నాజీ జర్మనీ పనిచేసే రియాక్టర్‌కు చాలా దూరంగా ఉందని యురేనియం క్యూబ్‌లు సూచిస్తున్నాయి

యుద్ధకాల అణు కార్యక్రమాన్ని పునర్మూల్యాంకనం చేయడం

మిగిలిన యురేనియం క్యూబ్‌లు, చారిత్రక ఆధారాలపై కొత్త పరిశీలన ప్రకారం, నాజీ జర్మనీ చివరి ప్రయోగాత్మక అణు రియాక్టర్ తరువాతి కథనాలు సూచించినంతగా విజయవంతంగా పనిచేయడానికి దగ్గరగా కూడా లేదు.

PNAS Nexusలో ప్రచురితమైన పరిశోధన, Uranprojektగా పిలువబడిన జర్మన్ అణు కార్యక్రమం, దాని చివరి ప్రధాన రియాక్టర్ ప్రయత్నమైన B8 pileను పరిశీలించింది. భౌతిక శాస్త్రవేత్త Werner Heisenberg ఆధ్వర్యంలో 1945లో నిర్మించిన ఈ పరికరం, హెవీ వాటర్‌లో నిలిపిన సహజ యురేనియం క్యూబ్‌లను ఉపయోగించింది.

ఇది కొన్ని అదనపు సరఫరాలతో పరిష్కరించగల చిన్న కొరత కాదని విశ్లేషణ తేల్చింది. రియాక్టర్‌ను పనిచేయించేందుకు యుద్ధకాలంలో అందుబాటులో ఉన్నదానికంటే చాలా ఎక్కువ యురేనియం, హెవీ వాటర్ జర్మనీకి అవసరమయ్యేవి.

రియాక్టర్ ఎందుకు ముఖ్యమైనది

రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో నాజీ జర్మనీ ముందుగా అణు ఆయుధాలు తయారు చేయవచ్చని అధికారులు, శాస్త్రవేత్తలు భయపడటంతో అమెరికా Manhattan Projectను చేపట్టింది. బాంబుకు ఒక మార్గం ప్లూటోనియం ఉత్పత్తి చేయగల పనిచేసే అణు రియాక్టర్; ప్లూటోనియం అణు ఆయుధాల్లో ఉపయోగించవచ్చు.

రియాక్టర్ నిరంతర అణు విభజనపై ఆధారపడుతుంది. యురేనియం అణువులు విడిపోయినప్పుడు శక్తి, న్యూట్రాన్‌లు విడుదలవుతాయి. సరైన పరిస్థితుల్లో అవి మరిన్ని విభజనలకు దారితీసి నిరంతర శృంఖల చర్యను సృష్టిస్తాయి. అది కొనసాగుతుందా అనేది ఇంధన నిర్మాణం, న్యూట్రాన్‌లను నియంత్రించే పదార్థాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

జర్మనీ B8 రూపకల్పన సహజ యురేనియం క్యూబ్‌లు, హెవీ వాటర్‌ను ఉపయోగించింది. అవసరమైన ఆపరేటింగ్ పరిస్థితులకు ఆ వ్యవస్థ ఎంత దగ్గరగా వచ్చేదో కొత్త పరిశోధన పరిశీలించింది.

హెవీ వాటర్ కీలక పరిమితి

హెవీ వాటర్ సాధారణ నీటిలాగే కనిపిస్తుంది, కానీ దాని హైడ్రోజన్ అణువుల్లో అదనపు న్యూట్రాన్ ఉంటుంది. జర్మన్ రియాక్టర్ రూపకల్పనలో అణు చర్యను నియంత్రించేందుకు ఇది కీలకం. అందువల్ల B8 pileకు హెవీ వాటర్, యురేనియం రెండూ పెద్ద మొత్తంలో అవసరమయ్యాయి.

అందుబాటులో ఉన్న పదార్థం అవసరమైనదానికంటే చాలా తక్కువగా ఉందని పరిశోధన కనుగొంది. రియాక్టర్ దాదాపు పనిచేసిందని లేదా జర్మన్ కార్యక్రమం విజయం అంచున ఉందని చెప్పే అభిప్రాయాన్ని ఇది సవాలు చేస్తుంది.

యుద్ధం ముగియడంతో ఆలస్యమైన దాదాపు పూర్తయిన రియాక్టర్‌గా కాకుండా, జర్మనీ నిర్మించిన ప్రయోగాత్మక వ్యవస్థకు, అది పనిచేయడానికి అవసరమైన పదార్థాలకు మధ్య ఉన్న మౌలిక అంతరాన్ని ఫలితాలు చూపిస్తున్నాయి.

యురేనియం క్యూబ్‌ల ప్రాధాన్యం

చివరి ప్రయోగాత్మక రియాక్టర్ కోసం ఉద్దేశించిన సహజ యురేనియం క్యూబ్‌ల వంటి భౌతిక అవశేషాలపై అధ్యయనం దృష్టి పెట్టింది. యుద్ధానంతర కథనాలు, యుద్ధకాల పత్రాల ద్వారా తరచూ అంచనా వేసిన కార్యక్రమంతో ఇవి ప్రత్యక్ష సంబంధాన్ని అందిస్తాయి.

చారిత్రక రికార్డులతో కలిపిన క్యూబ్ విశ్లేషణ, B8 pileపై ఉన్న వాదనలను దాని పదార్థ అవసరాలతో పోల్చే అవకాశం ఇస్తుంది. రియాక్టర్‌ను పనిచేయించేందుకు అవసరమైన స్థాయిలో యురేనియం, హెవీ వాటర్ నాజీ జర్మనీ వద్ద లేవని పరిశోధకుల నిర్ణయం.

జర్మనీ అణు ఆయుధాన్ని తయారు చేయవచ్చన్న భయం అమెరికా అణు ప్రయత్నం వేగానికి ఒక కారణం. జర్మనీ వాస్తవానికి ఎంత దగ్గరగా వచ్చిందో తెలుసుకోవడం ఆ భయం వెనుక ఉన్న సాంకేతిక వాస్తవాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది.

సాంకేతిక సామర్థ్యానికి భిన్నమైన చిత్రం

జర్మనీకి అణు శాస్త్రంపై ఆసక్తి లేదని లేదా Uranprojekt ముఖ్యమైన ప్రయోగాలు చేయలేదని పరిశోధన చెప్పదు. ప్రయోగాత్మక పనికి, శృంఖల చర్యను కొనసాగించగల రియాక్టర్ నిర్మాణానికి మధ్య ఉన్న తేడాను ఇది చూపిస్తుంది.

B8 pile జర్మనీ చివరి ప్రయోగాత్మక రియాక్టర్ ప్రయత్నం. దాని రూపకల్పన, పదార్థాలు, యుద్ధకాల పరిస్థితులు కార్యక్రమ పరిపక్వత అంచనాలో దానిని కీలకంగా చేశాయి. అవసరమైన కీలక పదార్థాల నిల్వ అందుబాటులో లేకపోవడం దాని పరిమితులకు నిర్మాణాత్మక కారణమని కొత్త ఫలితాలు సూచిస్తున్నాయి.

ఈ దృష్టిలో ప్రాజెక్ట్ స్వల్ప తేడాతో ఓడిన పోటీలా కాకుండా, పనిచేసే రియాక్టర్‌గా మారకముందే వనరుల కొరతతో పరిమితమైన ప్రయత్నంలా కనిపిస్తుంది. ఇది చారిత్రకంగా ముఖ్యమైన తేడా: కార్యక్రమం దాదాపు విజయం సాధించినదిగా కాకుండా, సాంకేతికంగా మరియు భౌతికంగా తక్కువ వనరులు కలిగిన ప్రయత్నంగా మారుతుంది.

చారిత్రక అవశేషాలు ఆధునిక ప్రశ్నలకు సమాధానమిస్తాయి

ఆధునిక శాస్త్రీయ విశ్లేషణతో చారిత్రక సాంకేతికతను పునఃపరిశీలించడం ఎంత విలువైనదో ఈ పరిశోధన చూపిస్తుంది. మిగిలిన పదార్థాలను ఆర్కైవ్ ఆధారాలతో కలిపి పరిశీలించి, పాత వ్యవస్థలు వాస్తవంగా ఏమి సాధించగలిగేవో పరీక్షించవచ్చు.

జర్మన్ అణు ప్రయత్నంపై తేలిన విషయం స్పష్టం: B8 రియాక్టర్‌లో కొన్ని చివరి భాగాలు మాత్రమే లేవు. యురేనియం, హెవీ వాటర్ అవసరాలు యుద్ధకాలంలో నాజీ జర్మనీ వద్ద ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ. అందువల్ల అది పనిచేసే రియాక్టర్‌కు, దాని ద్వారా ప్లూటోనియం ఉత్పత్తి మార్గానికి చాలా దూరంగా ఉంది.

కాబట్టి యురేనియం క్యూబ్‌లు వదిలివేసిన ప్రాజెక్ట్ అవశేషాలకంటే ఎక్కువ. ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు అత్యంత ప్రభావవంతమైన సాంకేతిక భయానికి ఉన్న పరిమితులను నిర్వచించే ఆధారాలు అవి.

ఈ కథనం Science Daily నివేదిక ఆధారంగా రూపొందించబడింది. అసలు కథనాన్ని చదవండి.