలు కనిపిస్తాయి.

ఈ నెబ్యులాకు HD 164492A అనే యువ O-రకం నక్షత్రం శక్తినిస్తుంది. అందించిన మూల పాఠ్య ప్రకారం, ఆ నక్షత్రం సూర్యుడి కంటే దాదాపు 20 రెట్లు ఎక్కువ ద్రవ్యరాశి కలిగినది. దాని తీవ్రమైన అల్ట్రావయొలెట్ కిరణాలు ఆ ప్రాంతాన్ని ప్రకాశవంతం చేస్తాయి, చుట్టుపక్కల ఉన్న నక్షత్ర సముదాయం మరింత శక్తిని అందిస్తుంది. ట్రిఫిడ్‌లో 3,000కు పైగా నక్షత్రాల సమూహం ఉందని మూల పాఠ్యం చెబుతోంది.

ఇది నిశ్శబ్ద మేఘం కాదు. ఇది క్రియాశీల నక్షత్ర నిర్మాణ ప్రాంతం, అక్కడ భారీ యువ నక్షత్రాలు మరియు వాటి గాలులు చుట్టూ ఉన్న వాయువును ఆకారమివ్వుతాయి. ఆ గాలులు నెబ్యులాలో ఒక భారీ బుడగను సృష్టించాయి, మరియు ఆ బుడగ అంచుల వద్ద ఉన్న shock fronts వాయువును ఒత్తిడి చేసి, మరింత నక్షత్ర నిర్మాణాన్ని ప్రేరేపించవచ్చు. ఫలితంగా, మార్పు విశ్వకాల పరిమాణాల్లో మాత్రమే కాకుండా, కొన్ని చోట్ల సంవత్సరాలు లేదా దశాబ్దాల్లోనే కనిపించగలిగే డైనమిక్ వాతావరణం ఏర్పడుతుంది.

హబుల్ ఇప్పుడు ఏమి చూస్తోంది

కొత్త హబుల్ చిత్రం ట్రిఫిడ్ నెబ్యులాలోని చిన్న భాగంపై దృష్టి పెడుతుంది. మూల పాఠ్యం కేంద్ర లక్షణాన్ని జంట ఆంటెన్నాలతో ఉన్న సముద్ర స్లగ్‌లా కనిపిస్తుందని వర్ణిస్తుంది; ఖగోళ నిర్మాణాలు ప్రజల ఊహాశక్తిలో ఎందుకు నిలిచిపోతాయో ఇది స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. కానీ ప్రధాన శాస్త్రీయ లక్షణం ఆ “ఆంటెన్నాలలో” ఒకటి, అది Herbig-Haro object-లో భాగం.

Herbig-Haro objects అంటే దగ్గరలో ఉన్న యువ protostar నుండి వచ్చే జెట్‌లు చుట్టుపక్కల పదార్థాన్ని ఢీకొన్నప్పుడు ఏర్పడే ప్రకాశవంతమైన nebulosity భాగాలు. ఇవి నక్షత్ర నిర్మాణం జరుగుతున్నదానికి అత్యంత స్పష్టమైన దృశ్య సంకేతాల్లో ఒకటి. ఆ జెట్‌ల శక్తి పెరిగి తగ్గవచ్చు, shock పొందిన వాయువు కదలిక కొనసాగుతుంది కాబట్టి, ఈ నిర్మాణాలు తక్కువ కాలంలోనే ఆకారం మార్చగలవు.

అందుకే మళ్లీ చిత్రీకరణ చాలా విలువైనది. సంవత్సరాల పాటు చేసిన పరిశీలనల్లో హబుల్ ఇప్పటికే ఈ మార్పులలో కొన్నింటిని పట్టుకున్నట్లు మూల పాఠ్యం చెబుతోంది. చిత్రాలను పోల్చడం ద్వారా, ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు జెట్‌లోని శక్తి మరియు అది కాలక్రమంలో ఎలా మారుతోందో తెలుసుకోవచ్చు. వాస్తవంగా, హబుల్ ఒక దూరంలోని నక్షత్ర నిర్మాణ ప్రాంతాన్ని time-lapse ప్రయోగశాలగా మార్చుతోంది.

పాత హార్డ్‌వేర్, పెరుగుతున్న శాస్త్రీయ విలువ

ఇక్కడ ఒక విరోధాభాసం ఉంది. హబుల్ నిరంతర శాస్త్రీయ ఉపయోగం దాని వయస్సు కారణంగానే వచ్చింది. అది ప్రయోగించబడినప్పుడు, మారుతున్న నెబ్యులాల దీర్ఘ-బేస్‌లైన్ దృశ్య రికార్డులను నిర్మించగల సామర్థ్యం దాని ప్రధాన ఆకర్షణ కాదు. నేడు అదే సామర్థ్యం దాని ప్రత్యేక బలాల్లో ఒకటిగా మారింది. 15 ఏళ్లు మాత్రమే పనిచేస్తుందని ఊహించిన మిషన్, ఒకప్పుడు స్థిరమైన ఆకాశ దృశ్యాలుగా భావించిన చోట్ల కనబడే వికాసాన్ని కొలిచేందుకు తగిన చరిత్రను సేకరించింది.

ట్రిఫిడ్ పునఃపరిశీలన కూడా పరిశీలనా కేంద్రాల దీర్ఘాయువు ఎందుకు ముఖ్యమో చూపిస్తుంది. కొత్త టెలిస్కోపులు పాత వాటికంటే సున్నితత్వం లేదా తరంగదైర్ఘ్య పరిధిలో మెరుగ్గా ఉండవచ్చు, కానీ మార్పు అనే శాస్త్రీయ ప్రశ్న ఉన్నప్పుడు దశాబ్దాల నాటి ఆర్కైవ్‌కు ప్రత్యామ్నాయం లేదు. ఆ అర్థంలో, హబుల్ ఆర్కైవ్ గత పనుల డాక్యుమెంటేషన్ మాత్రమే కాదు. అది తనంతట తానే ఒక సాధనం.

ఇది నక్షత్ర నిర్మాణం గురించి ఏమి తెలియజేస్తుంది

నక్షత్ర నిర్మాణాన్ని తరచుగా విస్తృత భావనల్లో వివరించబడుతుంది: మేఘాలు కూలిపోతాయి, protostar-లు వెలుగుతాయి, జెట్‌లు బయటకు వస్తాయి, గాలులు గుహలను కోస్తాయి, మరియు కిరణాలు సమీప వాయువును పునర్నిర్మిస్తాయి. ట్రిఫిడ్ పరిశీలనలు ఆ ఆలోచనలను మరింత స్పష్టంగా చేస్తాయి. దాచిన యువ నక్షత్రాల నుంచి వచ్చే జెట్‌లు కేవలం ఉంటాయనే కాదు; అవి చుట్టూ ఉన్న నెబ్యులాను స్పష్టంగా మారుస్తాయి. భారీ నక్షత్రాల గాలులు సిద్ధాంతంలో మాత్రమే నిర్మాణాన్ని ప్రభావితం చేయవు; అవి బుడగలు మరియు shock fronts ను ఆకారమివ్వడం జరుగుతుంది, వాటి ప్రభావాలను చిత్రీకరించవచ్చు.

ట్రిఫిడ్‌లో అనేక నెబ్యులా భాగాలు మరియు క్రియాశీల నక్షత్ర జనాభా ఉన్నందున, ఈ పరస్పర చర్యకు ఇది ప్రత్యేకంగా ఆకట్టుకునే విండోను అందిస్తుంది. దశాబ్దాల తర్వాత అదే ప్రాంతానికి హబుల్ తిరిగి రావడం, ఆ నెబ్యులాను కేవలం ఒక అందమైన వస్తువుగా కాకుండా, దాని కదలిక మరియు శక్తి బడ్జెట్‌ను నేరుగా అధ్యయనం చేయగల ఒక పరిణామమవుతున్న వ్యవస్థగా మారుస్తుంది.

ఇది ఎందుకు ముఖ్యము

కొత్త ట్రిఫిడ్ చిత్రాలు ఖగోళ శాస్త్రంలో అరుదైన విజయాల్లో ఒకదాన్ని చూపిస్తున్నాయి: మన ముందే విశ్వం మారుతున్నదాన్ని చూడటం. హబుల్ తిరిగి చేసిన ఈ పరిశీలన, వేల కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఉన్నప్పటికీ, నక్షత్ర నిర్మాణ వాతావరణాలు మానవ కాలపరిమాణాల్లో మారుతాయని చూపుతుంది. అది ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలకు కేవలం మరింత అందమైన చిత్రం కంటే ఎక్కువ ఇస్తుంది. జెట్‌లు, గాలులు, మరియు ఒత్తిడికి గురైన వాయువు కాలక్రమంలో నక్షత్ర నర్సరీలను ఎలా మార్చుతున్నాయో పరీక్షించడానికి ఒక మార్గం ఇస్తుంది.

ఈ వ్యాసం Universe Today రిపోర్టింగ్‌పై ఆధారపడి ఉంది. మూల వ్యాసాన్ని చదవండి.