అల్జీమర్ వల్ల కలిగే నష్టం ఎలా వ్యాపిస్తుందో తెలుసుకునేందుకు కొత్త సంకేతం

అల్జీమర్ వ్యాధి మెదడులోని ఒక చిన్న భాగానికే పరిమితం కాదు. లక్షణాలు తీవ్రమవుతూనే, అంతర్గత నష్టం కొత్త ప్రాంతాలలో కనిపించి, జ్ఞాపకం, ప్రవర్తన, ఇతర ముఖ్యమైన విధులను క్రమంగా దెబ్బతీస్తుంది. University of Utah Health పరిశోధకులు ప్రాధాన్యం ఇచ్చిన ఒక కొత్త అధ్యయనం ఈ పజిల్‌కి ఒక కొత్త భాగాన్ని జతచేస్తోంది: ఎలీల్లో, Arc అనే మెదడు ప్రోటీన్, బాధిత న్యూరాన్ల నుండి ఆరోగ్యకరమైన వాటికి విషపూరిత టావ్‌ను తరలించడంలో సహాయపడుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

సరఫరా చేసిన మూల పదార్థం ప్రకారం Cell లో ప్రచురితమైన ఈ పని, అల్జీమర్ పురోగతితో అత్యంత బలంగా సంబంధం ఉన్న ప్రోటీన్లలో ఒకటైన టావ్‌పై కేంద్రీకరించబడింది. ఆరోగ్యకరమైన మెదడు కణాలలో టావ్ ఉన్నప్పటికీ, ఆ ప్రోటీన్ అసాధారణంగా మారి, న్యూరాన్లలో అతుక్కునే కట్టలుగా గట్టిపడవచ్చు. ఆ కట్టలు కణంలోని అంతర్గత రవాణా వ్యవస్థలను అడ్డుకుని, చివరికి కణ మరణానికి దోహదపడతాయి. ఈ కొత్త కనుగొనడం ప్రకారం, సాధారణంగా న్యూరాన్ల మధ్య కమ్యూనికేషన్‌లో పాల్గొనే Arc, వ్యాధి ముందుకు సాగడానికి ఒక మార్గాన్ని కూడా అందించవచ్చు.

టావ్ ఎలా సవారీ చేయవచ్చు

Arc అంతర్గతంగా హానికరం కాదు. సాధారణ పరిస్థితుల్లో, ఇది మెదడు కణాల మధ్య ఒక సందేశవాహకంగా పనిచేస్తుంది. మూల పాఠ్యంలో Arc, extracellular vesicles లేదా EVs అని పిలిచే సూక్ష్మ బుడగల్లో తనను తాను ప్యాక్ చేసుకుంటుందని వివరించింది; ఇవి ఒక న్యూరాన్‌ నుండి మరొక న్యూరాన్‌కు సమాచారాన్ని తీసుకెళ్తాయి. పరిశోధకులు అధ్యయనం చేసిన ఎలిక మోడల్‌లో, విషపూరిత టావ్ Arc‌కు అంటుకుని అదే రవాణా యంత్రాంగాన్ని ఉపయోగించగలదని కనిపిస్తోంది.

అది ముఖ్యమైనది, ఎందుకంటే అల్జీమర్ వల్ల కలిగే నష్టం ఒకే న్యూరాన్ విఫలమైన ఫలితం మాత్రమే కాదు. మూలంలో “Tau seeds”గా పేర్కొన్న అసాధారణ టావ్ యొక్క చిన్న యూనిట్లు, మరో న్యూరాన్‌లోకి వెళ్లి అక్కడ ఆరోగ్యకరమైన టావ్‌ను కూడా అసాధారణంగా మార్చగలవు. వ్యాధి, ఇలా కణం నుండి కణానికి తనను తాను ప్రతిరూపించుకుంటుంది. Arc ఆ డెలివరీ వ్యవస్థలో భాగమైతే, అది జోక్యానికి కీలక లక్ష్యంగా మారవచ్చు.

Arc ఉన్నప్పుడు మరియు లేనప్పుడు అల్జీమర్ వ్యాధి ఎలిక మోడల్‌ను అధ్యయనం చేసినప్పుడు, విషపూరిత టావ్ వ్యాప్తికి Arc అవసరమని వారు గుర్తించారు. Arc మరియు అతుక్కునే టావ్ రెండింటినీ కలిగి ఉన్న EVs‌ను కూడా మెదడులో గుర్తించారు. ఈ పరిశీలనలు తక్షణమే చికిత్సను స్థాపించవు, కానీ నాడీ నెట్‌వర్క్‌ల అంతటా వ్యాధి ఎలా పురోగమించవచ్చో చూపే జీవశాస్త్రీయ చిత్రాన్ని మరింత స్పష్టంగా చేస్తాయి.

ప్రారంభమయ్యే విధానం ఎంత ముఖ్యమో, పురోగతి కూడా అంతే

అల్జీమర్ పరిశోధన తరచుగా వ్యాధిని ఏమి ప్రారంభిస్తుందో అనే దానిపై దృష్టి పెడుతుంది, కానీ పురోగతి కూడా అంతే ముఖ్యం. అనేక రోగులు నష్టం ఇప్పటికే ప్రారంభమైన తర్వాతే నిర్ధారణ పొందుతారు. అటువంటి రోగుల కోసం, మెదడులో విషపూరిత పదార్థం వ్యాప్తిని మందగించే లేదా అడ్డుకునే చికిత్స, ఇప్పటికే ఉన్న గాయాన్ని తిరిగి మలచకపోయినా, గణనీయమైన క్లినికల్ విలువ కలిగి ఉండవచ్చు.

అందుకే ఈ అధ్యయనం ప్రత్యేకంగా నిలుస్తోంది. Arc మొదట అల్జీమర్‌కు కారణమవుతుందని ఇది చెప్పడం లేదు. బదులుగా, కొత్త మెదడు ప్రాంతాలు భాగస్వామ్యం అవుతున్న కొద్దీ లక్షణాలు ఎందుకు కాలక్రమేణా తీవ్రమవుతాయో వివరించగల ఒక యంత్రాంగాన్ని ఇది సూచిస్తోంది. భవిష్యత్తు చికిత్సలు ఆ బదిలీ ప్రక్రియను అడ్డుకోగలిగితే, విషపూరిత టావ్ ఇతరथा ఆరోగ్యకరమైన కణాలకు చేరకుండా ఆపడం ద్వారా పనితీరును ఎక్కువ కాలం కాపాడగలవు.

University of Utah Health‌కు చెందిన సీనియర్ రచయిత Jason Shepherd, బృందం అల్జీమర్ వ్యాధి మరింత చెడిపోకుండా ఆపడానికి ఒక సంభావ్య కొత్త మార్గాన్ని గుర్తించినట్లు చెప్పారు. ఆ రూపకల్పన ముఖ్యం. ఈ కనుగొనడం వ్యాధి పురోగతిపై ఉంది, నివారణపై కాదు, మరియు అందించిన పదార్థంలో వివరించిన ఆధారం మానవ క్లినికల్ ట్రయల్స్‌కు బదులు ఎలిక పరిశోధన నుండి వచ్చింది.

How a brain messenger protein drives progression of Alzheimer's disease
మానవ టావ్ ప్రోటీన్‌ను వ్యక్తపరుస్తున్న డిష్‌లోని ఒక న్యూరాన్. Credit: Mitali Tyagi, Ph.D.

“గ్లూ మాన్స్టర్లు” అనే పోలిక ఏమి వివరిస్తుంది

మూల పాఠ్యంలో మొదటి రచయిత Mitali Tyagi ఇచ్చిన ఒక ఆకర్షణీయమైన ఉపమానం ఉంది, అందులో టావ్ కట్టలను “glue monsters”తో పోల్చారు. ఈ చిత్రం ఉపయోగకరమైనది, ఎందుకంటే ఇది వ్యాధి ప్రక్రియలోని రెండు లక్షణాలను పట్టుకుంటుంది. మొదట, గుంపుగా చేరిన టావ్, న్యూరాన్‌లోని యంత్రాంగాన్ని అడ్డుకుని, రవాణా మరియు సాధారణ పనితీరును నిలిపివేయగలదు. రెండవది, ఆ కట్టల నుండి భాగాలు చిన్న విత్తనాల్లా విడిపోయి, మరెక్కడికైనా కదలి, మరో కణంలోని ఆరోగ్యకరమైన టావ్‌ను కలుషితం చేయగలవు.

ఆ రెండవ దశే అధ్యయన ప్రాముఖ్యతకు కేంద్రం. అల్జీమర్ అత్యంత వినాశకరంగా మారేది, వ్యాధి వ్యాప్తి చెందగలగడం వల్లే. సాధారణంగా న్యూరాన్లు కమ్యూనికేట్ చేయడానికి సహాయపడే ఒక ప్రోటీన్, తెలియకుండానే విషపూరిత టావ్‌కు మెదడు స్వంత సందేశ వ్యవస్థలో సమర్థవంతమైన మార్గాన్ని ఇవ్వవచ్చు.

Extracellular vesicles న్యూరోసైన్స్‌లో పెరుగుతున్న శ్రద్ధను ఆకర్షించాయి, ఎందుకంటే అవి ప్రత్యక్ష సంపర్కం లేకుండానే కణాల మధ్య పదార్థాలు వెళ్లేందుకు అనుమతిస్తాయి. Arc-సంబంధిత EVs విషపూరిత టావ్‌ను తీసుకెళ్లే వాహనాలలో ఒకటైతే, పరిశోధకులు అనేక జోక్య బిందువులను అన్వేషించవచ్చు: Arc-Tau బైండింగ్‌ను అడ్డుకోవడం, Arc‌ను EVs‌లో ప్యాక్ చేసే విధానాన్ని మార్చడం, లేదా హానికరమైన సరుకును పక్కనున్న న్యూరాన్లు తీసుకోవడాన్ని నిరోధించడం.

ప్రారంభ దశ శాస్త్రం, కానీ ప్రాక్టికల్ దిశతో

మూల పదార్థంలో వివరించినట్లుగా, ఈ అధ్యయం ఇంకా preclinical దశలోనే ఉంది, కాబట్టి స్పష్టమైన పరిమితులు ఉన్నాయి. ఎలిక ఫలితాలు ఎప్పుడూ మనుషులపై వర్తించవు. మెదడు సంకేత వ్యవస్థలు కూడా సున్నితమైనవే, మరియు Arc‌కు సాధారణ పాత్రలు ఉన్నాయి; వాటిని పరిశోధకులు నిర్లక్ష్యంగా భంగం చేయదలచుకోరు. విజయవంతమైన చికిత్స, అవసరమైన కమ్యూనికేషన్ విధులను కాపాడుతూనే, వ్యాధి-సంబంధిత రవాణాలో ప్రత్యేకంగా జోక్యం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

అయినా, ఇది ఒక రంగాన్ని ముందుకు నడిపించగల రకమైన యాంత్రిక కనుగొనడం. అల్జీమర్‌కు చికిత్స చేయడం అత్యంత కష్టం, ఎందుకంటే దాని జీవశాస్త్రం సంక్లిష్టమైనది మరియు అనేక సంవత్సరాల్లో విస్తరిస్తుంది. క్రమానుగత లాభాలు సాధారణంగా నష్టం ఎలా వ్యాపిస్తుందో ఖచ్చితంగా గుర్తించడంతో ప్రారంభమవుతాయి. జీవంత మోడల్‌లో Arc‌ను టావ్ బదిలీతో కలిపి చూపడం ద్వారా, ఈ అధ్యయం ఔషధ అభివృద్ధికర్తలకు మరియు న్యూరోసైంటిస్టులకు ప్రోటీన్ సమూహీకరణ యొక్క సాధారణ వివరణ కంటే మరింత నిర్వచితమైన లక్ష్యాన్ని ఇస్తుంది.

ఇది న్యూరోడిజెనరేషన్ పరిశోధనలో ఒక విస్తృత ధోరణిని కూడా బలపరుస్తుంది: అత్యంత ముఖ్యమైన పురోగతులు విషపూరిత ప్రోటీన్లను గుర్తించడం ద్వారా మాత్రమే కాకుండా, వాటిని కదిలించే, పెంచే, మరియు కొత్త కణాలను వాటికి గురిచేసే వ్యవస్థలను అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా రావచ్చు. ఆ దృష్టిలో, ఈ వ్యాధి భాగంగా రవాణా మరియు నెట్‌వర్క్ బలహీనత సమస్య, కేవలం ప్రోటీన్ పేరుకుపోవడం కాదు.

తరువాత ఏమి

తదుపరి ప్రశ్నలు సూటిగా ఉన్నప్పటికీ కష్టమైనవే. అదే Arc-సంబంధిత రవాణా మార్గం మనుషుల్లో అర్థవంతమైన పాత్ర పోషిస్తుందా, ఇది వ్యాధి వేర్వేరు దశల్లో క్రియాశీలంగా ఉంటుందా, మరియు అనుచిత దుష్ప్రభావాలు లేకుండా దీన్ని అడ్డుకోవడం జ్ఞానహ్రాసాన్ని మందగించగలదా అనే విషయాలను పరిశోధకులు పరీక్షించాలి. Arc అనేక మార్గాల్లో ఒకటేనా లేదా ప్రత్యేకంగా ముఖ్యమైన bottleneckనా అనే దానినీ వారు నిర్ధారించాలి.

ప్రస్తుతం, అత్యంత స్పష్టమైన సందేశం ఏమిటంటే, అల్జీమర్ పురోగతి కొంతవరకు ఒక సాధారణ మెదడు సందేశవాహకం, విషపూరిత టావ్‌కు డెలివరీ వాహనంగా మళ్లీ ఉపయోగించబడడంపై ఆధారపడి ఉండవచ్చు. ఆ ఆలోచన జీవశాస్త్రీయంగా స్పష్టమైనది, అందించిన నివేదికలో ప్రయోగాత్మకంగా ఆధారపడింది, మరియు చర్యకు అనువైనదిగా కూడా కనిపిస్తోంది. అనేక చికిత్సలు స్థిరమైన ప్రభావాలను ఇవ్వడంలో ఇబ్బంది పడుతున్న ఈ రంగంలో, వ్యాధి ఎలా వ్యాపిస్తుందో అర్థం చేసుకునే కొత్త సాధనం తనదైన ప్రాధాన్యతను కలిగి ఉంది.

ఈ వ్యాసం Medical Xpress నివేదిక ఆధారంగా రూపొందింది. మూల వ్యాసాన్ని చదవండి.

Originally published on medicalxpress.com