మార్పు మధ్యలో ఉన్న గెలాక్సీ
NASA యొక్క Hubble Space Telescope, Eridanus నక్షత్రరాశిలో సుమారు 100 మిలియన్ కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఉన్న లెంటిక్యులర్ గెలాక్సీ NGC 1266 వైపు తన దృష్టిని మళ్లించింది. కొత్తగా వెలుగులోకి వచ్చిన చిత్రం దృశ్యపరంగా ఆకర్షణీయంగా ఉంది; అందులో ప్రకాశవంతమైన కేంద్ర భాగం, ధూళి లక్షణాలు, మరియు సర్పిల గతాన్ని సూచించే మసక నిర్మాణ సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. కానీ శాస్త్రీయ ఆసక్తి ఆ వస్తువు ఏమి సూచిస్తుందన్నదానిలో ఉంది: ఒక మార్పు దశలోని గెలాక్సీ.
ఇచ్చిన NASA పాఠ్యం ప్రకారం, NGC 1266కు సర్పిల భుజాలు ఉండాలి అన్నట్లుగా కనిపించినప్పటికీ, అవి స్పష్టంగా కనిపించవు. ఈ అస్పష్టత దాని వర్గీకరణకు సరిపోతుంది. లెంటిక్యులర్ గెలాక్సీలు, సర్పిల మరియు ఎల్లిప్టికల్ గెలాక్సీల మధ్య ఉన్న ఒక మధ్యస్థ సమూహంగా పరిగణించబడతాయి. వాటిలో ప్రకాశవంతమైన bulge, చదునైన disk ఉంటాయి, కానీ కొత్త నక్షత్రాల ఏర్పాట్లు చాలా తక్కువగా లేదా అసలు లేకుండా ఉంటాయి.
NGC 1266 ఎందుకు ప్రత్యేకం
దాని లెంటిక్యులర్ రూపం కథలో కేవలం ఒక భాగమే. NASA NGC 1266ను అరుదైన post-starburst గెలాక్సీగా వివరిస్తుంది. అంటే, ఒకప్పుడు ఇది భారీ నక్షత్ర నిర్మాణపు దశను అనుభవించింది, కానీ ఇప్పుడు తక్కువ నక్షత్ర నిర్మాణ ప్రాంతాలే ఉన్నాయి, అయినా సాపేక్షంగా యువ తారాగణం ఇంకా ఉంది. ఇచ్చిన పాఠ్యం ప్రకారం, స్థానిక గెలాక్సీ జనాభాలో సుమారు ఒక శాతం మాత్రమే ఈ వర్గానికి చెందుతుంది.
ఈ అరుదైనతే NGC 1266ను గెలాక్సీలు నక్షత్ర నిర్మాణాన్ని ఎలా ఆపుతాయో అర్థం చేసుకోవాలని చూస్తున్న ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలకు ఎంతో ఉపయోగకరంగా చేస్తుంది. Post-starburst వ్యవస్థలు మార్పు జరుగుతోందన్న ఆధారాలను నిలుపుకుంటాయి. అవి పూర్తిగా క్రియాశీలమూ కావు, పూర్తిగా స్థిరపడినవీ కావు; అందువల్ల ఒక గెలాక్సీని ఒక పరిణామ దశ నుంచి మరొక దశకు నడిపించే యంత్రాంగాలను పరిశోధకులు అధ్యయనం చేయగలరు.
ఒక విలీనం ఈ మార్పును ప్రారంభించి ఉండవచ్చు
ఇచ్చిన NASA వ్యాసం ప్రకారం, సుమారు 500 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం NGC 1266 ఒక చిన్న mergerను ఎదుర్కొందని ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. ఆ పరస్పర చర్య కొత్త నక్షత్ర నిర్మాణాన్ని ప్రేరేపించి, గెలాక్సీ కేంద్ర bulge యొక్క ద్రవ్యరాశిని పెంచి ఉండొచ్చు. అంటే, గెలాక్సీ యొక్క నేటి మధ్యస్థ స్థితి ఒక చిన్న cosmic collision యొక్క దీర్ఘకాల ఫలితంగా ఉండవచ్చు.
ఈ రకమైన పరిస్థితి గెలాక్సీ పరిణామ పరిశోధనలోని విస్తృత దృశ్యానికి సరిపోతుంది. mergers కేవలం నక్షత్రాలు, వాయువులను పునర్వ్యవస్థీకరించడం మాత్రమే కాదు. అవి అంతర్గత గమనాలను కూడా మార్చగలవు, పదార్థాన్ని లోపలికి ప్రవహింపజేయగలవు, bulgeలను పెంచగలవు, మరియు భవిష్యత్ నక్షత్ర నిర్మాణానికి పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉంటాయా లేదా అనే విషయాన్ని మార్చగలవు. నేడు ఒక గెలాక్సీ నిశ్శబ్దంగా కనిపించవచ్చు, కానీ దానికి కారణం గతంలో జరిగిన ఒక అంతరాయం దాని దీర్ఘకాల మార్గాన్ని మార్చినదై ఉండవచ్చు.
చిత్రం ఏమి చూపుతోంది
NASA వివరణలో ఎరుపు-గోధుమ రంగు గుంపులు, ధూళి తంతువులు గెలాక్సీ ముఖభాగంలోని కొంత భాగాన్ని కప్పివేస్తున్నాయని, అదే సమయంలో దూరపు గెలాక్సీలు మసకబారిన బయటి ప్రాంతాల ద్వారా వెలుగుతున్నాయని చెబుతోంది. ఈ పొరల దృశ్యం NGC 1266 శారీరకంగా సంక్లిష్టమైనదే కాకుండా, పరిశీలన పరంగా కూడా చాలా చెప్పగలదనే భావనను పెంచుతుంది. ధూళి మరియు కేంద్ర ప్రకాశం, ఇది సాఫీగా స్థిరపడిన వస్తువు కాకుండా, గొప్ప అంతర్గత చరిత్ర కలిగిన ఒక వ్యవస్థ అని సూచిస్తాయి.
ఇలాంటి చిత్రాలు ముఖ్యమైనవి, ఎందుకంటే అవి కేవలం ఖగోళ వర్గీకరణను చూపించేవి మాత్రమే కాదు. అవి ఆకృతి, పటుత్వం, అసమతౌల్యాన్ని చూపించి, పరిణామ సిద్ధాంతాన్ని కనిపించే నిర్మాణంతో అనుసంధానిస్తాయి. NGC 1266 విషయంలో, మార్పు దశలు ఎంత గజిబిజిగా ఉండవచ్చో ఈ చిత్రం మద్దతిస్తోంది. ఒకేసారి విరుద్ధ దృశ్య సంకేతాలను అవి నిలుపుకోవచ్చు.
గెలాక్సీ పరిణామం గురించి విస్తృత పాఠం
ప్రజా ఖగోళ శాస్త్రంలో గెలాక్సీలు తరచుగా స్థిరమైన రకాలుగా చూపిస్తారు: spiral, elliptical, irregular. కానీ NGC 1266 ఈ వర్గాలు అంతిమ స్థితులు కాకుండా దశలను కూడా సూచిస్తాయని గుర్తుచేస్తోంది. ఒక వ్యవస్థ ఒక రకానికి చెందిన నిర్మాణాన్ని ఉంచుకుంటూనే, మరొక రకంలా ప్రవర్తించగలదు. ఇది ఒక recent star-forming past, మరింత ప్రశాంతమైన future రెండింటి సంకేతాలనూ ఒకేసారి చూపగలదు.
అందుకే మార్పు దశలో ఉన్న వస్తువులు శాస్త్రీయంగా ఎంతో విలువైనవి. అవి ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలకు ముందు-తర్వాత స్థితులనే కాక, ప్రక్రియనూ అధ్యయనం చేయనిస్తాయి. అరుదైన post-starburst లెంటిక్యులర్ గెలాక్సీ, ఆకృతి, నక్షత్ర నిర్మాణం, మరియు merger చరిత్ర వందల మిలియన్ల సంవత్సరాల్లో ఎలా పరస్పరం ప్రభావితం చేసుకుంటాయో వెల్లడించగలదు.
హబుల్ ఇంకా ఎందుకు అవసరం
కొత్త observatoryల యుగంలో కూడా Hubble అత్యంత ప్రభావవంతంగా ఉంది, ముఖ్యంగా NGC 1266 వంటి వ్యవస్థలను శాస్త్రవేత్తలకూ, ప్రజలకూ అర్థమయ్యేలా చేసే అధిక-విభజన visible-light చిత్రాలను అందించడంలో. టెలిస్కోప్ తాజా దృశ్యం కేవలం అందమైనది కాదు. ఇది మారుతున్న స్వభావంలో ఉన్న ఒక గెలాక్సీని అర్థవంతంగా చూపించే చిత్రం.
అది NGC 1266ను ఒక వర్గంలో సులభంగా ఇమడనందుకే ఆసక్తికరంగా మారుస్తుంది. ఇది ఒక మార్పు దశలోని గెలాక్సీ; దాని రూపం, దాని తారాగణ చరిత్ర రెండూ అది ఒక గుర్తింపునుంచి మరొకదానికి కదులుతోందని సూచిస్తున్నాయి.
ఈ వ్యాసం science.nasa.gov లోని నివేదిక ఆధారంగా ఉంది. మూల వ్యాసాన్ని చదవండి.
Originally published on science.nasa.gov

