మొక్కల జన్యు శాస్త్రంలో దీర్ఘకాలంగా ఉన్న ఒక ప్రశ్నకు ఇప్పుడు మరింత స్పష్టమైన సమాధానం దొరకవచ్చు

యూనివర్శిటీ కాలేజ్ డబ్లిన్ పరిశోధకులు గంజాయిలో లింగ నిర్ధారణలో కేంద్ర పాత్ర పోషించే ఒక జన్యు ప్రాంతాన్ని గుర్తించామని, అలాగే హాప్స్‌లో కూడా అదే వ్యవస్థకు ఆధారాలు కనుగొన్నామని చెబుతున్నారు. New Phytologist లో ప్రచురించబడి Phys.org సారాంశంగా తెలిపిన ఈ కనుగొనటం, Y క్రోమోసోమ్ కంటే X క్రోమోసోమ్‌లోని చిన్న భాగాన్ని లింగ వ్యక్తీకరణకు కీలక నియంత్రణ కేంద్రంగా చూపుతోంది.

మనుషులు సహా అనేక ఇతర జీవుల్లో Y క్రోమోసోమ్ లింగ నిర్ధారణలో నిర్ణాయక అంశమనే సాధారణ ఊహకు ఇది విరుద్ధంగా ఉండటం వల్ల ఈ కనుగొనటం ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది. గంజాయిలో, ఈ అధ్యయం ప్రకారం కీలక యంత్రాంగం X క్రోమోసోమ్‌లోని Monoecy1 అనే సంకుచిత ప్రాంతంలో ఉంది; అక్కడ దగ్గరగా అనుసంధానమైన మూడు జన్యువులు కలిసి మొక్కలు మగగా, ఆడగా, లేదా రెండింటిగా అభివృద్ధి చెందాలా అనే అంశాన్ని నియంత్రిస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

ఈ పంటల్లో లింగం ఎందుకు అంత ముఖ్యమైంది

ఇది కేవలం ప్రాథమిక జీవశాస్త్ర ప్రశ్న మాత్రమే కాదు. గంజాయిలోనూ, హాప్స్‌లోనూ మొక్కల లింగానికి పెద్ద ఆర్థిక ప్రభావాలు ఉన్నాయి. Phys.org నివేదిక ప్రకారం, ఆడ హాప్స్ మొక్కలు బీరులో సువాసన, రుచికి ఉపయోగించే cones ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి, ఇక ఆడ గంజాయి మొక్కలను CBD వంటి cannabinoids కోసం పెంచుతారు. రెండు పరిశ్రమలలోనూ లింగ వ్యక్తీకరణను మరింత నమ్మదగిన రీతిలో గుర్తించడం లేదా దారితీయడం దిగుబడులు, పంట ప్రణాళిక, నష్టాలపై ప్రభావం చూపగలదు.

ఈ ప్రాయోగిక ప్రాముఖ్యతే ఈ ప్రశ్నను ఇంతకాలం ముఖ్యంగా ఉంచింది. ఆడ గంజాయి మొక్కలు సాధారణంగా రెండు X క్రోమోసోమ్‌లను కలిగి ఉంటాయని, మగవాటిలో ఒక X మరియు ఒక Y ఉంటాయని శాస్త్రవేత్తలకు ఇప్పటికే తెలుసు. కానీ అభివృద్ధి ఫలితాన్ని నిజంగా ఏ జన్యువులు నడుపుతున్నాయో స్పష్టమైన చిత్రం మాత్రం లేదు. కొత్త అధ్యయం ఆ శోధనను గణనీయంగా కుదించింది.

పరిశోధకులు ఏమి కనుగొన్నారు

అందించిన మూల పాఠ్యం ప్రకారం, కీలక ప్రాంతాన్ని వేరుచేయడానికి బృందం genetic mapping, genome sequencing, gene expression analysis ఉపయోగించింది. ఒకే master gene స్వతంత్రంగా పనిచేయడం కాకుండా, DNA లోని ఒక చిన్న భాగంలో మూడు బలంగా అనుసంధానమైన జన్యువులు ఉన్నాయని ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. అవి కలిసి మగ, ఆడ అభివృద్ధిని సమన్వయపరుస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

ఈ నిర్మాణం ముఖ్యమైనది. అనేక అనుసంధానమైన జన్యువులు కలిసి ఒక లక్షణాన్ని నియంత్రించినప్పుడు, ఆ వ్యవస్థ బలంగా ఉండొచ్చు, కానీ ప్రయోగాత్మకంగా విడదీయడం కష్టమవుతుంది. పరిశోధకులు ప్రభావాన్ని సంకుచితమైన chromosomal region వరకు గుర్తించగలగడం వల్ల, మొక్కల జీవశాస్త్రవేత్తలకు లింగ అభివృద్ధి అణు స్థాయిలో ఎలా నియంత్రించబడుతుందో అర్థం చేసుకోవడానికి మరింత బలమైన ప్రారంభ బిందువు లభించింది.

బృందం హాప్స్‌లో కూడా, X క్రోమోసోమ్‌లోని అనురూప ప్రాంతంలో, అదే కీలక జన్యువులను గుర్తించడంతో ఆశ్చర్యం మరింత పెరిగింది. గంజాయి, హాప్స్‌లు సుమారు 28 million years ago విడిపోయిన సంబంధిత మొక్కలు కావడంతో, ఈ స్విచ్ ప్రాచీనమైనదై ఉండొచ్చని, ఇటీవలి ఆవిష్కరణ కాదని ఈ కనుగొనటం సూచిస్తోంది.

పరిణామ సూచనతో పాటు వ్యవసాయ సూచన కూడా

గంజాయి, హాప్స్‌ల మధ్య ఉన్న ఈ పంచుకున్న జన్యు నిర్మాణం, దీనిని crop-science కథగా మాత్రమే కాకుండా evolutionary కథగా కూడా మార్చుతుంది. అదే X-linked వ్యవస్థ రెండు వంశాలు విడిపోయే ముందే ఉంటే, ఈ యంత్రాంగం చాలా కాలంగా సంరక్షించబడినట్టే. దాని అర్థం అది ఏదో కార్యాత్మక ప్రయోజనం అందించిందో, లేదా కనీసం మిలియన్ల సంవత్సరాల మొక్కల పరిణామంలో స్థిరంగా నిలిచిందో సూచిస్తుంది.

మూల పాఠ్యంలో పరిశోధకులు X క్రోమోసోమ్ ప్రధాన డ్రైవర్‌గా వెలుగులోకి రావడం ఆశ్చర్యంగా ఉందని చెప్పారు. అది అర్థవంతమే. లింగ నిర్ధారణ వ్యవస్థలు జీవవ్యవస్థలలో విస్తృతంగా భిన్నంగా ఉంటాయి, కానీ చాలా చర్చలు ఇప్పటికీ Y-linked trigger భావనపై ఆధారపడుతాయి. ఈ పని genetics నుండి వచ్చే ఒక విస్తృత పాఠాన్ని బలపరుస్తుంది: ఒకే రకమైన జీవ ఫలితాలు చాలా భిన్నమైన క్రోమోసోమల్ వ్యవస్థల ద్వారా కూడా ఏర్పడగలవు.

ఇది మొక్కల ప్రजनన జీవశాస్త్రం సరళ నియమాలను ఎందుకు తరచూ తలకిందులు చేస్తుందో కూడా చూపిస్తుంది. మొక్కలు జంతువులతో పోలిస్తే మరింత అనువైన reproductive strategies చూపుతాయి, మరియు జాతుల్లో మగ, ఆడ, monoecious రూపాలు ఉండవచ్చు. ఒక మొక్క మగగా, ఆడగా, లేదా రెండింటిగా మారేలా నియంత్రించే ప్రాంతం ఈ విస్తృత సంక్లిష్టతలో సరిపోతుంది.

పెంపకదారులకు ఏమి లాభం

అత్యంత తక్షణ ప్రభావం breeding మరియు crop management లో ఉండవచ్చు. పరిశోధకులు, పెంపకదారులు మొక్కల లింగాన్ని తొందరగా, ఖచ్చితంగా గుర్తించగలిగితే, వృథా స్థలం, ఇన్‌పుట్లు, సమయాన్ని తగ్గించగలరు. గంజాయిలో, cannabinoid-rich female flowers కోసం ఉద్దేశించిన ఉత్పత్తిలో అనవసరమైన మగ మొక్కలను నివారించడానికి ఇది growers కు సహాయపడుతుంది. హాప్స్‌లో, cones production ను రక్షించడంలో, ఆప్టిమైజ్ చేయడంలో ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

మూల పాఠ్యం మరో అవకాశం వైపు కూడా సూచిస్తుంది: fiber production కోసం uniform monoecious crops తయారు చేయడం. అంటే ఈ పనికి విలువ female plants ను గరిష్ఠం చేయడంలో మాత్రమే పరిమితం కాదు. తుది వినియోగాన్ని బట్టి, పెంపకదారులు వేర్వేరు reproductive traits కోరుకోవచ్చు. అంతర్లీన జన్యు నిర్మాణాన్ని బాగా అర్థం చేసుకోవడం ఆ ఎంపికలను విస్తరిస్తుంది.

అయితే, ఇది వాణిజ్య వ్యవసాయ సమస్య రాత్రికి రాత్రే పరిష్కారమైందని చెప్పడం కాదు. ఒక control region ను గుర్తించడం గొప్ప ముందడుగు, కానీ ఆ జ్ఞానాన్ని నమ్మదగిన breeding tools, marker systems, లేదా ఇతర నియంత్రణ రూపాలుగా మార్చడానికి ఇంకా పని చేయాల్సి ఉంది. అయినప్పటికీ, మార్గం ఇప్పుడు మునుపటి కంటే స్పష్టంగా ఉంది.

ప్రాథమిక జీవశాస్త్రం పరిశ్రమ మార్పును తెచ్చిపెట్టగలదని గుర్తుచేసే విషయం

ఈ అధ్యయం ఈ రెండు పంటలకు మించి కూడా ముఖ్యమయ్యే ఒక కారణం, ప్రాథమిక జన్యు పరిశోధన ఎంత ప్రత్యక్షమైన ప్రాయోగిక ప్రభావాలను కలిగించగలదో చూపించడం. క్రోమోసోమ్ ప్రవర్తనపై ఒక కనుగొనటం రోజువారీ వ్యవసాయం లేదా తయారీకి దూరంగా అనిపించవచ్చు, కానీ ఈ సందర్భంలో అది విలువైన పంటలు ఎలా పెంచబడుతాయో, ఎలా నిర్వహించబడుతాయో ప్రభావితం చేయగలదు.

మొక్కల శాస్త్రంలో కూడా ఇదే వర్తిస్తుంది. లింగం, పుష్పించడం, వ్యాధి నిరోధకత, లేదా ఒత్తిడి సహనం నియంత్రించే లక్షణాలు తరచూ మొత్తం crop system ఆర్థిక వ్యవస్థను నిర్ణయిస్తాయి. “వేలాది జన్యువులు” అన్న స్థితి నుంచి ఒక చిన్న chromosomal region కి శోధనను తగ్గించడం, తరువాత breeding improvements కు మద్దతు ఇవ్వగల కచ్చితమైన అడుగు.

పెద్ద చిత్రం

ప్రస్తుతం, ఈ అధ్యయం గంజాయి జీవశాస్త్రంలో దీర్ఘకాలంగా ఉన్న ఓపెన్ ప్రశ్నకు మరింత ఖచ్చితమైన సమాధానాన్ని అందిస్తోంది, మరియు హాప్స్ కూడా అదే ప్రాచీన రూపకల్పనను పంచుకోవచ్చనే అవకాశాన్ని తెస్తోంది. ఈ కలయిక దీనికి అసాధారణ పరిధిని ఇస్తోంది: ఇది chromosome biology లో ఒక కనుగొనటం, మొక్కల పరిణామంపై ఒక సంకేతం, మరియు వ్యవసాయానికి ఉపయోగపడే ఫలితం అనే మూడింటినీ కలిగి ఉంది.

రిపోర్ట్ చేసిన యంత్రాంగం తరువాతి అధ్యయనాల్లో నిలబడితే, అది సాంకేతికంగా చిన్న కనుగొనటమే విస్తృత ప్రభావాలను కలిగించే ఉదాహరణలలో ఒకటిగా మారవచ్చు. పరిశోధకులకు, ఇది ఈ జాతులలో sex determination ను ఎలా అధ్యయనం చేయాలనే దానిని పునర్నిర్మిస్తుంది. growers మరియు పెంపకదారులకు, ఇది మరింత నియంత్రిత, సమర్థవంతమైన cultivation కి దారి తీస్తుంది. మరియు evolutionary biology కు, జీవం పరిచయమైన సమస్యలను ఎంత అనూహ్యమైన మార్గాల్లో పరిష్కరిస్తుందో చూపించే మరో ఉదాహరణను జోడిస్తుంది.

ఈ వ్యాసం Phys.org నివేదిక ఆధారంగా ఉంది. మూల వ్యాసాన్ని చదవండి.

Originally published on phys.org